Το μυστήριο των 20 Homo naledi – Γιατί δεν βρέθηκε ούτε ένας ανδρικός δείκτης;

Ένα από τα πιο παράξενα ανθρωπολογικά ευρήματα των τελευταίων ετών έρχεται από το σπήλαιο Rising Star στη Νότια Αφρική. Ερευνητές ανέλυσαν πρωτεΐνες από δόντια του εξαφανισμένου ανθρώπινου συγγενή Homo naledi — και δεν βρήκαν πειστικό ανδρικό δείκτη σε κανένα από τα τουλάχιστον 20 άτομα.

Η ανάλυση δημοσιεύτηκε στο Cell και χρησιμοποίησε πρωτεΐνες της αδαμαντίνης, ειδικά την amelogenin-Y, η οποία συνδέεται με το Y χρωμόσωμα.

Στα 23 δόντια που εξετάστηκαν, οι ερευνητές δεν εντόπισαν αξιόπιστη ένδειξη AMELY. Αν όλα τα άτομα ήταν πράγματι θηλυκά, η πιθανότητα να συνέβαινε αυτό τυχαία σε πληθυσμό με αναλογία 1:1 θα ήταν εξαιρετικά μικρή.

Τι μπορεί να σημαίνει; Μία πιθανότητα είναι ότι το συγκεκριμένο σημείο του σπηλαίου χρησιμοποιούνταν για ταφή μόνο θηλυκών. Μία άλλη είναι ότι υπήρχε κάποια γενετική ιδιαιτερότητα στον Homo naledi που έκανε τον συγκεκριμένο ανδρικό δείκτη να απουσιάζει.

Οι ίδιοι οι ερευνητές προειδοποιούν ότι το αποτέλεσμα δεν αρκεί ακόμη για οριστικό συμπέρασμα. Παρ’ όλα αυτά, το εύρημα είναι τόσο ασυνήθιστο ώστε ανοίγει νέα ερωτήματα για την κοινωνική οργάνωση, τις ταφικές πρακτικές και ίσως ακόμη και τη βιολογία αυτού του εξαφανισμένου ανθρώπινου συγγενή.

Και το μυστήριο γίνεται μεγαλύτερο επειδή ο Homo naledi έζησε περίπου 335.000–241.000 χρόνια πριν, πολύ πριν από τις οργανωμένες ταφικές πρακτικές που συνήθως αποδίδουμε στον σύγχρονο άνθρωπο.

Πηγές: Cell, Nature Africa, University of York, 2026.