Η ανακοίνωση της συμφωνίας με το πλαίσιο για την ειρήνη και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φέρνει μια προσωρινή εκτόνωση, ωστόσο οι ανταποκριτές και οι αναλυτές του BBC επισημαίνουν ότι ο δρόμος για μια οριστική διευθέτηση παραμένει γεμάτος προκλήσεις. Η συμφωνία έρχεται ως αποτέλεσμα έντονων εσωτερικών πιέσεων που δέχτηκαν και οι δύο πλευρές, την ώρα που η διεθνής κοινότητα χαιρετίζει το βήμα αυτό με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη μέρα.
Το παρασκήνιο της συμφωνίας και οι πιέσεις
Όπως μεταδίδει ο διαπιστευμένος την Ουάσιγκτον ανταποκριτής του BBC για το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Tom Bateman, οι συνθήκες ήταν ώριμες για να βρεθεί μια συμβιβαστική φόρμουλα, καθώς και οι δύο ηγεσίες βρισκόταν υπό ασφυκτική πίεση:
Για τις ΗΠΑ: Ο Ντόναλντ Τραμπ δεχόταν έντονες εσωτερικές επικρίσεις λόγω της συνεχιζόμενης ανόδου στις τιμές των καυσίμων, η οποία οδήγησε στον υψηλότερο ρυθμό πληθωρισμού των τελευταίων τριών ετών στη χώρα.
Για το Ιράν: Η οικονομία της χώρας βρισκόταν σε κατάσταση στραγγαλισμού εξαιτίας των μακροχρόνιων κυρώσεων, οι οποίες έγιναν ακόμη πιο σκληρές μετά τον πρόσφατο ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ.
Η άμεση προτεραιότητα της συμφωνίας είναι η επέκταση της εκεχειρίας της 8ης Απριλίου (για ακόμη 60 ημέρες με δέσμευση μη εχθροπραξιών), η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού και η απελευθέρωση των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν. Ωστόσο, ο Bateman υπογραμμίζει ότι η συμφωνία-πλαίσιο δεν επιλύει οριστικά τα αίτια που οδήγησαν στην αρχική επίθεση του Τραμπ (στις 28 Φεβρουαρίου) ούτε τα κίνητρα των ιρανικών αντιποίνων.
Για να θεωρηθεί μια τελική συμφωνία «νίκη», ο Τραμπ χρειάζεται μια επιβεβαιωμένη απαγόρευση του πυρηνικού εμπλουτισμού ουρανίου από την Τεχεράνη με ορίζοντα τουλάχιστον 20 ετών, ενώ το Ιράν απαιτεί πλήρη άρση των κυρώσεων και πρόσβαση σε παγωμένα έσοδα δισεκατομμυρίων από το πετρέλαιο. Στα παραπάνω προστίθενται και οι πιέσεις του Ισραήλ αλλά και των «γερακιών» των Ρεπουμπλικάνων στην Ουάσινγκτον, που ζητούν τον περιορισμό των συμβατικών όπλων του Ιράν και της χρηματοδότησης των συμμάχων του στην περιοχή.
Τα Στενά του Ορμούζ και το μεγάλο «στοίχημα» της επόμενης μέρας
Ο ανταποκριτής του ΒΒC Frank Gardner, για θέματα διεθνιύς ασφάλειας αναφέρει ότ οποιαδήποτε εξέλιξη οδηγεί στην απελευθέρωση των Στενών του Ορμούζ είναι δεδομένο ότι θα γίνει δεκτή με ανακούφιση, όχι μόνο από την παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία και την ευρύτερη παγκόσμια οικονομία, αλλά και από το ίδιο το Ιράν.
Σύμφωνα με τον Frank Gardner, η Ισλαμική Δημοκρατία κατέβαλε μέχρι τώρα μεγάλες προσπάθειες για να μην δώσει στον Ντόναλντ Τραμπ την ικανοποίηση να φανεί πόσο πολύ την έπληττε ο ναυτικός αποκλεισμός των λιμανιών της στον Κόλπο. Ωστόσο, η ζημιά που έχει υποστεί η ιρανική οικονομία όλο αυτό το διάστημα ήταν τεράστια.
Παρόλα αυτά, ο Gardner υπογραμμίζει ότι το πραγματικό μέτρο σύγκρισης για οποιαδήποτε «ειρηνευτική συμφωνία» είναι το τι έχει ή δεν έχει επιτευχθεί από τη μέρα που ξεκίνησε αυτός ο πόλεμος, στις 28 Φεβρουαρίου.
