Η Ρωσία κλιμακώνει τη ρητορική της απέναντι στην Ιαπωνία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αυστραλία, καταγγέλλοντας ότι η επικείμενη ανάπτυξη αμερικανικών πυραυλικών συστημάτων Typhon σε ιαπωνικό έδαφος δημιουργεί νέα απειλή για την ασφάλεια της ρωσικής Άπω Ανατολής. Η Μόσχα ανακοίνωσε την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026 ότι υπέβαλε επίσημη διαμαρτυρία στην ιαπωνική πρεσβεία, ενώ προειδοποίησε για «αντισταθμιστικά μέτρα» χωρίς να διευκρινίσει ποια θα είναι αυτά.
Τι ανακοίνωσε η Μόσχα
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δήλωσε σε ενημέρωση δημοσιογράφων στο Βλαδιβοστόκ ότι η Ρωσία θεωρεί «κατηγορηματικά απαράδεκτη» τη διεξαγωγή, όπως υποστήριξε, προκλητικής στρατιωτικής δραστηριότητας κοντά στα ανατολικά σύνορά της. Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, το Τόκιο ενημερώθηκε ότι η ανάπτυξη των αμερικανικών συστημάτων Typhon στην Ιαπωνία, ακόμη και στο πλαίσιο άσκησης, συνιστά απειλή για τη ρωσική εθνική ασφάλεια.
Η Μόσχα συνέδεσε την αντίδρασή της και με την ευρύτερη μετατόπιση της Ιαπωνίας από τη μεταπολεμική πολιτική περιορισμένης στρατιωτικής δράσης προς έναν πιο ενεργό ρόλο στην περιφερειακή άμυνα. Η Ζαχάροβα κάλεσε την Ιαπωνία να επιστρέψει σε πολιτική «ειρηνισμού», ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ρωσικών ενεργειών που θα αποσκοπούν, σύμφωνα με τη διατύπωσή της, στη διατήρηση του κατάλληλου επιπέδου εθνικής ασφάλειας.
Η άσκηση Orient Shield
Οι ασκήσεις Orient Shield είναι προγραμματισμένες να διεξαχθούν στην Ιαπωνία από τις 8 έως τις 24 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδόθηκαν από το Reuters, θα συμμετάσχουν περίπου 3.700 στρατιωτικοί από την Ιαπωνία, τις ΗΠΑ και την Αυστραλία, γεγονός που θα τις καταστήσει τις μεγαλύτερες στην ιστορία της συγκεκριμένης δραστηριότητας.
Η φετινή διοργάνωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή, για πρώτη φορά, αναμένεται να συμμετάσχουν αμερικανικά επίγεια συστήματα Typhon. Η ανάπτυξή τους εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Ουάσιγκτον και των συμμάχων της να ενισχύσουν τις δυνατότητες κρούσης και αποτροπής στον Ινδο-Ειρηνικό, σε μια περίοδο κατά την οποία η Κίνα αυξάνει τη στρατιωτική της δραστηριότητα γύρω από την Ταϊβάν και τις θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
Το Typhon είναι κινητό σύστημα επίγειας εκτόξευσης, ικανό να χρησιμοποιεί πυραύλους SM-6 και Tomahawk. Οι Tomahawk μπορούν να πλήξουν χερσαίους στόχους σε μεγάλη απόσταση, ενώ οι SM-6 έχουν σχεδιαστεί για αποστολές αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας, αλλά και για προσβολή επιφανειακών στόχων σε συγκεκριμένες διαμορφώσεις. Η ακριβής επιχειρησιακή χρήση του συστήματος στην άσκηση δεν έχει ανακοινωθεί.
Γιατί αντιδρά η Ρωσία
Η ρωσική αντίδραση δεν αφορά μόνο την ίδια την άσκηση. Το Τόκιο βρίσκεται σχετικά κοντά στη ρωσική Άπω Ανατολή, ενώ οι δύο χώρες εξακολουθούν να έχουν άλυτη διαφορά για τα νησιά Κουρίλες, τα οποία η Ιαπωνία αποκαλεί Βόρεια Εδάφη. Οι σχέσεις Μόσχας και Τόκιο έχουν επιβαρυνθεί περαιτέρω από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, καθώς η Ιαπωνία έχει ευθυγραμμιστεί με τις κυρώσεις της G7 και έχει ενισχύσει την αμυντική συνεργασία της με τις ΗΠΑ και άλλους εταίρους.
