Η αξία της διατροφής ως «κλειδί» για την ενέργεια.

Η κατάσταση της υγείας και των επιπέδων ενέργειας του σώματος συνδέεται άμεσα με το τι τρώμε. Η σύγχρονη βιομηχανοποιημένη τροφή πλέον είναι «αποδυναμωμένη», φορτωμένη με επεξεργασία και υπολείμματα χημικών, ενώ αντίθετα τα φρέσκα, βιολογικά και ωμά τρόφιμα είναι φορείς μιας «ζωτικής δύναμης». Χαρακτηριστικό είναι η «μετρήσιμη ζωτική ενέργεια» των τροφών, είτε μέσω ειδικών οργάνων είτε μέσω πιο εναλλακτικών μεθόδων, όπως το εκκρεμές.

Τα ωμά τρόφιμα είναι ιδιαίτερα σημαντικά, επειδή περιέχουν τα δικά τους φυσικά πεπτικά ένζυμα, αυτά που η φύση «σχεδίασε» ειδικά για το κάθε φρούτο, λαχανικό ή ζωικό προϊόν. Όταν η τροφή μαγειρεύεται ή υπερεπεξεργάζεται, τα ένζυμα αυτά καταστρέφονται και τότε το σώμα αναγκάζεται να παράγει μόνο του όλα τα απαιτούμενα ένζυμα, «ξοδεύοντας» ενέργεια και θρεπτικά στοιχεία. Ο άνθρωπος έχει ένα περιορισμένο «απόθεμα» ενζυμικής παραγωγής στη διάρκεια της ζωής του κι όταν αυτό εξαντληθεί, εξαντλείται και ο ίδιος.

Οι βιταμίνες και τα μέταλλα είναι πολύ πιο βιοδιαθέσιμα όταν προσλαμβάνονται στην φυσική, μη επεξεργασμένη μορφή τους, μέσα στο πλήρες «πακέτο» που προσφέρει η τροφή όπως βγαίνει από την φύση. Η κλασική διαιτολογία δυστυχώς τις περισσότερες φορές βλέπει μόνο τα χημικά σύμβολα (π.χ. ασβέστιο, φώσφορο) και αγνοεί τον τρόπο με τον οποίο αυτά είναι «δεμένα» με τα υπόλοιπα συστατικά της τροφής.

Παρά τη φαινομενική αφθονία τροφής, η διατροφική ανεπάρκεια είναι πολύ συχνή. Οι άνθρωποι, και ειδικά οι Αμερικανοί, πιστεύουν ότι τρώνε «εμπλουτισμένα» προϊόντα, αλλά στην πραγματικότητα γεμίζουν τον οργανισμό με «σκουπίδια» με κακή ποιότητα θερμίδων και λίγη πραγματική θρεπτική αξία. Όταν αναζητούν τα αίτια των προβλημάτων υγείας τους, σπάνια σκέφτονται την διατροφή, και προτιμούν να κατηγορούν το άγχος, τα γονίδια, την δουλειά ή τις σχέσεις.

«Αντι-θρεπτικοί» Παράγοντες και Σύγχρονη Καθημερινότητα

Οι «αντι-θρεπτικοί παραγόντες» είναι ουσίες που υπάρχουν στην τροφή και στο νερό και λειτουργούν ανταγωνιστικά προς τα θρεπτικά στοιχεία που χρειάζεται ο οργανισμός. Ορισμένες από αυτές συνδέονται με βιταμίνες και ιχνοστοιχεία και τα καθιστούν μη διαθέσιμα, άλλες δεσμεύουν ένζυμα, άλλες αυξάνουν τις ανάγκες του σώματος σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά ή επιταχύνουν την αποβολή τους.

Οι βασικοί σύγχρονοι «αντι-θρεπτικοί» παράγοντες είναι

η ζάχαρη,
τα τεχνητά χρώματα,
τα επεξεργασμένα λίπη,
τα πρόσθετα συντήρησης και γεύσης,
τα φυτοφάρμακα,
η καφεΐνη,
και τα φαρμακευτικά σκευάσματα όταν χρησιμοποιούνται μακροχρόνια.
Τ φάρμακα (αντιβιοτικά, κορτιζόνη, παυσίπονα κ.λπ.) επηρεάζουν τα αποθέματα βιταμινών και μετάλλων στον οργανισμό, από την στιγμή που λαμβάνονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Πλεόν ο σύγχρονος άνθρωπος ζει μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η συνολική «χημική επιβάρυνση» είναι πολύ υψηλή, και κάθε μείωση έκθεσης σε τέτοιους παράγοντες θεωρείται σημαντικό βήμα προς την διατήρηση καλύτερης υγείας.

Ζάχαρη – Η «Γλυκιά» Συνήθεια με την Βαριά Επίδραση

Η συχνή κατανάλωση επεξεργασμένης ζάχαρης αποδυναμώνει σημαντικά το ανοσοποιητικό σύστημα, επηρεάζοντας την ικανότητα των λευκών αιμοσφαιρίων να αντιμετωπίζουν μικροοργανισμούς. Υπάρχπυν αρκετές μελέτες που δείχνουν ότι μια δόση ζάχαρης μπορεί να μειώσει για αρκετές ώρες την αμυντική λειτουργία συγκεκριμένων ανοσολογικών κυττάρων.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι «φανερές» πηγές γλυκών (γλυκά, αναψυκτικά, παγωτά), αλλά το γεγονός ότι η ζάχαρη κρύβεται σε σχεδόν όλα τα συσκευασμένα προϊόντα. Ο μέσος ενήλικος περιγράφεται ότι καταναλώνει δεκάδες κιλά ζάχαρη τον χρόνο, με τους εφήβους ακόμη περισσότερα. Αυτό παρουσιάζεται ως τεράστια απόκλιση από την διατροφή των προηγούμενων γενεών.

Η υπερκατανάλωση ζάχαρης φέρεται να μειώνει σταδιακά τα επίπεδα ψευδαργύρου στον οργανισμό. Η έλλειψη ψευδαργύρου συνδέεται με μειωμένη αίσθηση γεύσης, άρα χρειάζεται όλο και περισσότερη ζάχαρη για να «φαίνεται» κάτι γευστικό. Αυτό, με την σειρά του, οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη κατανάλωση ζάχαρης, βαθύτερη διαταραχή θρεπτικών ισορροπιών και συνήθειες που μοιάζουν με εθισμό.

Η στροφή σε φρέσκα φρούτα για γλυκιά γεύση, και σε πιο φυσικά γλυκαντικά όπως το μέλι, το καθαρό σιρόπι σφενδάμου ή η μελάσα, είναι η καλύτερη εναλλακτική, πάντα όμως με μέτρο. Η ιδανική εναλλακτική λύση είνα η μαύρη μελάσα (blackstrap molasses) που περιέχει, εκτός από ζάχαρη, σημαντικά μεταλλικά στοιχεία όπως σίδηρο και θείο.

Η Διχασμένη Εικόνα των Γαλακτοκομικών Προϊόντων

Το αγελαδινό γάλα ΔΕΝ είναι «τέλεια τροφή για όλους». Η υψηλή κατανάλωση βιομηχανοποιημένου αγελαδινού γάλακτος συνδέεται με συχνότερες λοιμώξεις στα παιδιά (όπως ωτίτιδες), αλλεργικές εκδηλώσεις, πεπτικά προβλήματα, ακόμη και σοβαρότερες παθήσεις αργότερα στη ζωή.

Αντιθέτως ένα καθαρό, σωστά χειριζόμενο γάλα μπορεί να αποτελέσει σημαντική πηγή πρωτεΐνης και ασβεστίου, ιδιαίτερα σε εγκυμοσύνη ή σοβαρή εξασθένηση. Το κατσικίσιο γάλα είναι το ιδανικό ως εναλλακτική πηγή γάλακτος, όντας πιο «φιλικό» για κάποιους οργανισμούς.

