Η κυβέρνηση της Μάλτας κάλεσε την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2026 σε ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση, μετά την αθώωση του επιχειρηματία Γιόργκεν Φένεχ από τις κατηγορίες ότι συνδέθηκε με τον σχεδιασμό της δολοφονίας της ερευνητικής δημοσιογράφου Ντάφνε Καρουάνα Γκαλίτσια. Η έκκληση ήρθε λίγες ώρες μετά την απόφαση των ενόρκων, η οποία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη Μάλτα και αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τη λειτουργία των θεσμών σε ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε ανακοίνωσή της, η κυβέρνηση δήλωσε ότι «λαμβάνει γνώση» της ετυμηγορίας και ζήτησε προσοχή στις δημόσιες τοποθετήσεις, προειδοποιώντας ότι ορισμένα σχόλια θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την ήδη τεταμένη κατάσταση. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι θεσμοί πρέπει να αφεθούν να ολοκληρώσουν το έργο τους και επανέλαβε τη δέσμευσή της για την ενίσχυση του κράτους δικαίου.
Η απόφαση των ενόρκων
Ο Φένεχ κρίθηκε αθώος και για τις δύο κατηγορίες που αντιμετώπιζε: συνέργεια σε εκ προθέσεως ανθρωποκτονία και εγκληματική συνωμοσία με σκοπό τη δολοφονία. Η απόφαση ελήφθη με ψήφους οκτώ προς μία από εννεαμελές σώμα ενόρκων, ύστερα από δίκη που διήρκεσε σχεδόν δύο μήνες.
Η εισαγγελία είχε υποστηρίξει ότι ο επιχειρηματίας ήταν ο άνθρωπος που έδωσε την εντολή για τη δολοφονία της Καρουάνα Γκαλίτσια, η οποία σκοτώθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2017 από βόμβα τοποθετημένη στο αυτοκίνητό της, κοντά στο σπίτι της στο χωριό Μπιντνίγια. Η δημοσιογράφος ήταν 53 ετών και είχε γίνει γνωστή για τις έρευνές της σχετικά με διαφθορά, πολιτικές διασυνδέσεις, ύποπτες οικονομικές συναλλαγές και τη σχέση επιχειρηματικών συμφερόντων με την πολιτική εξουσία.
Ο Φένεχ αρνήθηκε τις κατηγορίες. Η υπεράσπισή του επιχείρησε να αμφισβητήσει την αξιοπιστία των μαρτύρων και των στοιχείων που παρουσίασε η κατηγορούσα αρχή. Η αθώωση σημαίνει ότι, με βάση την ποινική διαδικασία που ολοκληρώθηκε, δεν υπάρχει καταδίκη εις βάρος του για τον ρόλο του ως φερόμενου εντολέα της δολοφονίας.
Η αντίδραση της οικογένειας και της αντιπολίτευσης
Η οικογένεια της Καρουάνα Γκαλίτσια εξέφρασε την απογοήτευσή της, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση δεν αποκαθιστά τη δικαιοσύνη για τη δημοσιογράφο και δεν απαντά στο ερώτημα ποιος έδωσε την εντολή για τη δολοφονία. Ο γιος της, Μάθιου Καρουάνα Γκαλίτσια, χαρακτήρισε την ετυμηγορία καταστροφική για τη χώρα και άφησε να εννοηθεί ότι οι θεσμικές ευθύνες γύρω από την υπόθεση παραμένουν ανοικτές.
Το αντιπολιτευόμενο Εθνικιστικό Κόμμα πραγματοποίησε σιωπηλή διαμαρτυρία έξω από το γραφείο του πρωθυπουργού Ρόμπερτ Αμπέλα. Ο αρχηγός του κόμματος, Άλεξ Μποργκ, ζήτησε την ανάκληση της Βουλής από τη θερινή διακοπή, προκειμένου να συζητηθούν οι πολιτικές και θεσμικές συνέπειες της αθώωσης.
Οι αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν στο εσωτερικό της Μάλτας. Οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου εξέφρασαν οργή, επισημαίνοντας ότι η υπόθεση θεωρείται μία από τις σημαντικότερες δοκιμασίες για την προστασία των δημοσιογράφων και την αντιμετώπιση της ατιμωρησίας στην Ευρώπη.
Τι έχει αποδειχθεί και τι παραμένει ανοικτό
Για τη φυσική εκτέλεση της δολοφονίας, τρεις άνδρες έχουν ήδη καταδικαστεί σε προηγούμενες δίκες, ενώ δύο ακόμη άτομα έχουν καταδικαστεί για την προμήθεια της βόμβας. Ωστόσο, η ποινική δικαιοσύνη δεν έχει καταλήξει σε καταδίκη του προσώπου που φέρεται να έδωσε την εντολή.
Η δημόσια έρευνα που ολοκληρώθηκε το 2021 είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το κράτος της Μάλτας έφερε ευθύνη για τη δημιουργία κλίματος ατιμωρησίας, το οποίο επέτρεψε να αυξηθούν οι κίνδυνοι για τη δημοσιογράφο. Το πόρισμα δεν αποτελούσε ποινική καταδίκη συγκεκριμένων πολιτικών προσώπων, αλλά άσκησε βαριά θεσμική και πολιτική κριτική στις κυβερνήσεις και στις υπηρεσίες που είχαν την ευθύνη της προστασίας της.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι αρκετά πρόσωπα έχουν ερευνηθεί, prosecuted και καταδικαστεί σε σχέση με την υπόθεση και ότι οι θεσμοί έχουν λάβει τη στήριξη και τους πόρους που χρειάζονται. Η αντιπολίτευση και η οικογένεια της δημοσιογράφου αντιτείνουν ότι χωρίς την αποκάλυψη του εντολέα και χωρίς πλήρη εφαρμογή των συστάσεων της δημόσιας έρευνας, η υπόθεση δεν μπορεί να θεωρηθεί κλειστή.
Οι συνέπειες για τη Μάλτα και την Ευρώπη
Η υπόθεση έχει ξεπεράσει τα όρια μιας συνηθισμένης ποινικής δίκης. Η δολοφονία της Καρουάνα Γκαλίτσια είχε προκαλέσει διεθνή καταδίκη, ενώ η Μάλτα βρέθηκε επανειλημμένα στο επίκεντρο ευρωπαϊκών συζητήσεων για τη διαφθορά, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, την ασφάλεια των δημοσιογράφων και την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών ελέγχου.
Η τελευταία εξέλιξη δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε πως ο Φένεχ ήταν αθώος για κάθε πιθανή σύνδεση με την υπόθεση. Σημαίνει ότι οι ένορκοι έκριναν πως η εισαγγελία δεν απέδειξε πέρα από εύλογη αμφιβολία τις συγκεκριμένες κατηγορίες που αντιμετώπιζε. Επίσης, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η απόφαση δεν μπορεί να προσβληθεί με έφεση επί της ουσίας, παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις που αφορούν νομικά ζητήματα.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να κρίνει αν η πολιτική αντιπαράθεση θα μετατραπεί σε θεσμικές πρωτοβουλίες. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι θα υπάρξει νέα ποινική δίωξη κατά άλλου προσώπου, ούτε ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει άμεσα σε συγκεκριμένη κοινοβουλευτική διαδικασία. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι η αθώωση αφήνει ανοικτό το κεντρικό ερώτημα της υπόθεσης: ποιος σχεδίασε και παρήγγειλε τη δολοφονία μιας δημοσιογράφου που ερευνούσε τη διαφθορά στην καρδιά της Μάλτας.
Πηγές
Associated Press – Jury in Malta acquits businessman in killing of investigative journalist
MaltaToday – Government says institutions must be allowed to carry out their work after verdict
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση