ΗΠΑ: Επιχειρήσεις στα όρια – «Κρίση μεγαλύτερη από την Covid» από diesel, μεταφορές και εφοδιαστική αλυσίδα

Οι αμερικανικές επιχειρήσεις βρίσκονται μπροστά σε ένα νέο κύμα πίεσης που αρκετοί επιχειρηματίες χαρακτηρίζουν ακόμη πιο δύσκολο από την κρίση της Covid. Αυτή τη φορά το πρόβλημα δεν είναι ένα μόνο σοκ, αλλά η ταυτόχρονη πίεση από ενέργεια, μεταφορές, δασμούς, ελλείψεις σε containers, ακραία καιρικά φαινόμενα και γεωπολιτικές εντάσεις.

Σύμφωνα με σημερινά διεθνή δημοσιεύματα, επιχειρηματίες σε διαφορετικούς κλάδους στις ΗΠΑ αναφέρουν ότι δυσκολεύονται να προγραμματίσουν ακόμη και λίγους μήνες μπροστά, επειδή οι τιμές αλλάζουν συνεχώς και οι αλυσίδες εφοδιασμού λειτουργούν με πολύ μεγαλύτερο κόστος και αβεβαιότητα.

«Μεγαλύτερο πρόβλημα από την Covid»

Ο Jack Buffington, διευθυντής προγράμματος supply chain στο University of Denver, περιέγραψε την παρούσα κατάσταση ως μεγαλύτερο πρόβλημα από την Covid, τονίζοντας ότι αυτή τη φορά η κρίση είναι κυρίως ενεργειακή.

Το παράδειγμα της Dilworth Coffee είναι χαρακτηριστικό. Η εταιρεία επηρεάστηκε διαδοχικά από την κακή σοδειά καφέ στη Βραζιλία το 2024, τους δασμούς, τον πόλεμο στο Ιράν, το αυξημένο κόστος στην Ερυθρά Θάλασσα, την έλλειψη containers και τα ακριβότερα λιπάσματα.

Το diesel χτυπά όλη την οικονομία

Η πίεση δεν περιορίζεται στον καφέ. Το diesel στις ΗΠΑ έχει ξεπεράσει τα 6 δολάρια το γαλόνι, ενώ διεθνώς οι τιμές των refined fuels παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή το diesel βρίσκεται στον πυρήνα των μεταφορών, της γεωργίας, της κατασκευής και της διανομής προϊόντων. Όταν ακριβαίνει, αυξάνεται το κόστος σχεδόν σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Γιατί η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη από το 2020

Στην Covid το πρόβλημα ήταν σε μεγάλο βαθμό η διακοπή της λειτουργίας της αλυσίδας εφοδιασμού. Σήμερα η αλυσίδα λειτουργεί, αλλά με πολύ μεγαλύτερο κόστος, περισσότερες καθυστερήσεις και διαρκείς διακυμάνσεις.

Οι τιμές ανεβαίνουν, υποχωρούν και ανεβαίνουν ξανά. Οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να κλειδώσουν τιμές, να διατηρήσουν αποθέματα και να αποφασίσουν πόσο κόστος μπορούν να μεταφέρουν στον καταναλωτή.

Ερυθρά Θάλασσα, Ορμούζ και Ρωσία

Οι ναυτιλιακές εταιρείες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν, ενώ η κρίση γύρω από το Στενό του Ορμούζ διατηρεί υψηλό το ενεργειακό ρίσκο.

Παράλληλα, οι επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές και οι περιορισμοί στις εξαγωγές diesel έχουν μειώσει την παγκόσμια προσφορά refined fuels. Ακόμη και μια αποκλιμάκωση σε ένα μέτωπο δεν αρκεί για να αποκαταστήσει γρήγορα την ισορροπία.

Super El Niño και πίεση στις καλλιέργειες

Το Super El Niño προσθέτει και έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας. Καλλιέργειες όπως ο καφές στη Βραζιλία και το Βιετνάμ επηρεάζονται από ακραίες καιρικές συνθήκες, με αποτέλεσμα οι εταιρείες να αντιμετωπίζουν τόσο αυξημένο κόστος όσο και αβεβαιότητα για τη μελλοντική παραγωγή.

Το πρόβλημα πλέον είναι η αβεβαιότητα

Η Dilworth Coffee συνήθιζε να προγραμματίζει τις πηγές προμήθειας 12 έως 24 μήνες μπροστά. Τώρα κάνει σχεδιασμό μόλις τρεις έως έξι μήνες πριν, επειδή δεν γνωρίζει πού θα βρίσκονται οι τιμές ενέργειας, οι μεταφορές και οι πρώτες ύλες.

Οι διακυμάνσεις στις πωλήσεις της εταιρείας, που παλιότερα κινούνταν περίπου στο 5% τον μήνα, φτάνουν τώρα έως και 20%.

Η ουσία είναι ότι η αμερικανική οικονομία δεν αντιμετωπίζει ένα μεμονωμένο σοκ, αλλά μια πολυεπίπεδη κρίση ενέργειας, logistics και γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Αυτό εξηγεί γιατί αρκετοί επιχειρηματίες λένε ότι η σημερινή περίοδος είναι δυσκολότερη ακόμη και από την εποχή της Covid.

Πηγές: CNN, Reuters, Financial Times, Institute for Supply Management, 20–21 Σεπτεμβρίου 2026.