Το Νερό

Η η αφυδάτωση δεν είναι απλώς μια απλή «δίψα», αλλά ένας βαθύτερος, χρόνιος παράγοντας κινδύνου για πολλές παθήσεις. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν τον καφέ, το τσάι, τα αναψυκτικά ή το αλκοόλ ως ισοδύναμα με το νερό, αλλά αυτά τα ροφήματα λειτουργούν στην πραγματικότητα αφυδατωτικά. Απομακρύνουν περισσότερα υγρά από όσα προσφέρουν. Ο οργανισμός, όταν δεν λαμβάνει αρκετό καθαρό νερό, ενεργοποιεί «μηχανισμούς δελτίου» και εκπέμπει σήματα που παρερμηνεύονται ως ανεξάρτητες ασθένειες και αντιμετωπίζονται με φάρμακα αντί με απλή αναπλήρωση νερού.

Προτείνεται ως γενικός κανόνας η καθημερινή κατανάλωση πολλών ποτηριών καθαρού νερού, με αύξηση σε περίπτωση ασθένειας, μιας και το νερό όχι δεν είναι απλά ένα «τυπικό ρόφημα» αλλά ένα βασικό στοιχείο του μεταβολισμού.

Οι Φυτικές Ίνες

Ο ρόλος των φυτικών ινών (fiber/roughage) είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα μέσο «καλής λειτουργίας εντέρου». Αναφέρεται σε παλαιότερες παρατηρήσεις σε αφρικανικούς πληθυσμούς με παραδοσιακή, πλούσια σε φυτικές ίνες διατροφή, που φέρονται να είχαν πολύ χαμηλά ποσοστά καρδιαγγειακών νοσημάτων και καρκίνου του παχέος εντέρου σε σύγκριση με τους κατοίκους της Δύσης.

Η επεξεργασία των δημητριακών, και ειδικά του σιταριού, θεωρείται εξαιρετικά προβληματική. Με την μετατροπή του ολικού σπόρου σε λευκό αλεύρι χάνονται μεγάλα ποσοστά μαγνησίου, ψευδαργύρου, ιχνοστοιχείων και βιταμινών, ενώ παραμένουν ανεπιθύμητα στοιχεία όπως κάποια βαρέα μέταλλα. Τα «εμπλουτισμένα» λευκά προϊόντα είναι φτωχά υποκατάστατα της αληθινής θρεπτικής αξίας των ολικής άλεσης τροφών.

Επιπλέον, οι φυτικές ίνες συνδέονται με την ταχύτερη προώθηση του εντερικού περιεχομένου, την αποφυγή παρατεταμένης επαφής με τοξικά υποπροϊόντα πέψης, αλλά και με την μειωμένη ικανότητα κάποιων παρασίτων να «προσκολλώνται» στο έντερο. Στον αντίποδα όμως η υπερβολική πρόσληψη ινών μπορεί να έχει και αυτή προβλήματα, αλλά πλέον ότι στο σύγχρονο διαιτολόγιο το κύριο ζήτημα είναι η έλλειψή τους, όχι η υπερβολή.

Οι καλές πηγές ινών περιλαμβάνουν φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης.

Χυμοί – Συμπυκνωμένη Θρεπτική Υποστήριξη

Η παρασκευή φρεσκοστυμμένων χυμών από φρούτα και λαχανικά μπορεί να προσφέρει μια συμπυκνωμένη μορφή θρεπτικών συστατικών, βιταμινών, μετάλλων και φυτοχημικών, σε μορφή που απορροφάται γρήγορα και με λιγότερη επιβάρυνση για το πεπτικό σύστημα.

Οι φρέσκοι χυμοί είναι πλούσιοι σε ένζυμα, τα οποία είναι κρίσιμα για την πέψη, τον κυτταρικό μεταβολισμό και τις διαδικασίες καθημερινής επούλωσης και ανανέωσης στο σώμα. Υπάρχει όμως μεγάλη διαφορά μεταξύ φρέσκου χυμού και εμπορικού παστεριωμένου. Οι δεύτεροι έχουν συχνά θερμική επεξεργασία, προσθήκη ζάχαρης ή γλυκαντικών και απώλεια μέρους των ευαίσθητων συστατικών.

Η γενική ιδέα είναι ότι η καθημερινή ένταξη φρέσκων χυμών στην διατροφή μπορεί να λειτουργήσει ως επιπλέον στήριξη, σε ένα πλαίσιο όπου η διατροφή βασίζεται ήδη σε φυσικές και όσο γίνεται λιγότερο επεξεργασμένες τροφές.

@OWL / 2025

terrapapers.com