Το ανθρώπινο γονίδιο που «πηδά» μέσα στο DNA – Και βρέθηκε κρυμμένο μέσα σε ιό

Οι επιστήμονες εντόπισαν ένα ανθρώπινο γονίδιο με έναν συνδυασμό ιδιοτήτων που δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ ξανά: λειτουργεί στον εγκέφαλο, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να «πηδά» από θέση σε θέση μέσα στο DNA.

Το γονίδιο ονομάζεται BC200 και μελετήθηκε από ερευνητές του Cornell University σε εργασία που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science.

Ένα γονίδιο που δεν έπρεπε να είναι ακόμη κινητό

Το BC200 προήλθε πριν από περίπου 40 εκατομμύρια χρόνια από ένα κινητό γενετικό στοιχείο, γνωστό ως transposon ή «jumping gene». Συνήθως, όταν τέτοια στοιχεία αποκτούν χρήσιμη λειτουργία για το κύτταρο, χάνουν την ικανότητα μετακίνησης.

Το BC200 φαίνεται να αποτελεί εξαίρεση: έχει βιολογική λειτουργία, εκφράζεται ιδιαίτερα στους νευρώνες και παρ’ όλα αυτά διατηρεί την ικανότητά του να μετακινείται.

Το βρήκαν μέσα σε ανθρώπινο poxvirus

Οι ερευνητές εντόπισαν αντίγραφα του BC200 μέσα στο γονιδίωμα του molluscum contagiosum virus, ενός ανθρώπινου poxvirus που μολύνει κυρίως κύτταρα του δέρματος.

Η ανάλυση δείχνει ότι το γονίδιο πιθανότατα «πήδηξε» από ανθρώπινα κύτταρα στον ιό δύο φορές μέσα στην ιστορία του Homo sapiens.

Τι σημαίνει αυτό για τον εγκέφαλο και τις ασθένειες

Η φυσιολογική λειτουργία του BC200 δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως. Υπάρχουν ενδείξεις ότι συμμετέχει στη ρύθμιση της μετάφρασης RNA σε πρωτεΐνες στους νευρώνες.

Παράλληλα, έχει βρεθεί σε αυξημένα επίπεδα σε ορισμένους όγκους και σε εγκεφαλικό ιστό ασθενών με Alzheimer. Οι ερευνητές δεν ισχυρίζονται ότι η κινητικότητά του προκαλεί αυτές τις νόσους, αλλά θέλουν να εξετάσουν αν η ικανότητα μετακίνησής του μπορεί να δημιουργεί μεταλλάξεις ή να επηρεάζει κυτταρικές λειτουργίες.

Το πραγματικά παράξενο

Περίπου το μισό ανθρώπινο γονιδίωμα αποτελείται από απομεινάρια κινητών γενετικών στοιχείων. Τα περισσότερα έχουν αδρανοποιηθεί εδώ και εκατομμύρια χρόνια.

Το BC200 όμως δείχνει ότι ένα τέτοιο στοιχείο μπορεί να γίνει λειτουργικό ανθρώπινο γονίδιο και ταυτόχρονα να διατηρήσει την αρχαία ικανότητά του να μετακινείται.

Δείτε επίσης: την παλαιότερη έρευνα του Κατοχικά για γενετικά εργαλεία και τον εγκέφαλο.

Πηγή: Cornell University / Science, Σεπτέμβριος–Οκτώβριος 2026.