Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ κάλεσε την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026 τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σανγκάης να δώσει προτεραιότητα στην οικονομική ανάπτυξη, να ενισχύσει την περιφερειακή ασφάλεια και να δημιουργήσει ένα περιβάλλον «καθολικής ασφάλειας». Η παρέμβαση έγινε στη 26η σύνοδο του Συμβουλίου Αρχηγών Κρατών του Οργανισμού, η οποία πραγματοποιείται στο Μπισκέκ του Κιργιστάν, με τη συμμετοχή ηγετών από την Κίνα, τη Ρωσία, την Ινδία, το Ιράν, το Πακιστάν και τις χώρες της Κεντρικής Ασίας.
Η σύνοδος πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών εντάσεων, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία να επιβαρύνουν το διεθνές περιβάλλον. Παρότι ο Σι δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένο νέο στρατιωτικό ή οικονομικό σύμφωνο, η ομιλία του αποτυπώνει την προσπάθεια του Πεκίνου να παρουσιάσει τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σανγκάης ως βασικό πυλώνα μιας περισσότερο πολυκεντρικής διεθνούς τάξης.
Το μήνυμα του Πεκίνου
Σύμφωνα με το κινεζικό πρακτορείο Xinhua, ο Σι υποστήριξε ότι η ανάπτυξη πρέπει να παραμείνει βασική προτεραιότητα του Οργανισμού και να οδηγήσει σε «κοινή ευημερία». Παράλληλα, τόνισε ότι η ασφάλεια δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο μέσα από στρατιωτικές συμμαχίες ή ανταγωνισμούς ισχύος, αλλά ως ένα ευρύτερο πλαίσιο που θα περιλαμβάνει τη σταθερότητα, την οικονομική συνεργασία και την προστασία των κοινωνιών.
Ο Κινέζος πρόεδρος κάλεσε επίσης τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν τον διάλογο και τη διαβούλευση, να βελτιώσουν τη διακυβέρνηση με πιο «δίκαιο και orderly» τρόπο και να θέσουν τους λαούς στο επίκεντρο της συνεργασίας. Η διατύπωση αυτή εντάσσεται στη γνωστή διπλωματική γραμμή της Κίνας, η οποία απορρίπτει την επιβολή πολιτικών μοντέλων από εξωτερικές δυνάμεις και προβάλλει την αρχή της μη επέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις.
Ποιοι συμμετέχουν στη σύνοδο
Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σανγκάης ιδρύθηκε το 2001 ως πλαίσιο περιφερειακής ασφάλειας και σήμερα έχει δέκα πλήρη μέλη: την Κίνα, τη Ρωσία, την Ινδία, το Ιράν, το Πακιστάν, τη Λευκορωσία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, το Τατζικιστάν και το Ουζμπεκιστάν. Στο Μπισκέκ βρίσκονται μεταξύ άλλων ο Σι Τζινπίνγκ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Ναρέντρα Μόντι και ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν.
Η παρουσία των ηγετών της Κίνας, της Ρωσίας και της Ινδίας προσδίδει στη φετινή σύνοδο ιδιαίτερο βάρος. Οι τρεις χώρες έχουν διαφορετικές προτεραιότητες και κατά καιρούς σοβαρές διμερείς διαφωνίες, ωστόσο χρησιμοποιούν τον Οργανισμό ως χώρο συνεννόησης για την ασφάλεια, το εμπόριο, τις μεταφορές, την ενέργεια και την περιφερειακή συνδεσιμότητα.
Στη σύνοδο «SCO Plus» αναμένεται επίσης να συμμετάσχουν προσκεκλημένες χώρες και εταίροι διαλόγου, μεταξύ των οποίων η Τουρκία. Η Άγκυρα δεν είναι πλήρες μέλος του Οργανισμού, αλλά διατηρεί καθεστώς εταίρου διαλόγου από το 2012. Η συμμετοχή της έχει ενδιαφέρον για την ευρύτερη περιοχή, καθώς η Τουρκία επιδιώκει να διατηρεί ανοικτούς διαύλους τόσο με τη Ρωσία και την Κίνα όσο και με τις δυτικές χώρες.
Τι μπορεί να αλλάξει
Η κινεζική πρωτοβουλία δεν σημαίνει αυτόματα δημιουργία ενός ενιαίου στρατιωτικού μπλοκ αντίστοιχου με το ΝΑΤΟ. Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σανγκάης δεν διαθέτει κοινή άμυνα, ενιαία διοίκηση ή υποχρέωση αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής. Η λειτουργία του βασίζεται περισσότερο στον πολιτικό συντονισμό, στις διμερείς συμφωνίες και στη σταδιακή οικοδόμηση κοινών θέσεων.
Ωστόσο, η διεύρυνση της ατζέντας του προς την οικονομία, την τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη, τις μεταφορές και την ενέργεια μπορεί να ενισχύσει τη θέση του ως πλατφόρμας συνεργασίας εκτός των δυτικών θεσμών. Η Κίνα επιδιώκει να συνδέσει τον Οργανισμό με τις ευρύτερες πρωτοβουλίες της για την ανάπτυξη, την ασφάλεια και τη διεθνή διακυβέρνηση, ενώ η Ρωσία τον αξιοποιεί για να δείξει ότι δεν έχει απομονωθεί πλήρως σε διπλωματικό επίπεδο.
Για την Ινδία, ο Οργανισμός προσφέρει έναν χώρο όπου μπορεί να συνομιλεί ταυτόχρονα με την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν και τις χώρες της Κεντρικής Ασίας, χωρίς να εγκαταλείπει τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Αυτή η πολυδιάστατη προσέγγιση περιορίζει τις πιθανότητες να μετατραπεί η σύνοδος σε μια απόλυτα συμπαγή αντιδυτική συμμαχία.
Τι δεν έχει επιβεβαιωθεί
Μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι η σύνοδος οδηγεί σε νέα στρατιωτική συμμαχία, κοινή ανάπτυξη δυνάμεων ή συγκεκριμένο μηχανισμό αντιμετώπισης των πολέμων στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία. Επίσης, δεν έχει ανακοινωθεί οριστικά το πλήρες περιεχόμενο της αναμενόμενης «Διακήρυξης του Μπισκέκ» ούτε το αν θα περιλαμβάνει δεσμευτικά μέτρα για την οικονομία, την ενέργεια ή την ασφάλεια.
Το βέβαιο είναι ότι η Κίνα χρησιμοποιεί τη σύνοδο για να προωθήσει ένα μήνυμα κατά της μονοπολικής αντίληψης των διεθνών σχέσεων. Η επίκληση της «καθολικής ασφάλειας» και της κοινής ανάπτυξης δείχνει την προσπάθεια του Πεκίνου να παρουσιάσει τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σανγκάης όχι μόνο ως περιφερειακό φόρουμ, αλλά ως παράγοντα με παγκόσμιες φιλοδοξίες.
Πηγές
South China Morning Post: Η παρέμβαση του Σι στη σύνοδο του Μπισκέκ
Associated Press: Η σύνοδος της SCO και η συμμετοχή Κίνας, Ρωσίας και Ινδίας
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση