Η απόφαση της Ουάσιγκτον να προσκαλέσει τον Ρώσο υπουργό Οικονομικών Αντόν Σιλουάνοφ στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών και διοικητών κεντρικών τραπεζών του G20 προκάλεσε σοβαρές αντιδράσεις στην Ευρώπη και άνοιξε νέο μέτωπο στις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με τους συμμάχους τους.
Ο Σιλουάνοφ συμμετείχε στις εργασίες που πραγματοποιούνται στην Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας, σε μια κίνηση που σηματοδοτεί την πρώτη αυτοπρόσωπη παρουσία του σε συνεδρίαση του G20 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Η εξέλιξη δεν σημαίνει ότι η Ρωσία επανεντάχθηκε επίσημα σε όλους τους μηχανισμούς του G20, αλλά δείχνει ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να επαναφέρει τη Μόσχα σε απευθείας επαφές υψηλού επιπέδου.
Η συνάντηση Σιλουάνοφ – Μπέσεντ
Στο περιθώριο των εργασιών, ο Ρώσος υπουργός Οικονομικών συναντήθηκε με τον Αμερικανό ομόλογό του Σκοτ Μπέσεντ. Σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών, οι συνομιλίες αφορούσαν οικονομικά ζητήματα και τη συνεργασία στο πλαίσιο του G20.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η συζήτηση συνδέθηκε κυρίως με το ειρηνευτικό σχέδιο του προέδρου Τραμπ για την Ουκρανία. Παράλληλα, πηγή που επικαλούνται διεθνή μέσα ενημέρωσης ανέφερε ότι ο Μπέσεντ κατέστησε σαφές πως δεν μπορεί να υπάρξει οικονομική ανακούφιση για τη Ρωσία ή συμφωνίες σε άλλα ζητήματα όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Η αμερικανική πλευρά υπερασπίστηκε την πρόσκληση με το επιχείρημα ότι, για να υπάρξει συμφωνία που θα τερματίσει τις εχθροπραξίες, είναι αναγκαίο να υπάρχει δίαυλος επικοινωνίας με τη Μόσχα. Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κους Ντεσάι δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν θα αποφεύγει τις επαφές με όσους πρέπει να συμμετέχουν σε μια διαδικασία ειρήνευσης.
Έντονες ευρωπαϊκές αντιδράσεις
Η παρουσία του Σιλουάνοφ προκάλεσε δυσφορία σε αρκετούς Ευρωπαίους υπουργούς. Ο υπουργός Οικονομικών της Πολωνίας Αντρέι Ντομάνσκι δήλωσε ότι δεν εμπιστεύεται τη Ρωσία και ότι οποιαδήποτε συζήτηση με τη Μόσχα πρέπει να γίνεται με εξαιρετική προσοχή, επειδή η Ρωσία παραμένει ο επιτιθέμενος στην Ουκρανία.
Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ χαρακτήρισε «αρκετά ανησυχητικό» το μήνυμα που εκπέμπει η υποδοχή του Ρώσου υπουργού. Όπως ανέφερε, η Ευρώπη προετοιμάζει νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας και θα ήθελε μεγαλύτερη σαφήνεια από την αμερικανική πλευρά ότι ο Σιλουάνοφ δεν αντιμετωπίζεται ως ένας συνηθισμένος προσκεκλημένος.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξέφρασαν επίσης αντιρρήσεις για την παραδοσιακή «οικογενειακή φωτογραφία» των υπουργών Οικονομικών και των κεντρικών τραπεζιτών. Η φωτογραφία τελικά πραγματοποιήθηκε χωρίς τον Ρώσο υπουργό, γεγονός που ανέδειξε δημόσια τον διχασμό μεταξύ Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Γιατί η κίνηση έχει σημασία
Η Ρωσία είχε αποκλειστεί από αρκετές δυτικές οικονομικές και πολιτικές επαφές μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Τον Απρίλιο του 2022, ακόμη και η διαδικτυακή συμμετοχή του Σιλουάνοφ σε συνεδρίαση του G20 είχε προκαλέσει αποχωρήσεις και έντονες διαμαρτυρίες από εκπροσώπους των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βρετανίας, του Καναδά και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η σημερινή εικόνα είναι διαφορετική. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η οικονομική διπλωματία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο για τον τερματισμό του πολέμου, την ώρα που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι οι απευθείας επαφές θα μετατραπούν σε σταδιακή αποκατάσταση της Ρωσίας χωρίς προηγούμενη επίλυση της σύγκρουσης.
Το ζήτημα έχει και οικονομική διάσταση. Η σύνοδος πραγματοποιείται σε περίοδο έντονων πιέσεων στις αγορές, με υψηλότερες τιμές ενέργειας λόγω του πολέμου με το Ιράν, αυξημένο παγκόσμιο χρέος και ανησυχίες για την πορεία των επιτοκίων. Η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να επικεντρώσει τις συζητήσεις στην ανάπτυξη, στις εμπορικές ανισορροπίες και στη μείωση του χρέους, όμως η επιστροφή της Ρωσίας επισκιάζει μεγάλο μέρος της ατζέντας.
Τι αλλάζει και τι δεν έχει επιβεβαιωθεί
Η συμμετοχή του Σιλουάνοφ αποτελεί σημαντική πολιτική μετατόπιση, αλλά δεν συνιστά από μόνη της άρση των κυρώσεων ούτε αποκατάσταση των σχέσεων ΗΠΑ–Ρωσίας. Δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνία για οικονομική βοήθεια προς τη Μόσχα, χαλάρωση κυρώσεων ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ειρηνευτικής συμφωνίας.
Επίσης, δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι η παρουσία του Ρώσου υπουργού προμηνύει πρόσκληση του Βλαντίμιρ Πούτιν στην επόμενη σύνοδο των ηγετών του G20. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει αφήσει ανοιχτό τον διάλογο με τη Ρωσία, όμως οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιμένουν ότι οποιαδήποτε αλλαγή πολιτικής πρέπει να συνδέεται με τερματισμό του πολέμου και αξιόπιστες εγγυήσεις για την Ουκρανία.
Η εξέλιξη αναμένεται να δοκιμάσει περαιτέρω τη δυτική ενότητα. Για την Ουάσιγκτον, η επαφή με τη Μόσχα αποτελεί πιθανό εργαλείο διαπραγμάτευσης. Για πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όμως, η εικόνα ενός Ρώσου υπουργού ξανά στο τραπέζι των ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου κινδυνεύει να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η απομόνωση της Ρωσίας υποχωρεί πριν υπάρξει ειρήνη στην Ουκρανία.
Πηγές
Al Jazeera – US brings back Russia’s Siluanov to G20 finance talks, angering Europe
RTÉ – G20 ministers dismayed over Russian invitation to meeting
ANSA – Στο G20 ο Σιλουάνοφ, αντιδράσεις από την Ευρώπη
Deutsche Welle – US irks Germany, Europe with Russian G20 invite
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση