Παγκόσμιο sell-off σε μετοχές και ομόλογα: Πετρέλαιο, Ιράν και επιτόκια πιέζουν τις αγορές – Τι φοβούνται οι επενδυτές

Ένα δύσκολο μείγμα γεωπολιτικής έντασης, ακριβού πετρελαίου και υψηλότερων αποδόσεων στα κρατικά ομόλογα πιέζει ξανά τις διεθνείς αγορές. Οι ασιατικές μετοχές υποχώρησαν έντονα την Τετάρτη, ακολουθώντας τη Wall Street, ενώ η αναζωπύρωση της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν ενισχύει τους φόβους για νέο κύμα πληθωρισμού.

Ισχυρές απώλειες στην Ασία

Ο ιαπωνικός Nikkei κατέγραφε πτώση περίπου 3%, ενώ στη Νότια Κορέα ο Kospi υποχωρούσε ακόμη περισσότερο. Μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες βρέθηκαν υπό πίεση, καθώς οι επενδυτές μειώνουν την έκθεσή τους σε μετοχές υψηλών αποτιμήσεων όταν οι αποδόσεις των ομολόγων ανεβαίνουν.

Η κίνηση ακολούθησε τις απώλειες στη Wall Street, όπου οι βασικοί αμερικανικοί δείκτες έκλεισαν χαμηλότερα. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται επομένως σε μία χώρα ή έναν κλάδο. Πρόκειται για επανατιμολόγηση του κινδύνου σε πολλές αγορές ταυτόχρονα.

Το πετρέλαιο ξανά στο κέντρο

Η νέα ανταλλαγή πυρών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επανέφερε το σενάριο διαταραχών στις ενεργειακές ροές της Μέσης Ανατολής. Το Brent κινήθηκε πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι στις ασιατικές συναλλαγές, ενώ το αμερικανικό αργό πλησίασε τα 91 δολάρια.

Για τις αγορές, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η τιμή της βενζίνης. Το ακριβότερο πετρέλαιο αυξάνει το κόστος μεταφορών, παραγωγής και πρώτων υλών, επηρεάζοντας τελικά ένα μεγάλο μέρος της οικονομίας. Αν η άνοδος διαρκέσει, οι κεντρικές τράπεζες δυσκολεύονται περισσότερο να μειώσουν τα επιτόκια.

Η δεύτερη πίεση: οι αποδόσεις των ομολόγων

Οι αποδόσεις κρατικών τίτλων έχουν κινηθεί σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν για χρόνια ή δεκαετίες σε ορισμένες αγορές. Όταν ένα κρατικό ομόλογο προσφέρει υψηλότερη απόδοση, οι επενδυτές απαιτούν μεγαλύτερη ανταμοιβή για να παραμείνουν σε πιο ριψοκίνδυνες μετοχές. Παράλληλα αυξάνεται το κόστος δανεισμού για κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Αυτό δημιουργεί έναν δύσκολο συνδυασμό: οι αγορές φοβούνται πληθωρισμό λόγω ενέργειας, αλλά ταυτόχρονα φοβούνται ότι τα υψηλά επιτόκια θα περιορίσουν την ανάπτυξη. Είναι το περιβάλλον στο οποίο ακόμη και θετικά εταιρικά αποτελέσματα μπορούν να περάσουν σε δεύτερη μοίρα.

Γιατί αφορά άμεσα την Ευρώπη και την Ελλάδα

Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στις εισαγόμενες τιμές ενέργειας. Η άνοδος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου μπορεί να περάσει γρήγορα σε μεταφορές, ηλεκτρική ενέργεια και κόστος παραγωγής. Ήδη ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης επιταχύνθηκε τον Αύγουστο, ενισχύοντας τις προσδοκίες για αυστηρότερη στάση της ΕΚΤ.

Για την Ελλάδα, μια παρατεταμένη περίοδος ακριβής ενέργειας θα μπορούσε να επηρεάσει καύσιμα, εισαγόμενα προϊόντα και επιχειρηματικό κόστος. Από την άλλη πλευρά, η αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αντιστρέψει γρήγορα μέρος αυτών των κινήσεων.

Τι παρακολουθούν τώρα οι αγορές

Τρία στοιχεία θα καθορίσουν την επόμενη κίνηση: αν θα συνεχιστούν τα αμερικανοϊρανικά πλήγματα, αν θα υπάρξει πραγματική διαταραχή στη ροή πετρελαίου και πώς θα αντιδράσουν οι κεντρικές τράπεζες στις νέες πληθωριστικές πιέσεις.

Οι σημερινές απώλειες δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη μιας νέας παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Δείχνουν όμως ότι οι αγορές έχουν γίνει εξαιρετικά ευαίσθητες σε οποιαδήποτε εξέλιξη μπορεί να κρατήσει την ενέργεια και τα επιτόκια ψηλά για περισσότερο χρόνο.

Πηγές: Associated Press, Reuters. Τα επίπεδα αγορών και εμπορευμάτων μεταβάλλονται συνεχώς μέσα στη συνεδρίαση.