Πανώλη των μικρών μηρυκαστικών: Η Ελλάδα καθαρή ξανά, αλλά οι εστίες γύρω μας κρατούν τον συναγερμό ανοιχτό

Η πανώλη των μικρών μηρυκαστικών επιστρέφει στο προσκήνιο, όχι επειδή η Ελλάδα έχει σήμερα ενεργή επιζωοτία PPR, αλλά επειδή οι εστίες γύρω από τα βόρεια σύνορα και η παράλληλη κρίση ευλογιάς διατηρούν την ελληνική κτηνοτροφία σε μόνιμη επιφυλακή.

Η Ελλάδα ανέκτησε επίσημα από τις 18 Αυγούστου 2026 το καθεστώς χώρας απαλλαγμένης από την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών, μετά την αναγνώριση της επιτυχούς εκρίζωσης της νόσου από τον Παγκόσμιο Οργανισμό για την Υγεία των Ζώων. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, αλλά δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει τελειώσει.

Εστίες σε Αλβανία, Κροατία και Ρουμανία

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εξακολουθεί να διατηρεί ενεργά μέτρα προφύλαξης λόγω επιβεβαιωμένων εστιών PPR σε γειτονικές και ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ άλλων στην Αλβανία, την Κροατία και τη Ρουμανία. Η γεωγραφική εγγύτητα της Αλβανίας είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για την Ελλάδα.

Τι είναι η PPR

Η πανώλη των μικρών μηρυκαστικών είναι ιογενής νόσος που προσβάλλει κυρίως πρόβατα και αίγες. Προκαλεί υψηλή νοσηρότητα και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές απώλειες ζωικού κεφαλαίου. Για τις κτηνοτροφικές μονάδες, μία νέα εστία σημαίνει άμεσα περιορισμούς μετακίνησης, θανατώσεις, απολυμάνσεις και οικονομική ζημιά.

Πανώλη και ευλογιά δεν είναι το ίδιο

Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο μπέρδεμα στη δημόσια συζήτηση. Η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι διαφορετική νόσος. Και είναι αυτή που έχει προκαλέσει το μεγαλύτερο πρόσφατο πλήγμα στην ελληνική κτηνοτροφία.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ, μέχρι τις 26 Μαΐου 2026 είχαν καταγραφεί 2.172 επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς, σε 2.681 εκτροφές, με 488.754 θανατώσεις αιγοπροβάτων.

Τα στοιχεία που είχε αναδείξει ο Γιώργος Θεοχάρης

Ο Γιώργος Θεοχάρης είχε ήδη αναδείξει μέσα από ρεπορτάζ για την κτηνοτροφία τη μεγάλη πίεση που προκαλούν οι ζωονόσοι: μαζικές θανατώσεις, καθυστερήσεις αποζημιώσεων, απώλεια παραγωγής και αβεβαιότητα για το μέλλον των μονάδων.

Το νέο στοιχείο σήμερα είναι ότι, ενώ η Ελλάδα έχει ξαναπάρει το καθεστώς απαλλαγμένης χώρας από PPR, το περιβάλλον γύρω μας παραμένει επισφαλές. Αυτό σημαίνει ότι η επιτήρηση δεν μπορεί να χαλαρώσει.

Γιατί η επανεμφάνιση θα ήταν καταστροφική

Μία νέα είσοδος της πανώλης θα ερχόταν πάνω σε έναν ήδη τραυματισμένο κτηνοτροφικό κλάδο. Θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέους περιορισμούς μετακινήσεων, προβλήματα στις εξαγωγές, επιπλέον θανατώσεις και νέα πίεση στις τιμές παραγωγού.

Η συνέπεια δεν περιορίζεται στους κτηνοτρόφους. Η παραγωγή γάλακτος, φέτας, κρέατος και ζωοτροφών είναι αλυσίδα. Όταν μειώνεται το ζωικό κεφάλαιο, η πίεση περνά στην παραγωγή, στις τιμές και τελικά στον καταναλωτή.

Τι πρέπει να προσέχουν οι κτηνοτρόφοι

• αυστηρό έλεγχο εισόδου ζώων και οχημάτων στις μονάδες,
• τήρηση κανόνων απολύμανσης,
• άμεση αναφορά ύποπτων συμπτωμάτων,
• έλεγχο παραστατικών και προέλευσης ζώων,
• αποφυγή ανεξέλεγκτων μετακινήσεων από περιοχές αυξημένου κινδύνου.

Η μεγάλη εικόνα

Η Ελλάδα είναι σήμερα καθαρή από PPR, αλλά όχι θωρακισμένη από τον κίνδυνο επανεισαγωγής. Το γεγονός ότι η νόσος κυκλοφορεί σε γειτονικές χώρες σημαίνει ότι η κατάσταση απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση.

Και επειδή η ευλογιά συνεχίζει παράλληλα να πιέζει τον κλάδο, το 2026 είναι μία χρονιά όπου η βιοασφάλεια των εκτροφών δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι θέμα επιβίωσης για ολόκληρες κτηνοτροφικές περιοχές.

Πηγές: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, WOAH, στοιχεία και θεματολογία που είχε αναδείξει ο Γιώργος Θεοχάρης.