Μια ασυνήθιστη έλλειψη γάλακτος πιέζει τις αγορές της Κένυας, προκαλώντας άδειες θέσεις στα ψυγεία των σούπερ μάρκετ, περιορισμούς στις ποσότητες που μπορούν να αγοράσουν οι καταναλωτές και αυξήσεις τιμών. Το πρόβλημα έχει άμεση επίδραση στην καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων, καθώς το γάλα αποτελεί βασικό συστατικό του «chai», του γλυκού ή πικάντικου τσαγιού που καταναλώνεται ευρέως σε σπίτια, εστιατόρια, γραφεία και κοινωνικές εκδηλώσεις.
Οι τελευταίες αναφορές από την Κένυα κάνουν λόγο για περιορισμούς στην προμήθεια φρέσκου παστεριωμένου γάλακτος, την ώρα που οι καταναλωτές βλέπουν ορισμένες συσκευασίες να εξαφανίζονται από τα ράφια ή να πωλούνται ακριβότερα. Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο μια μεμονωμένη αλυσίδα λιανικής. Η κυβέρνηση και οι φορείς του κλάδου αναγνωρίζουν ότι υπάρχει πίεση σε ολόκληρη την αλυσίδα, από τις φάρμες μέχρι τους επεξεργαστές και τα σημεία πώλησης.
Η ξηρασία μειώνει την παραγωγή
Βασική αιτία θεωρείται η παρατεταμένη έλλειψη βροχών, η οποία έχει περιορίσει τα διαθέσιμα βοσκοτόπια και έχει αυξήσει το κόστος των ζωοτροφών. Οι γαλακτοπαραγωγές αγελάδες χρειάζονται σταθερή πρόσβαση σε επαρκή και ποιοτική τροφή. Όταν η διαθέσιμη βλάστηση μειώνεται και οι τιμές των ζωοτροφών ανεβαίνουν, οι παραγωγοί είτε περιορίζουν τις ποσότητες που αγοράζουν είτε αναγκάζονται να μειώσουν το μέγεθος των κοπαδιών τους.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο Γεωργίας και Κτηνοτροφίας, οι επίσημες παραδόσεις γάλακτος στους επεξεργαστές μειώθηκαν από 84,4 εκατομμύρια λίτρα τον Ιούνιο σε 81,3 εκατομμύρια λίτρα τον Ιούλιο του 2026, πτώση 3,7%. Οι προκαταρκτικές ενδείξεις δείχνουν ότι η υποχώρηση συνεχίστηκε και τον Αύγουστο, χωρίς όμως να έχει ακόμη δημοσιευτεί οριστικός εθνικός απολογισμός.
Η μείωση αυτή μπορεί να φαίνεται περιορισμένη σε ποσοστιαία βάση, όμως σε μια αγορά με υψηλή καθημερινή κατανάλωση αρκεί για να δημιουργήσει ελλείψεις σε συγκεκριμένες συσκευασίες και περιοχές. Το φρέσκο γάλα, που έχει μικρότερη διάρκεια ζωής, επηρεάζεται περισσότερο από τις καθυστερήσεις και τις ανισορροπίες στην τροφοδοσία, ενώ τα προϊόντα μακράς διάρκειας εμφανίζονται πιο διαθέσιμα.
Μέτρα για ζωοτροφές και εισαγωγές
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα συνεργαστεί με παραγωγούς ζωοτροφών, συνεταιρισμούς και μεταποιητικές επιχειρήσεις για τον εντοπισμό διαθέσιμων αποθεμάτων και τη διοχέτευσή τους στις περιοχές όπου οι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη πίεση. Παράλληλα, ενέκρινε την αδασμολόγητη εισαγωγή 500.000 τόνων κίτρινου καλαμποκιού, το οποίο χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για την παραγωγή ζωοτροφών.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποσκοπεί στη συγκράτηση του κόστους για τους παραγωγούς. Η λογική της κυβέρνησης είναι ότι η ενίσχυση της διατροφής των ζώων μπορεί να αποκαταστήσει σταδιακά τις αποδόσεις και να αυξήσει ξανά τις ποσότητες που φτάνουν στους επεξεργαστές. Ωστόσο, το μέτρο δεν λύνει άμεσα το πρόβλημα, καθώς απαιτεί χρόνο για να εισαχθεί το καλαμπόκι, να μετατραπεί σε ζωοτροφή και να φτάσει στις φάρμες.