Μέχρι εκείνη την ημερομηνία, το πετρέλαιο του Κόλπου, το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα, το ήλιο και κάθε άλλο αγαθό διακινούνταν χωρίς κανένα εμπόδιο μέσω των Στενών. Κατά συνέπεια, οποιαδήποτε συμφωνία αποκαθιστά αυτή τη ροή, απλώς αναιρεί τη ζημιά που προκάλεσε ο ίδιος ο πόλεμος. Πέρα όμως από την οικονομική διάσταση, η πραγματική, μακροπρόθεσμη δοκιμασία της συμφωνίας θα κριθεί σε δύο μέτωπα:
Το πρώτο είναι αν -όπως διατείνεται ο Αμερικανός Πρόεδρος- ο κίνδυνος να αναπτύξει το Ιράν πυρηνικό όπλο έχει πράγματι μειωθεί. Ή αν, όπως φοβούνται ορισμένοι, οι ενθαρρυμένοι πλέον σκληροπυρηνικοί στους κόλπους των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) θα επιχειρήσουν τώρα κρυφά να κάνουν έναν «αγώνα δρόμου» για την απόκτηση βόμβας, θεωρώντας την ως την καλύτερη δυνατή άμυνα απέναντι σε μια μελλοντική επίθεση.
Καθυστερήσεις στην αποκατάσταση των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου
Η πλήρης ανάκαμψη των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου θα απαιτήσει σημαντικό χρόνο, σύμφωνα με την ανάλυση του επιχειρηματικού συντάκτη του BBC, David Waddell, ο οποίος επισημαίνει τις τεχνικές και πρακτικές δυσκολίες της επόμενης ημέρας.
Παρόλο που ορισμένα δεξαμενόπλοια βρίσκονται ήδη σε ετοιμότητα για να πλεύσουν αμέσως πίσω στον Κόλπο, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες αναμένεται να τηρήσουν στάση αναμονής. Οι μεταφορείς επιθυμούν πρώτα να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από την πρακτική εφαρμογή της συμφωνίας και να δουν απτά δείγματα μιας διαρκούς αποκλιμάκωσης της έντασης στην περιοχή.
Ενδεικτική της κατάστασης είναι η εκτίμηση της κρατικής εταιρείας πετρελαίου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ADNOC. Η εταιρεία αφήνει να εννοηθεί ότι η πλήρης ροή του πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ ενδέχεται να μην αποκατασταθεί πριν από το πρώτο ή το δεύτερο τρίμηνο του επόμενου έτους, ακόμη και υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει μια οριστική και σταθερή ειρηνευτική συμφωνία.
Παράλληλα, η πίεση στα στρατηγικά αποθέματα παραμένει υψηλή καθώς τον περασμένο Μάρτιο, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) ανακοίνωσε τη διάθεση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα των κρατών-μελών του. Μέχρι σήμερα, έχει ήδη αντληθεί και χρησιμοποιηθεί περισσότερο από το ένα τρίτο αυτής της ποσότητας.
Καθώς οι παραγωγοί θα δώσουν άμεση προτεραιότητα στην κάλυψη της τρέχουσας παγκόσμιας ζήτησης -η οποία αγγίζει περίπου τα 104 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως- η αναπλήρωση αυτών των κρίσιμων στρατηγικών αποθεμάτων αναμένεται να καθυστερήσει πολλούς μήνες.
Στο μικροσκόπιο των G7 στη Γαλλία
Η συμφωνία αναμένεται να κυριαρχήσει στην ατζέντα της συνόδου κορυφής των G7, η οποία ξεκινά στο γαλλικό θέρετρο Εβιάν-λε-Μπεν (Evian-les-Bains).
Παρόλο που η επίσημη υπογραφή της συμφωνίας έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή στην Ελβετία, οι ηγέτες των επτά ισχυρότερων οικονομιών (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδάς, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ιαπωνία, καθώς και η ΕΕ) αναμένεται να ζητήσουν άμεσα διευκρινίσεις από τον Ντόναλντ Τραμπ. Το ενδιαφέρον τους επικεντρώνεται κυρίως στις λεπτομέρειες για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
zougla.gr
Ελληνικά 