Σε αναβάθμιση των σχέσεων Ελλάδας και Λιβάνου σε επίπεδο στρατηγικής εταιρικής σχέσης προχωρούν Αθήνα και Βηρυτός, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν στο Μέγαρο Μαξίμου, τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο πολλαπλών κρίσεων: η ασφάλεια στη Μέση Ανατολή παραμένει εύθραυστη, ο Λίβανος προσπαθεί να ενισχύσει τους κρατικούς θεσμούς του και η Ελλάδα επιχειρεί να διευρύνει τον ρόλο της ως κόμβος ενέργειας, μεταφορών και περιφερειακής διασύνδεσης.
Τι ανακοίνωσε η Αθήνα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι Ελλάδα και Λίβανος λαμβάνουν επί της ουσίας απόφαση για την αναβάθμιση των σχέσεών τους σε στρατηγική εταιρική σχέση. Παράλληλα, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας προς τον Λίβανο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ένα ισχυρό, κυρίαρχο και σταθερό λιβανέζικο κράτος, στο οποίο οι αποφάσεις λαμβάνονται από τους θεσμούς.
Στο πολιτικό σκέλος, η Αθήνα εμφανίζεται διατεθειμένη να στηρίξει τον διάλογο του Λιβάνου με τους γείτονές του και τις διεθνείς προσπάθειες αποκλιμάκωσης. Ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε ειδικά στη σημασία της διπλωματίας και της άμεσης συνεννόησης, ενώ τόνισε ότι η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στον αραβικό κόσμο, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ισραήλ.
Οι βασικοί άξονες της νέας σχέσης
Η στρατηγική εταιρική σχέση δεν περιορίζεται στις πολιτικές επαφές. Από τις δηλώσεις των δύο πλευρών προκύπτει ότι οι βασικοί τομείς συνεργασίας θα είναι η ασφάλεια, η άμυνα, η ενέργεια, οι υποδομές, η οικονομία, η ανασυγκρότηση και ο πολιτισμός.
Στον τομέα της ασφάλειας, η Ελλάδα επιδιώκει να διατηρήσει και να ενισχύσει τη στήριξή της προς τις λιβανέζικες Ένοπλες Δυνάμεις. Ο λιβανέζικος στρατός θεωρείται από την Αθήνα κρίσιμος για τη διατήρηση της εσωτερικής σταθερότητας και για την ενίσχυση του κρατικού ελέγχου σε μια χώρα όπου ένοπλοι μη κρατικοί παράγοντες εξακολουθούν να έχουν σημαντική επιρροή.
Στην ενέργεια και στις υποδομές, το ενδιαφέρον συνδέεται με τη γεωγραφική θέση του Λιβάνου και με τις ανάγκες ανοικοδόμησης της χώρας. Η Ελλάδα θα μπορούσε να συμμετάσχει, μέσω δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, σε έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης, μεταφορών, λιμενικών υποδομών, ψηφιακών δικτύων και πολιτικής προστασίας. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο έργο, χρηματοδοτικό ύψος ή δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα.
Γιατί ενδιαφέρει την Ελλάδα
Για την Αθήνα, η εξέλιξη εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια δημιουργίας ενός πυκνότερου δικτύου συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα διατηρεί ήδη στενές σχέσεις με την Κύπρο, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και χώρες του Κόλπου, ενώ η αναβάθμιση των δεσμών με τον Λίβανο προσθέτει έναν ακόμη κρίκο στο περιφερειακό διπλωματικό και οικονομικό πλέγμα.
Η Βηρυτός έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της θέσης της στις θαλάσσιες διαδρομές της Ανατολικής Μεσογείου, της γειτνίασής της με τη Συρία και του ρόλου της στις συζητήσεις για την περιφερειακή ασφάλεια. Για την Ελλάδα, η σταθερότητα στον Λίβανο συνδέεται επίσης με τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών, την προστασία των θαλάσσιων δρόμων και την αποτροπή περαιτέρω αποσταθεροποίησης στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιέγραψε ως στόχο τη μετατροπή της Ανατολικής Μεσογείου από περιοχή εντάσεων σε χώρο συνεργασίας και συνδεσιμότητας. Η φράση αυτή παραπέμπει σε μια ευρύτερη στρατηγική, στην οποία η Ελλάδα θέλει να συνδυάσει την αμυντική συνεργασία με την ενέργεια, τις επενδύσεις, τις μεταφορές και την ευρωπαϊκή παρουσία.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Η Αθήνα επιδιώκει να προσδώσει στη νέα σχέση και ευρωπαϊκό περιεχόμενο. Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι ο Λίβανος θα παραμείνει ψηλά στην ελληνική και ευρωπαϊκή ατζέντα, ενώ η Ελλάδα προτίθεται να στηρίξει τη συζήτηση για μια μελλοντική εταιρική σχέση ΕΕ–Λιβάνου.
Η προοπτική αυτή θα μπορούσε να αφορά τη στήριξη της λιβανέζικης οικονομίας, την ανοικοδόμηση, τη θεσμική ενίσχυση, την προστασία των συνόρων και τη συνεργασία σε θέματα ενέργειας και εμπορίου. Δεν σημαίνει, όμως, ότι έχει ήδη εγκριθεί νέο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ή ότι η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει συγκεκριμένα κονδύλια για τον Λίβανο.
Τι δεν έχει επιβεβαιωθεί
Η ανακοίνωση για στρατηγική εταιρική σχέση αποτελεί σημαντική πολιτική απόφαση, αλλά δεν ισοδυναμεί από μόνη της με αμυντική συνθήκη ή ρήτρα αυτόματης στρατιωτικής συνδρομής. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί κείμενο νέας συμφωνίας που να καθορίζει υποχρεώσεις των δύο χωρών σε περίπτωση κρίσης.
Επίσης, δεν έχει παρουσιαστεί αναλυτικός κατάλογος έργων, ποσών ή χρονοδιαγραμμάτων. Η περαιτέρω αποσαφήνιση της συνεργασίας θα απαιτήσει πιθανότατα επαφές μεταξύ υπουργείων, τεχνικές συμφωνίες και πιθανή υπογραφή ειδικών μνημονίων στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας, της οικονομίας και της πολιτικής προστασίας.
Το επόμενο βήμα θα είναι να μετατραπεί η πολιτική εξαγγελία σε συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο. Η επιτυχία της νέας σχέσης θα κριθεί όχι μόνο από τις δηλώσεις των ηγετών, αλλά από το κατά πόσο θα δημιουργήσει πρακτικά οφέλη για την ασφάλεια, την οικονομία και τη σταθερότητα και στις δύο χώρες.
Πηγές
Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας – Δηλώσεις Μητσοτάκη μετά τη συνάντηση με τον Ζοζέφ Αούν
ΕΛΛΑΔΑ
ΕΛΛΑΔΑ
ΕΛΛΑΔΑ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση