Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ σχεδιάζει να διαθέσει περίπου 4 εκατ. δολάρια για την ενίσχυση δεξιών μέσων ενημέρωσης στην Ευρώπη, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που επικαλείται το Reuters. Η πρόταση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πακέτου χρηματοδότησης τουλάχιστον 25 εκατ. δολαρίων, το οποίο αφορά οργανώσεις και πρωτοβουλίες που προωθούν συντηρητικές πολιτικές θέσεις στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Η είδηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή η χρηματοδότηση δεν αφορά απλώς προγράμματα αναπτυξιακής ή ανθρωπιστικής βοήθειας, αλλά δράσεις που συνδέονται άμεσα με τον δημόσιο διάλογο, την ελευθερία του Τύπου, τη μετανάστευση, την εθνική κυριαρχία και την πολιτική ταυτότητα της Ευρώπης. Το σχέδιο, εφόσον υλοποιηθεί, θα μπορούσε να εντείνει τη συζήτηση για τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες των ευρωπαϊκών κρατών.
Τι προβλέπει το σχέδιο
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα 4 εκατ. δολάρια θα κατευθυνθούν σε μέσα ενημέρωσης με δεξιό προσανατολισμό. Επιπλέον, περίπου 1 εκατ. δολάριο προβλέπεται να διατεθεί για τη δημιουργία ενός «consortium» ανεξάρτητων δημοσιογράφων, το οποίο θα ασχολείται με ζητήματα όπως η εθνική κυριαρχία, τα λεγόμενα φυσικά δικαιώματα και η θρησκευτική ελευθερία.
Τα ποσά εντάσσονται σε συνολικό πακέτο τουλάχιστον 25 εκατ. δολαρίων για ευρωπαϊκές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Περίπου 10 εκατ. δολάρια έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί μέσω τριών ανακοινώσεων του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, ενώ νεότερη πρόσκληση της 21ης Αυγούστου εντάσσεται σε επιπλέον χρηματοδότηση τουλάχιστον 15 εκατ. δολαρίων.
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών παρουσιάζει τις πρωτοβουλίες ως προσπάθεια ενίσχυσης των διατλαντικών σχέσεων, της ελευθερίας έκφρασης και της δημοκρατικής ανθεκτικότητας. Ωστόσο, η πολιτική κατεύθυνση των θεματικών που περιλαμβάνονται στις προσκλήσεις χρηματοδότησης διαφοροποιείται αισθητά από την παραδοσιακή αμερικανική ρητορική περί δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τα επίσημα έγγραφα και η προθεσμία
Η αμερικανική υπηρεσία Democracy, Human Rights and Labor, γνωστή ως DRL, έχει αναρτήσει επίσημη πρόσκληση για τη δημιουργία «Independent Journalism Consortium in Europe». Το πρόγραμμα προβλέπει χρηματοδότηση 1 εκατ. δολαρίου και αφορά δημοσιογραφία που θα εξετάζει ζητήματα κυριαρχίας, πολιτισμικών αξιών και δημοκρατίας στην Ευρώπη.
Η πρόσκληση περιγράφει ως επιλέξιμους δικαιούχους μη κυβερνητικές οργανώσεις, εκπαιδευτικά ιδρύματα, ιδιωτικούς φορείς και επιχειρήσεις, τόσο από τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και από άλλες χώρες. Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων έχει οριστεί για την 1η Σεπτεμβρίου 2026. Το γεγονός ότι το κονδύλι αφορά ανοιχτό διαγωνισμό και όχι ήδη καταβλημένη επιχορήγηση είναι κρίσιμο: μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί ο τελικός δικαιούχος.
Παράλληλα, άλλη πρόσκληση της DRL προβλέπει έως 2.960.039 δολάρια για πρόγραμμα σχετικά με την κυριαρχία, το κράτος δικαίου και τη μεταναστευτική πολιτική στην Ευρώπη. Το έγγραφο αναφέρεται σε δράσεις που συνδέονται με την εθνική κυριαρχία, τη μετανάστευση, τη λογοκρισία και τη δημοκρατική ανθεκτικότητα.
Γιατί προκαλεί αντιδράσεις στην Ευρώπη
Το Reuters αναφέρει ότι η προτεινόμενη χρηματοδότηση έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ο βασικός προβληματισμός αφορά το ενδεχόμενο τα αμερικανικά χρήματα να χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση πολιτικών δυνάμεων ή μέσων που βρίσκονται κοντά στη λαϊκιστική και ακροδεξιά πτέρυγα της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Η Γαλλία έχει ήδη εκφράσει δημόσια την αντίθεσή της σε οποιαδήποτε προσπάθεια ξένης παρέμβασης στις ευρωπαϊκές εκλογικές διαδικασίες. Ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό είχε προειδοποιήσει ότι η Γαλλία και οι Ευρωπαίοι δεν θα αποδεχθούν παρεμβάσεις στην εσωτερική πολιτική τους, ανεξάρτητα από την προέλευση των χρημάτων.
Η χρονική συγκυρία είναι επίσης σημαντική. Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες προετοιμάζονται για εκλογικές αναμετρήσεις μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, ενώ τα ζητήματα της μετανάστευσης, της ασφάλειας, της εθνικής κυριαρχίας και της σχέσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο. Μια αμερικανική χρηματοδότηση σε μέσα που προωθούν συγκεκριμένη ιδεολογική ατζέντα μπορεί να επηρεάσει τον δημόσιο διάλογο, ακόμη και αν δεν κατευθυνθεί απευθείας σε πολιτικά κόμματα.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η Ελλάδα δεν κατονομάζεται μέχρι στιγμής ως συγκεκριμένος αποδέκτης των κονδυλίων. Ωστόσο, η χώρα αποτελεί μέρος του ευρωπαϊκού πολιτικού και ενημερωτικού περιβάλλοντος στο οποίο θα μπορούσαν να δραστηριοποιηθούν οι οργανώσεις που θα λάβουν χρηματοδότηση.
Θέματα όπως η μεταναστευτική πολιτική, η προστασία των συνόρων, η εθνική κυριαρχία, οι σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα για την ελληνική κοινή γνώμη. Επομένως, η δημιουργία διακρατικών δικτύων ενημέρωσης με αμερικανική χρηματοδότηση θα μπορούσε να επηρεάσει και τις συζητήσεις που αφορούν την Ελλάδα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει ήδη συγκεκριμένο ελληνικό πρόγραμμα ή παρέμβαση.
Τι δεν έχει επιβεβαιωθεί
Δεν έχει επιβεβαιωθεί ποια μέσα ενημέρωσης ή οργανώσεις θα λάβουν τα χρήματα. Δεν έχει επίσης ανακοινωθεί ότι έχουν πραγματοποιηθεί πληρωμές, ούτε ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα χρηματοδοτήσει απευθείας πολιτικά κόμματα ή εκλογικές εκστρατείες.
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι η DRL δεν χρηματοδοτεί πολιτικά κόμματα και ότι ο στόχος των προγραμμάτων είναι η προώθηση της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας έκφρασης. Το Reuters αναφέρει ότι η τελική έγκριση των χρηματοδοτήσεων αναμένεται έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026. Μέχρι τότε, το σχέδιο παραμένει υπό διαμόρφωση και οι τελικοί δικαιούχοι δεν είναι γνωστοί.
Πηγές
Reuters μέσω MarketScreener: Trump plans $4 million for right-wing media in Europe
Grants.gov: Independent Journalism Consortium in Europe
Grants.gov: DRL Promoting Sovereignty and Rule of Law in Europe
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση