Ελλάδα–Κύπρος: Επανεκκίνηση ερευνών για το υποθαλάσσιο καλώδιο – Ο ρόλος της Τουρκίας και των ΗΠΑ

Η υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector, επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς υποβλήθηκε αίτημα επανέναρξης των ερευνών βυθού. Το έργο ύψους περίπου 1,9 δισ. ευρώ αντιμετωπίζει τεχνικά, οικονομικά και γεωπολιτικά εμπόδια. Η έγκριση και η πραγματική έναρξη των ερευνών δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί.

Τι ακριβώς προχωρά

Σύμφωνα με το Reuters της 15ης Οκτωβρίου, έχει κατατεθεί αίτημα για επανέναρξη των απαραίτητων ερευνών βυθού. Η απόφαση εξαρτάται από τις σχετικές ελληνικές εγκρίσεις και τον συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές. Άλλο η αίτηση για έρευνες και άλλο η τοποθέτηση καλωδίου.

Γιατί έχει στρατηγική σημασία

Η σύνδεση αποσκοπεί να ενώσει ηλεκτρικά την ηπειρωτική Ευρώπη με την Κύπρο και, σε επόμενο στάδιο, ενδεχομένως με το Ισραήλ. Για την Κύπρο ειδικά, η ενεργειακή διασύνδεση θα μπορούσε να περιορίσει την ηλεκτρική απομόνωση και να επιτρέψει μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά.

Η Τουρκία και η διαφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες

Η Άγκυρα έχει προβάλει αντιρρήσεις σε προηγούμενες θαλάσσιες έρευνες, επικαλούμενη μεταξύ άλλων το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Η Ελλάδα απορρίπτει τις σχετικές τουρκικές αξιώσεις. Η διαφωνία για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών είναι βασικός παράγοντας καθυστερήσεων.

Ποιοι συμμετέχουν

Το έργο συνδέεται με τον ΑΔΜΗΕ και την τεχνολογική συμμετοχή της γαλλικής Nexans. Το ερευνητικό σκέλος εξετάζεται με γαλλικό πλοίο. Τα επόμενα στάδια απαιτούν συντονισμό με την Κύπρο και επίλυση οικονομικών και ρυθμιστικών ζητημάτων.

Η αμερικανική θέση

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε στήριξη στην ηλεκτρική διασύνδεση ως σημαντική για την ενεργειακή διαφοροποίηση. Η διπλωματική στήριξη, ωστόσο, δεν συνιστά αυτομάτως εγγύηση χρηματοδότησης ή ολοκλήρωσης.

Οι δύσκολες τεχνικές παράμετροι

Ένα καλώδιο τόσο μεγάλης υποθαλάσσιας απόστασης απαιτεί χαρτογράφηση πυθμένα, ειδικά πλοία, εξοπλισμό υψηλής τάσης και πολυετή προγραμματισμό. Οι καθυστερήσεις μπορούν να ανεβάσουν το κόστος και να μεταβάλουν την οικονομική αξιολόγηση.

Τι σημαίνει για τους καταναλωτές

Ένα τέτοιο έργο δυνητικά αυξάνει τις ενεργειακές επιλογές, αλλά δεν αποδεικνύει ότι το ρεύμα θα γίνει αμέσως φθηνότερο. Τα τέλη δικτύου, οι χρηματοδοτικές υποχρεώσεις και οι τιμές παραγωγής θα καθορίσουν το καθαρό αποτέλεσμα.

Τι περιμένουμε

Επίσημη έγκριση των ερευνών, χρονοδιάγραμμα πλοίου, ανακοινώσεις Ελλάδας και Κύπρου και τυχόν τουρκική αντίδραση. Δεν πρέπει να παρουσιάζονται προετοιμασίες ως τετελεσμένη συμφωνία.

Πηγές: Reuters, 15 Οκτωβρίου 2026.

Κεντρική φωτογραφία ενδεικτική, όχι απεικόνιση του συγκεκριμένου περιστατικού.