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει διαμαρτυρίες και για στρατιωτικές κινήσεις και δηλώσεις σχετικά με τα αμφισβητούμενα νησιά. Η Μόσχα αντιλαμβάνεται την ενισχυμένη συνεργασία Ιαπωνίας, ΗΠΑ και Αυστραλίας ως μέρος ενός δικτύου ασφαλείας που θα μπορούσε να περιορίσει την ελευθερία κινήσεων της Ρωσίας στον Ειρηνικό. Η ανάπτυξη ενός συστήματος με δυνατότητα εκτόξευσης Tomahawk προσθέτει, κατά τη ρωσική εκτίμηση, μια νέα διάσταση στην απειλή.
Το ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο
Η χρήση επίγειων πυραυλικών συστημάτων μέσου βεληνεκούς έχει επιστρέψει στο επίκεντρο της στρατηγικής αντιπαράθεσης μετά την κατάρρευση της Συνθήκης INF το 2019. Η συμφωνία, που είχε υπογραφεί από τις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ένωση το 1987, απαγόρευε επίγειους πυραύλους με βεληνεκές από 500 έως 5.500 χιλιόμετρα. Μετά την αποχώρηση των δύο χωρών, Ουάσιγκτον και Μόσχα μπορούν πλέον να αναπτύσσουν τέτοια συστήματα, αν και η επιχειρησιακή τους παρουσία σε συμμαχικά εδάφη παραμένει πολιτικά ευαίσθητη.
Για τις ΗΠΑ, η ανάπτυξη του Typhon στην Ιαπωνία ενισχύει την ικανότητα ταχείας αντίδρασης χωρίς να απαιτείται μόνιμη εγκατάσταση μεγάλων βάσεων πυραύλων. Για την Ιαπωνία, η συμμετοχή συνδέεται με την προσπάθεια ενίσχυσης της αποτροπής απέναντι σε πιθανές απειλές από την Κίνα, τη Βόρεια Κορέα και τη Ρωσία. Η Αυστραλία, από την πλευρά της, επιδιώκει βαθύτερη επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα με τους δύο εταίρους της.
Η άσκηση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι τρεις χώρες προετοιμάζουν επίθεση ή ότι θα πραγματοποιηθούν πραγματικές εκτοξεύσεις πυραύλων. Οι διαθέσιμες πληροφορίες αφορούν προγραμματισμένη στρατιωτική εκπαίδευση και ανάπτυξη εξοπλισμού. Δεν έχει ανακοινωθεί επιχειρησιακή αποστολή εναντίον συγκεκριμένης χώρας ούτε έχει επιβεβαιωθεί ότι θα γίνει δοκιμαστική βολή Typhon κατά τη διάρκεια των ασκήσεων.
Τι μπορεί να αλλάξει στην περιοχή
Η δημόσια ρωσική προειδοποίηση αυξάνει τον κίνδυνο νέου κύκλου στρατιωτικών και διπλωματικών αντιδράσεων στον βόρειο Ειρηνικό. Η Μόσχα μπορεί να ενισχύσει τις περιπολίες αεροσκαφών και πλοίων της, να πραγματοποιήσει δικές της ασκήσεις ή να προχωρήσει σε νέες δηλώσεις για την αναθεώρηση της στρατιωτικής της στάσης στην Άπω Ανατολή. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ανακοίνωση για συγκεκριμένο μέτρο αντιποίνων.
Το Τόκιο δεν έχει ανακοινώσει ότι θα υποχωρήσει από το πρόγραμμα των ασκήσεων. Αντίθετα, η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ παρουσιάζουν την αυξημένη συνεργασία τους ως αμυντική και αποτρεπτική, ενώ η συμμετοχή της Αυστραλίας δείχνει την προσπάθεια δημιουργίας πιο συνεκτικού πλέγματος ασφαλείας στον Ινδο-Ειρηνικό. Το βασικό ερώτημα είναι αν η αντιπαράθεση θα περιοριστεί σε διπλωματικές διαμαρτυρίες ή αν θα οδηγήσει σε μόνιμες αλλαγές στη διάταξη πυραυλικών και ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή.
Πηγές
Reuters μέσω Internazionale: Η ρωσική αντίδραση στις ασκήσεις Orient Shield
TASS: Δηλώσεις της εκπροσώπου του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών για τα συστήματα Typhon
The Japan Times: Η ανάπτυξη του Typhon στην Ιαπωνία και τα χαρακτηριστικά του συστήματος
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση