Η Τουρκία μπαίνει στις Συμφωνίες Άρτεμις της NASA – Η νέα γεωπολιτική μάχη μεταφέρεται και στο Διάστημα

Η Τουρκία προσχωρεί στις Συμφωνίες Άρτεμις, το διεθνές πλαίσιο αρχών που συνδέεται με το αμερικανικό πρόγραμμα επιστροφής στη Σελήνη και τη μελλοντική αξιοποίηση του Διαστήματος. Η Ουάσιγκτον χαιρέτισε δημόσια την κίνηση, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία σημαντικό σύμμαχο και στον αναδυόμενο χώρο της διαστημικής συνεργασίας.

Τι είναι οι Συμφωνίες Άρτεμις

Οι Artemis Accords δημιουργήθηκαν με πρωτοβουλία των ΗΠΑ και της NASA ως ένα σύνολο αρχών για την ειρηνική εξερεύνηση του Διαστήματος. Περιλαμβάνουν ζητήματα διαφάνειας, διαλειτουργικότητας, παροχής βοήθειας σε αστροναύτες, δημοσιοποίησης επιστημονικών δεδομένων και χρήσης διαστημικών πόρων σύμφωνα με το υφιστάμενο διεθνές δίκαιο.

Δεν πρόκειται για στρατιωτική συμμαχία ούτε για συνθήκη που παραχωρεί κυριαρχία σε ουράνια σώματα. Έχει όμως σαφή γεωπολιτική διάσταση: όσο περισσότερες χώρες προσχωρούν, τόσο περισσότερο εδραιώνεται ένα αμερικανικής έμπνευσης πλαίσιο κανόνων για τη νέα εποχή της Σελήνης και της διαστημικής οικονομίας.

Γιατί η συμμετοχή της Τουρκίας έχει σημασία

Η Άγκυρα τα τελευταία χρόνια επιχειρεί να μετατραπεί από απλό χρήστη δορυφορικών υπηρεσιών σε χώρα με δικό της διαστημικό οικοσύστημα. Έχει δημιουργήσει διαστημική υπηρεσία, αναπτύσσει δορυφορικές δυνατότητες και προβάλλει στόχους για αποστολές πέρα από τη γήινη τροχιά.

Η ένταξη στις Συμφωνίες Άρτεμις προσφέρει στην Τουρκία πολιτική πρόσβαση σε ένα δίκτυο κρατών που θα διαδραματίσει ρόλο σε μελλοντικές αποστολές, επιστημονικές συνεργασίες και πιθανές εμπορικές δραστηριότητες. Παράλληλα ενισχύει μια πλευρά των αμερικανοτουρκικών σχέσεων σε μια περίοδο όπου Ουάσιγκτον και Άγκυρα έχουν ταυτόχρονα σημεία συνεργασίας και σοβαρές διαφωνίες.

Η Σελήνη ως επόμενο γεωπολιτικό πεδίο

Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται πλέον στο ποιος θα στείλει πρώτος έναν αστροναύτη. Η συζήτηση αφορά υποδομές, επικοινωνίες, ενέργεια, επιστημονικές βάσεις και, μακροπρόθεσμα, τη χρήση τοπικών πόρων. Για αυτό οι κανόνες που δημιουργούνται σήμερα μπορεί να επηρεάσουν την οικονομία του Διαστήματος για δεκαετίες.

Παράλληλα υπάρχει διαφορετική προσέγγιση από άλλες μεγάλες δυνάμεις, κυρίως την Κίνα και τη Ρωσία, που αναπτύσσουν δικά τους προγράμματα και συνεργασίες. Έτσι διαμορφώνονται σταδιακά διαφορετικά κέντρα ισχύος και στο Διάστημα, με τις μεσαίες δυνάμεις να καλούνται να επιλέξουν συνεργασίες χωρίς απαραίτητα να κλείνουν όλες τις άλλες πόρτες.

Τι σημαίνει για την περιοχή μας

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη πρέπει να διαβαστεί περισσότερο ως τεχνολογική και διπλωματική μεταβολή παρά ως άμεση απειλή. Η Αθήνα συμμετέχει ήδη στις Συμφωνίες Άρτεμις, επομένως Ελλάδα και Τουρκία βρίσκονται πλέον στο ίδιο πολυμερές πλαίσιο αρχών υπό αμερικανική αιγίδα.

Το ενδιαφέρον θα είναι ποια χώρα θα μπορέσει να μετατρέψει τη συμμετοχή σε πραγματική τεχνολογική αξία: συνεργασίες πανεπιστημίων, δορυφορικά συστήματα, εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, ερευνητικά προγράμματα και συμμετοχή σε διεθνείς αποστολές.

Το Διάστημα δεν είναι πια μακρινή υπόθεση

Η ένταξη μιας ακόμη περιφερειακής δύναμης στις Συμφωνίες Άρτεμις υπενθυμίζει ότι η διαστημική πολιτική έχει περάσει από το επίπεδο του συμβολισμού στο επίπεδο της στρατηγικής. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται τώρα θα επηρεάσουν τηλεπικοινωνίες, παρατήρηση της Γης, άμυνα, επιστήμη και νέες αγορές.

Πηγή: ΕΡΤNews / ανακοινώσεις αμερικανικών αρχών για την προσχώρηση της Τουρκίας στις Artemis Accords.