ΕΚΤ: Η ενεργειακή κρίση αλλάζει ξανά τα επιτόκια – Η Deutsche Bank βλέπει νέες αυξήσεις έως τον Δεκέμβριο

Η νέα άνοδος του πετρελαίου και οι πληθωριστικές πιέσεις από τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν αλλάζουν γρήγορα τις προβλέψεις για τα ευρωπαϊκά επιτόκια. Η Deutsche Bank εκτιμά πλέον ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν θα περιοριστεί σε μία μόνο αύξηση μέσα στον Σεπτέμβριο, αλλά μπορεί να προχωρήσει σε ακόμη μία κίνηση τον Δεκέμβριο.

Η εκτίμηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και αγορές, επειδή δείχνει ότι το σενάριο μιας σύντομης ενεργειακής αναταραχής υποχωρεί. Οι αναλυτές της τράπεζας θεωρούν ότι η διάρκεια της κρίσης στον Περσικό Κόλπο και η επιμονή των υψηλών τιμών ενέργειας αυξάνουν τον κίνδυνο να παραμείνει ο πληθωρισμός πάνω από τον στόχο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Από το 2,25% προς υψηλότερα επίπεδα

Το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ βρίσκεται σήμερα στο 2,25%. Η αγορά περιμένει ευρέως μια αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης στην προσεχή συνεδρίαση, ανεβάζοντάς το στο 2,50%. Η Deutsche Bank θεωρούσε έως πρόσφατα ότι εκεί θα μπορούσε να βρίσκεται περίπου η κορυφή του κύκλου. Τώρα όμως μετακινεί την πρόβλεψή της προς το 2,75%, με νέα αύξηση τον Δεκέμβριο.

Η αλλαγή δεν οφείλεται σε ξαφνική έκρηξη των μισθών ή της εσωτερικής ζήτησης. Αντίθετα, οι συνθήκες στην αγορά εργασίας της Ευρωζώνης παραμένουν σχετικά ήπιες. Το πρόβλημα είναι ότι η ενέργεια λειτουργεί ως εξωτερικό σοκ που μεταφέρεται σχεδόν παντού: μεταφορές, παραγωγή, τρόφιμα, logistics και τελικά τιμές λιανικής.

Το πετρέλαιο επιστρέφει ως κεντρικός κίνδυνος

Το Brent κινείται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα πολλών εβδομάδων, ενώ η ένταση στα Στενά του Ορμούζ αυξάνει τα ναύλα και τα ασφάλιστρα. Παράλληλα, το diesel έχει καταγράψει ακραία άνοδο, κάτι που έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία για την πραγματική οικονομία από μια απλή κίνηση της τιμής του αργού.

Το diesel κινεί φορτηγά, πλοία, αγροτικά μηχανήματα και σημαντικό μέρος της βιομηχανίας. Όταν η τιμή του ανεβαίνει, η αύξηση περνά σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και διανομής. Για την ΕΚΤ, αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο ο ενεργειακός πληθωρισμός να μην παραμείνει περιορισμένος στην ενέργεια αλλά να περάσει σταδιακά στον πυρήνα των τιμών.

Γιατί οι αγορές περιμένουν αυστηρότερη ΕΚΤ

Τα futures επιτοκίων δείχνουν ότι οι επενδυτές έχουν αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες για περισσότερες αυξήσεις μέσα στη χρονιά. Το σενάριο είναι απλό: αν η ενέργεια παραμείνει ακριβή και η οικονομική δραστηριότητα δεν καταρρεύσει, η ΕΚΤ θα έχει λιγότερο χώρο να αγνοήσει τον πληθωρισμό.

Παράλληλα, η εικόνα στην Ευρωζώνη δεν είναι ενιαία. Ορισμένοι δείκτες επενδυτικού κλίματος βελτιώνονται, ενώ η ανάπτυξη παραμένει θετική. Αυτό σημαίνει ότι η κεντρική τράπεζα μπορεί να θεωρήσει πως έχει περιθώριο να αυξήσει λίγο περισσότερο τα επιτόκια χωρίς να προκαλέσει άμεση ύφεση.

Τι σημαίνει για δάνεια και επιχειρήσεις

Για τους δανειολήπτες, κάθε νέα αύξηση διατηρεί ακριβό το χρήμα για μεγαλύτερο διάστημα. Τα κυμαινόμενα στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια παραμένουν ευαίσθητα στις κινήσεις της ΕΚΤ, ενώ ακόμη και τα νέα σταθερά επιτόκια επηρεάζονται από τις αποδόσεις των ομολόγων και το κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών.

Για τις επιχειρήσεις, το πρόβλημα είναι διπλό. Από τη μία πλευρά έχουν υψηλότερο κόστος ενέργειας και μεταφορών. Από την άλλη, το κόστος δανεισμού παραμένει αυξημένο. Αυτό μπορεί να περιορίσει επενδύσεις, αποθέματα και προσλήψεις, ιδιαίτερα σε κλάδους με μικρά περιθώρια κέρδους.

Το ελληνικό ενδιαφέρον

Η Ελλάδα επηρεάζεται άμεσα επειδή οι αλλαγές στην πολιτική της ΕΚΤ μεταφέρονται στις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων, στο κόστος των τραπεζικών δανείων και στη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και δημοσίου. Ταυτόχρονα, η ελληνική οικονομία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στις τιμές καυσίμων λόγω μεταφορών, νησιωτικότητας και τουρισμού.

Αν το πετρέλαιο παραμείνει κοντά ή πάνω από τα σημερινά επίπεδα, η συζήτηση για την ακρίβεια θα επιστρέψει ακόμη πιο έντονα, ακόμη και αν οι εγχώριοι μισθοί συνεχίσουν να αυξάνονται. Η αγοραστική δύναμη μπορεί να πιεστεί από μία νέα γενιά αυξήσεων σε καύσιμα και προϊόντα.

Το όριο της νέας σύσφιξης

Η Deutsche Bank δεν βλέπει προς το παρόν ισχυρό λόγο για επιτόκια πάνω από το 3%, εκτός αν αρχίσουν να εμφανίζονται γενικευμένες πληθωριστικές πιέσεις σε μισθούς και υπηρεσίες. Αυτό είναι κρίσιμο: η τράπεζα δεν προβλέπει ανεξέλεγκτο κύκλο αυξήσεων, αλλά μια πιο παρατεταμένη περίοδο αυστηρής πολιτικής.

Η ουσία είναι ότι η ενεργειακή κρίση έχει ξαναμπεί στο δωμάτιο των κεντρικών τραπεζών. Αν οι τιμές πετρελαίου και καυσίμων παραμείνουν ψηλά, η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί ξανά με υψηλότερα επιτόκια ακριβώς τη στιγμή που πίστευε ότι ο κύκλος σύσφιξης είχε σχεδόν τελειώσει.