Οι αρχές εξετάζουν επίσης τη δημιουργία ταμείου σταθεροποίησης γάλακτος. Η πρόταση προβλέπει ότι σε περιόδους υψηλής παραγωγής μέρος του πλεονάσματος θα μετατρέπεται σε σκόνη και θα αποθηκεύεται, ώστε να χρησιμοποιείται όταν η παραγωγή μειώνεται λόγω ξηρασίας ή εποχικών διακυμάνσεων. Ένα τέτοιο απόθεμα θα μπορούσε να μειώσει τις έντονες αυξομειώσεις στις τιμές και να προστατεύσει τόσο τους καταναλωτές όσο και τους παραγωγούς.
Ανησυχία για τιμές και ανεπίσημες πωλήσεις
Η Ομοσπονδία Καταναλωτών της Κένυας αναφέρει ότι η προσφορά υποχωρεί από την αρχή του έτους, αποδίδοντας την εξέλιξη στην καθυστέρηση των εποχικών βροχών και στην αύξηση του κόστους των ζωοτροφών, που φέρεται να έχει αυξηθεί κατά 45%. Οι τιμές του φρέσκου γάλακτος έχουν αυξηθεί από περίπου 70 σε 80 σελίνια Κένυας το λίτρο, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές.
Η άνοδος είναι ιδιαίτερα σημαντική για νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, αλλά και για μικρές επιχειρήσεις εστίασης που βασίζονται στο γάλα για την παρασκευή τσαγιού. Ορισμένοι καταναλωτές αναφέρουν ότι αναγκάζονται να αγοράζουν μικρότερες ποσότητες, να αραιώνουν το γάλα ή να επιλέγουν μαύρο τσάι, ενώ ιδιοκτήτες εστιατορίων προειδοποιούν ότι η έλλειψη πλήττει την πρωινή πελατεία και τα έσοδά τους.
Οι αρχές καλούν τους πολίτες να αποφεύγουν το μη επεξεργασμένο γάλα από μη αδειοδοτημένους πωλητές. Η προειδοποίηση συνδέεται με κινδύνους νοθείας και κακής συντήρησης, καθώς η πίεση στην επίσημη αγορά μπορεί να ενισχύσει τις ανεπίσημες διαδρομές διακίνησης.
Τι έχει επιβεβαιωθεί και τι όχι
Η κυβέρνηση αποδίδει την πτώση κυρίως στην ξηρασία και στην έλλειψη ζωοτροφών. Ο αρμόδιος υφυπουργός απέρριψε την υπόθεση ότι η αφθώδης νόσος αποτελεί την κύρια αιτία της εθνικής μείωσης, λέγοντας ότι δεν υπάρχει ενεργή επιδημία ικανή να εξηγήσει το εύρος του προβλήματος.
Παράλληλα, δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι η Κένυα θα προχωρήσει άμεσα σε εισαγωγές γάλακτος. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι θα εξαντλήσει πρώτα τα μέτρα στήριξης της εγχώριας παραγωγής. Εάν η έλλειψη συνεχιστεί, μπορεί να ανοίξει παράθυρο εισαγωγών για γάλα σε σκόνη ή άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα, όμως αυτή παραμένει ενδεχόμενο και όχι οριστική απόφαση.
Το πρόβλημα της Κένυας δείχνει πώς μια κλιματική πίεση μπορεί να μετατραπεί γρήγορα σε ζήτημα καθημερινής κατανάλωσης και τιμών. Η έκταση της κρίσης δεν παραπέμπει, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, σε πλήρη κατάρρευση της αγοράς. Ωστόσο, η ταυτόχρονη υποχώρηση της παραγωγής, η αύξηση του κόστους των ζωοτροφών και η έλλειψη αποθεμάτων αφήνουν την αγορά ευάλωτη, ιδιαίτερα αν οι βροχές καθυστερήσουν περισσότερο.
Πηγές
BBC News μέσω Yahoo News: Kenya’s chai tea lovers are not happy as the nation’s cows run dry
Kenya News Agency: Drought cuts milk supply, Government moves to stabilise dairy sector
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση