Η ενεργειακή συμφωνία Ουάσινγκτον–Καράκας περνά από τις πολιτικές διακηρύξεις στην επιχειρηματική εφαρμογή, καθώς αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες υπέγραψαν στις 2 Σεπτεμβρίου νέες συμφωνίες για επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στη Βενεζουέλα. Τα συμβόλαια ανακοινώθηκαν κατά την επίσκεψη του υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ στο Καράκας και αφορούν, μεταξύ άλλων, τη Chevron, τη GE Vernova και την ιταλική Eni.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, αλλά και για την αμερικανική γεωπολιτική στη Νότια Αμερική. Έρχεται λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση ενός ευρύτερου σχεδίου, με το οποίο η Ουάσινγκτον επιδιώκει να αποκτήσει ισχυρό έλεγχο στην αξιοποίηση 17 πετρελαϊκών πεδίων της Βενεζουέλας, συνολικών αποθεμάτων περίπου 65 δισ. βαρελιών.
Οι νέες συμφωνίες και ο ρόλος της Chevron
Η Chevron, η μοναδική μεγάλη αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία που διατηρεί σημαντική παρουσία στη Βενεζουέλα, ανακοίνωσε ότι θα επεκτείνει τις δραστηριότητές της στη ζώνη του Ορινόκο. Η εταιρεία σχεδιάζει επενδύσεις άνω των 7 δισ. δολαρίων μέσα στην επόμενη πενταετία και επιδιώκει να αυξήσει την παραγωγή της σε περίπου 600.000 βαρέλια ημερησίως, δηλαδή να υπερδιπλασιάσει τα σημερινά επίπεδα.
Παράλληλα, η Eni και η GE Vernova συμμετέχουν σε ξεχωριστές συμφωνίες που συνδέονται με την επέκταση των πετρελαϊκών έργων και την υποστήριξη των υποδομών ενέργειας. Ο Ράιτ χαρακτήρισε τα συμβόλαια «κρίσιμο ξεκίνημα» για μια νέα περίοδο επενδύσεων, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, να αυξήσουν τα κρατικά έσοδα και να επαναφέρουν παραγωγική δραστηριότητα σε εγκαταστάσεις που παραμένουν υποχρησιμοποιημένες.
Η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, υπερασπίστηκε τη συμφωνία ως αναγκαία για την ανάκαμψη του πετρελαϊκού κλάδου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που έχει παρουσιάσει, το κράτος θα μπορούσε να εισπράξει περίπου 209 δισ. δολάρια από δικαιώματα και φόρους στα πρώτα 25 χρόνια εφαρμογής των συμφωνιών.
Τι προβλέπει το ευρύτερο αμερικανικό σχέδιο
Στο επίκεντρο βρίσκεται η North American Blue Energy Partners, εταιρεία που ανήκει στον επιχειρηματία Αλεχάντρο Μπετανκούρτ. Το σχέδιο προβλέπει την αξιοποίηση 17 πετρελαϊκών πεδίων, τα οποία διαθέτουν περίπου 65 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει παρουσιάσει τη συμφωνία ως ιδιωτική επένδυση και όχι ως απευθείας συμφωνία με το κράτος της Βενεζουέλας.
Ωστόσο, οι λεπτομέρειες παραμένουν αμφιλεγόμενες. Η Ουάσινγκτον μιλά για δικαιώματα διάρκειας 100 ετών, ενώ η πλευρά της Βενεζουέλας έχει αναφερθεί σε προτιμησιακή παραχώρηση 25 ετών. Το ισπανικό δημοσίευμα της El País επισημαίνει επίσης ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα διαθέτει συμμετοχή 35% στη μητρική εταιρεία μέσω του Γραφείου Στρατηγικού Κεφαλαίου του υπουργείου Πολέμου, καθώς και δικαιώματα προτεραιότητας στην αγορά της παραγωγής.
Ο Λευκός Οίκος παρουσιάζει τη συμφωνία ως τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην ιστορία και υποστηρίζει ότι θα αυξήσει την αμερικανική ενεργειακή επάρκεια, θα ενισχύσει τις αλυσίδες εφοδιασμού και θα συμβάλει στη μείωση των τιμών καυσίμων. Αυτές οι διατυπώσεις αποτελούν θέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ως άμεσα οικονομικά αποτελέσματα.
Γιατί οι αναλυτές κρατούν αποστάσεις
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα πετρελαϊκά αποθέματα στον κόσμο, άνω των 300 δισ. βαρελιών, όμως η παραγωγή της έχει καταρρεύσει έπειτα από χρόνια υποεπενδύσεων, κυρώσεων, τεχνικών προβλημάτων και διακοπών ηλεκτρικού ρεύματος. Η χώρα παράγει περίπου 1,1 έως 1,25 εκατ. βαρέλια την ημέρα, αρκετά χαμηλότερα από τα ιστορικά επίπεδα των περίπου 3 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
Η UBS προειδοποιεί ότι η ανάκαμψη της παραγωγής θα χρειαστεί χρόνια και ότι η επίδραση στις διεθνείς τιμές θα είναι περιορισμένη βραχυπρόθεσμα. Η Rystad Energy εκτιμά ότι η πλήρης αποκατάσταση του κλάδου μπορεί να απαιτήσει δεκαετίες, ενώ για την επιστροφή στα παλαιότερα επίπεδα θα χρειαστούν επενδύσεις περίπου 85 δισ. δολαρίων, νέα δίκτυα μεταφοράς, τεχνική τεχνογνωσία και σταθερό πολιτικό περιβάλλον.
Αυτό σημαίνει ότι η συμφωνία δεν μπορεί από μόνη της να προσφέρει άμεση λύση στις πιέσεις της αγοράς πετρελαίου. Η παραγωγή θα πρέπει πρώτα να αυξηθεί, να μεταφερθεί και να διυλιστεί, ενώ σημαντικό μέρος των υποδομών χρειάζεται επισκευή ή αντικατάσταση. Η αναφορά ότι το βενεζουελανό πετρέλαιο θα οδηγήσει γρήγορα σε φθηνότερα καύσιμα παραμένει, επομένως, πολιτική εκτίμηση και όχι επιβεβαιωμένο αποτέλεσμα.
Το ζήτημα της νομιμότητας και της πολιτικής συνέχειας
Επιπλέον ερωτήματα αφορούν τη νομιμότητα και τη διάρκεια των παραχωρήσεων. Αναλυτές υποστηρίζουν ότι το Σύνταγμα της Βενεζουέλας απαιτεί έγκριση της Εθνοσυνέλευσης για συμφωνίες αυτού του μεγέθους, ενώ δεν είναι σαφές αν η σημερινή μεταβατική κυβέρνηση έχει την εξουσία να δεσμεύσει τις επόμενες κυβερνήσεις.
Η αντιπολίτευση, αλλά και τμήματα του ίδιου του τσαβισμού, έχουν εκφράσει αντιδράσεις, θεωρώντας ότι η χώρα παραχωρεί υπερβολικό έλεγχο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι χωρίς ξένο κεφάλαιο και τεχνολογία η πετρελαϊκή βιομηχανία δεν μπορεί να ανακάμψει.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι συμφωνίες θα επιβιώσουν σε περίπτωση αλλαγής κυβέρνησης είτε στην Ουάσινγκτον είτε στο Καράκας. Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί πλήρες και ενιαίο κείμενο όλων των συμβάσεων, ενώ παραμένουν αποκλίσεις στις αναφορές για τη διάρκεια, τη συμμετοχή του αμερικανικού Δημοσίου και τα δικαιώματα επί της παραγωγής.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει έμμεση αλλά ουσιαστική σημασία. Η αύξηση της παραγωγής στη Βενεζουέλα θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να ενισχύσει την προσφορά στην παγκόσμια αγορά, όμως οι επιπτώσεις στις τιμές πετρελαίου και στα ελληνικά καύσιμα δεν αναμένονται άμεσα. Στο άμεσο διάστημα, οι τιμές θα συνεχίσουν να επηρεάζονται περισσότερο από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και την κατάσταση στα διυλιστήρια.
Πηγές
Associated Press: The Latest – Chevron expanding in Venezuela as Trump deal claims more oil reserves
El País: Los acuerdos petroleros de Estados Unidos y Venezuela: opacos y millonarios
Business
Business
Business
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση