Οι Simpsons, ο Epstein και ένα ερώτημα που δεν πρέπει να απαντηθεί βιαστικά

Υπάρχουν ιστορίες που επιστρέφουν όχι επειδή αποκαλύπτεται κάτι νέο, αλλά επειδή η κοινωνία είναι έτοιμη να τις ξαναδεί. Η επανεμφάνιση της υπόθεσης Epstein, μέσα από έγγραφα, λίστες και διαρροές που «ανοίγουν αλλά δεν κλείνουν», συμπίπτει με μια παράλληλη συζήτηση: τις περίφημες «προβλέψεις» των The Simpsons.

Η ερώτηση όμως δεν είναι αν οι Simpsons προέβλεψαν κάτι.
Η ερώτηση είναι άλλη: τι ρόλο παίζουν τέτοιες αφηγήσεις στη διαμόρφωση της συνείδησής μας όταν μιλάμε για εξουσία;

Το επεισόδιο που επιστρέφει

Συχνά αναφέρεται το επεισόδιο The Computer Wore Menace Shoes του 2000. Σε αυτό, ο Homer μπλέκει με διαρροές, κουτσομπολιά και μυστικά, για να καταλήξει τελικά απαχθείς σε ένα απομονωμένο νησί, όπου «ανατριχιαστικοί τύποι» κινούν τα νήματα μακριά από τα φώτα.

Η ατάκα που επανέρχεται σήμερα ξανά και ξανά είναι χαρακτηριστική:
«Κάποια καθάρματα σε ένα νησί κυβερνούν μυστικά τον πλανήτη».

Για πολλούς, η σύνδεση με την υπόθεση του Jeffrey Epstein και τα ιδιωτικά του νησιά μοιάζει αυτονόητη. Για άλλους, είναι απλώς ένα ακόμα παράδειγμα μεταγενέστερης ανάγνωσης ενός παλιού σεναρίου.

Αλλά εδώ δεν μας ενδιαφέρει ποιος έχει δίκιο. Μας ενδιαφέρει τι παράγει αυτή η σύνδεση στο μυαλό του θεατή σήμερα.

Πρόβλεψη ή στατιστική αναπόφευκτο;

Ο ίδιος ο Matt Groening και σεναριογράφοι της σειράς έχουν επανειλημμένα υποστηρίξει ότι, με εκατοντάδες επεισόδια και δεκαετίες παραγωγής, είναι αναμενόμενο κάποια σενάρια να μοιάζουν εκ των υστέρων «προφητικά». Ο Αλ Τζιν το έχει πει καθαρά: αν ρίχνεις αρκετά βελάκια, κάποια θα πετύχουν το κέντρο.

Αυτό όμως δεν ακυρώνει το εξής γεγονός:
οι Simpsons λειτουργούσαν πάντα ως καρικατούρα της εξουσίας, όχι ως παιδικό προϊόν. Τα περισσότερα επεισόδια απευθύνονταν σε ενήλικες, με εμπειρίες, μνήμη και πολιτισμικά φίλτρα. Δεν «έλεγαν» κάτι. Υπαινίσσονταν.

Και οι υπαινιγμοί έχουν μεγαλύτερη αντοχή στον χρόνο από τις δηλώσεις.

Το σενάριο: κι αν δεν είναι πρόβλεψη;

Ας θέσουμε λοιπόν το ερώτημα όπως αρμόζει στο Katohika:
τι γίνεται αν όλα αυτά δεν λειτουργούν ως αποκάλυψη, αλλά ως άγκυρα;

Τι γίνεται αν τέτοιες ιστορίες, είτε προέρχονται από animation, είτε από «αρχεία», είτε από διαρροές, δημιουργούν ένα μόνιμο πεδίο υποψίας που:

• δεν καταλήγει ποτέ σε κάθαρση,

• δεν παράγει δικαιοσύνη,

• αλλά κρατά την κοινωνία σε διαρκή εγρήγορση χωρίς διέξοδο;

Σε αυτή την ανάγνωση, η υπόθεση Epstein δεν είναι απλώς σκάνδαλο. Είναι ανοιχτή αφήγηση. Ένα εργαλείο που μπορεί να επανενεργοποιείται όποτε χρειαστεί. Όχι για να τιμωρήσει, αλλά για να υπενθυμίσει ότι «όλοι είναι ένοχοι» και άρα τίποτα δεν αλλάζει.

Γιατί δεν κλείνει ποτέ;

Εδώ εμφανίζεται το πιο παράδοξο στοιχείο. Ενώ μιλάμε για εγκλήματα που προκαλούν παγκόσμια φρίκη, για δίκτυα ισχύος, για ονόματα που αγγίζουν την κορυφή, η πραγματικότητα παραμένει σχεδόν ακίνητη. Οι θεσμοί δεν καταρρέουν. Οι δομές μένουν όρθιες. Οι ζωές συνεχίζονται.

Αν αυτό ήταν απλώς ανικανότητα, θα περιμέναμε κάποια στιγμή ρήξη.
Αν όμως είναι χρήσιμη εκκρεμότητα, τότε η ακινησία είναι επιτυχία.

Και εδώ η φαντασία, είτε μέσω των Simpsons είτε μέσω «αποκαλύψεων», λειτουργεί σαν βαλβίδα. Εκτονώνει την οργή χωρίς να την κατευθύνει.

Το πιο επικίνδυνο σημείο

Το πιο επικίνδυνο στοιχείο δεν είναι αν οι Simpsons «ήξεραν». Είναι ότι σήμερα, μέσα σε έναν κόσμο υπερπληροφόρησης, τέτοιες ιστορίες απορροφούν τεράστια προσοχή χωρίς να οδηγούν σε πράξη.

Η συνείδηση μένει απασχολημένη.
Η εξουσία μένει άθικτη.

Και αυτό γεννά το τελικό ερώτημα:

Μήπως ο πραγματικός ρόλος τέτοιων αφηγήσεων δεν είναι να αποκαλύπτουν την αλήθεια, αλλά να μας μαθαίνουν να ζούμε με την ιδέα ότι η αλήθεια είναι πάντα κάπου αλλού;

Παραπομπή

Για μια πιο ολοκληρωμένη ανάγνωση της υπόθεσης Epstein όχι ως σκάνδαλο, αλλά ως εργαλείο διαχείρισης συνείδησης και χρόνου, δες και την ανάλυσή μας εδώ:
👉 [Η υπόθεση Epstein ως άγκυρα που δεν πρέπει να κλείσει] (Katohika)

Κατακλείδα

Το Katohika δεν ισχυρίζεται ότι οι Simpsons προέβλεψαν τον κόσμο.
Ρωτά αν ο κόσμος εκπαιδεύτηκε να βλέπει την εξουσία μόνο μέσα από ιστορίες που δεν τελειώνουν ποτέ.

Το Katohika δεν υπόσχεται αλήθεια. Προσφέρει εργαλεία.