Για πρώτη φορά εντοπίστηκε ραδιοσήμα απευθείας από εξωπλανήτη – Τι ακριβώς ανίχνευσαν οι αστρονόμοι

Μια σημαντική αστρονομική ανακάλυψη ανοίγει έναν νέο τρόπο μελέτης πλανητών έξω από το Ηλιακό μας Σύστημα. Ερευνητές ανακοίνωσαν ότι κατάφεραν για πρώτη φορά να αποδώσουν με μεγάλη βεβαιότητα ραδιοεκπομπές απευθείας σε έναν εξωπλανήτη και όχι στο άστρο γύρω από το οποίο κινείται.

Ο πλανήτης είναι ο Beta Pictoris b, ένας γιγάντιος εξωπλανήτης περίπου 63,4 έτη φωτός από τη Γη. Έχει μάζα περίπου δέκα φορές μεγαλύτερη από του Δία και περιστρέφεται εξαιρετικά γρήγορα, ολοκληρώνοντας μία περιστροφή σε περίπου 8-9 ώρες.

Τι ήταν το «σήμα»

Η λέξη «σήμα» μπορεί εύκολα να δημιουργήσει λάθος εντύπωση. Οι επιστήμονες δεν ανακοίνωσαν μήνυμα από εξωγήινο πολιτισμό. Αυτό που εντόπισαν ήταν φυσικές ραδιοεκπομπές που πιθανότατα συνδέονται με σέλας και με το ισχυρό μαγνητικό πεδίο του πλανήτη.

Οι παρατηρήσεις έγιναν με τη συστοιχία ραδιοτηλεσκοπίων MeerKAT στη Νότια Αφρική κατά τη διάρκεια τεσσάρων περιόδων το 2025 και το 2026. Οι ερευνητές κατέγραψαν σύντομες επαναλαμβανόμενες εκπομπές σε συχνότητες από περίπου 0,85 έως 3,5 GHz.

Γιατί η ανακάλυψη είναι σημαντική

Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί ραδιοεκπομπές από συστήματα που φιλοξενούν εξωπλανήτες, όμως ήταν δύσκολο να αποδειχθεί ότι η πηγή ήταν ο ίδιος ο πλανήτης και όχι το μητρικό άστρο.

Στην περίπτωση του Beta Pictoris b, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μακρινούς γαλαξιακούς πυρήνες ως σταθερά σημεία αναφοράς, ώστε να προσδιορίσουν με μεγάλη ακρίβεια τη θέση της εκπομπής. Η ανάλυση έδειξε ότι η πηγή συμπίπτει με τον πλανήτη.

Ένα μαγνητικό πεδίο χιλιάδες φορές ισχυρότερο από της Γης

Τα χαρακτηριστικά του σήματος παραπέμπουν σε έναν μηχανισμό γνωστό ως Electron Cyclotron Maser Instability, ο οποίος σχετίζεται με ραδιοεκπομπές που παράγονται από σέλας. Αντίστοιχα φαινόμενα εμφανίζονται και στο Ηλιακό Σύστημα, ιδιαίτερα στον Δία.

Με βάση τις παρατηρήσεις, οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο Beta Pictoris b μπορεί να διαθέτει εξαιρετικά ισχυρό μαγνητικό πεδίο, ενδεχομένως χιλιάδες φορές ισχυρότερο από εκείνο της Γης.

Ένα νέο «εργαλείο» για μακρινούς κόσμους

Η δυνατότητα ανίχνευσης ραδιοεκπομπών απευθείας από εξωπλανήτες μπορεί στο μέλλον να επιτρέψει στους αστρονόμους να μελετούν τα μαγνητικά τους πεδία και τις ανώτερες ατμόσφαιρές τους χωρίς να βασίζονται μόνο στο φως που αντανακλούν ή εκπέμπουν.

Και εδώ βρίσκεται η πραγματική σημασία της είδησης: όχι σε ένα υποτιθέμενο «μήνυμα», αλλά στο ότι ανοίγει ένα καινούργιο παράθυρο για να κατανοήσουμε τη φυσική πλανητών δεκάδες ή εκατοντάδες έτη φωτός μακριά.

Πηγή: δημοσιευμένα στοιχεία της ερευνητικής ομάδας και σχετική κάλυψη του ΣΚΑΪ.