Η Γερμανία εισέρχεται σε μια εκλογική αναμέτρηση με εθνικές και ευρωπαϊκές προεκτάσεις. Οι πολίτες της ανατολικής Σαξονίας-Άνhalt προσέρχονται στις κάλπες την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026, σε μια ψηφοφορία που μπορεί να οδηγήσει την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) σε μια πρωτοφανή πολιτική επιτυχία: την κατάκτηση της ηγεσίας ενός κρατιδίου για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας.
Οι δημοσκοπήσεις που έχουν δημοσιευθεί τις τελευταίες ημέρες εμφανίζουν την AfD καθαρά μπροστά, σε ορισμένες περιπτώσεις με ποσοστά άνω του 40%. Η συντηρητική Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), η οποία κυβερνά σήμερα το κρατίδιο, ακολουθεί με σημαντική διαφορά. Ωστόσο, τα ακριβή ποσοστά διαφέρουν ανά δημοσκόπηση και το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τη συμμετοχή, τις μικρότερες παρατάξεις και την κατανομή των εδρών.
Τι διακυβεύεται στην κάλπη
Η εκλογή θεωρείται ιστορική επειδή ένας υποψήφιος της AfD θα μπορούσε να γίνει ο πρώτος επικεφαλής κρατιδίου από κόμμα που χαρακτηρίζεται από τις πολιτικές του αντιπάλους ως ακροδεξιό, από την εποχή του ναζισμού. Ο βασικός υποψήφιος της AfD στη Σαξονία-Άνhalt είναι ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, ο οποίος έχει παρουσιάσει την αναμέτρηση ως ευκαιρία για πολιτική ανατροπή στο ανατολικό τμήμα της Γερμανίας.
Η AfD έχει ενισχύσει τη θέση της αξιοποιώντας την ανησυχία για τη μετανάστευση, το κόστος ζωής, την οικονομική στασιμότητα και την αίσθηση ότι οι ανατολικές περιοχές εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται ως «δεύτερη ταχύτητα» σε σχέση με τα δυτικά κρατίδια. Η Σαξονία-Άνhalt έχει περίπου δύο εκατομμύρια κατοίκους και χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερο μέσο όρο ηλικίας, χαμηλότερη οικονομική ισχύ και έντονη δημογραφική πίεση.
Η εκλογική άνοδος της AfD δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Το κόμμα έχει καταγράψει σημαντικά αποτελέσματα σε αρκετές περιοχές της πρώην Ανατολικής Γερμανίας και επιδιώκει να μετατρέψει την εκλογική επιρροή του σε πραγματική κυβερνητική εξουσία. Μια νίκη στη Σαξονία-Άνhalt θα έδινε στην AfD διοικητική εμπειρία, πρόσβαση σε θεσμούς και σημαντικό συμβολικό πλεονέκτημα ενόψει των επόμενων περιφερειακών εκλογών.
Η πρωτιά δεν αρκεί για κυβέρνηση
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν η AfD θα έρθει πρώτη, αλλά αν θα μπορέσει να κυβερνήσει. Για να σχηματίσει μονοκομματική κυβέρνηση, θα χρειαστεί απόλυτη πλειοψηφία των εδρών. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι αυτό είναι πιθανό, αλλά όχι βέβαιο. Εάν η AfD δεν φτάσει στο απαιτούμενο όριο, θα χρειαστεί εταίρους για συνασπισμό.
Τα υπόλοιπα κόμματα έχουν μέχρι σήμερα αποκλείσει επισήμως τη συνεργασία μαζί της. Η CDU, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), οι Πράσινοι και άλλες παρατάξεις θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να σχηματίσουν κυβέρνηση χωρίς την AfD, όμως οι αριθμητικοί συσχετισμοί ενδέχεται να καταστήσουν μια τέτοια λύση δύσκολη και πολιτικά εύθραυστη.
Επομένως, ακόμη και μια μεγάλη εκλογική νίκη της AfD δεν θα σήμαινε αυτόματα ότι ο Ζίγκμουντ θα αναλάβει την πρωθυπουργία του κρατιδίου. Θα μπορούσε να προκύψει κυβέρνηση μειοψηφίας, πολυκομματικός συνασπισμός ή παρατεταμένη περίοδος διαπραγματεύσεων. Αυτή η διάκριση είναι ουσιώδης, καθώς η πολιτική επιρροή και η θεσμική εξουσία δεν ταυτίζονται.
Οι αντιδράσεις των μειονοτήτων
Η πιθανότητα επικράτησης της AfD έχει προκαλέσει ανησυχία σε εβραϊκές κοινότητες, μετανάστες και οργανώσεις που ασχολούνται με τα δικαιώματα των μειονοτήτων. Στη Μαγδεμβούργη, την πρωτεύουσα του κρατιδίου, εκπρόσωποι της εβραϊκής κοινότητας έχουν προειδοποιήσει ότι μια νίκη της AfD θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρότυπο για άλλες περιοχές της χώρας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το πρόγραμμα του κόμματος. Η AfD έχει δεσμευτεί να επιδιώξει, όπως αναφέρει, «με κάθε νόμιμο μέσο» τον περιορισμό της επιρροής του Ισλάμ. Παράλληλα, στελέχη της έχουν μιλήσει για αλλαγές στο σχολικό πρόγραμμα, με μεγαλύτερη έμφαση στην ιστορία της γερμανικής ενοποίησης και μικρότερη, όπως υποστηρίζουν, επικέντρωση στην περίοδο του ναζισμού.
Οι επικριτές της AfD θεωρούν ότι τέτοιες θέσεις υποβαθμίζουν τη σημασία της ιστορικής μνήμης και μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο διδάσκονται ο ναζισμός και το Ολοκαύτωμα. Η ίδια η AfD απορρίπτει τον χαρακτηρισμό της ως ναζιστικού κόμματος και υποστηρίζει ότι εκφράζει την αντίδραση πολιτών που αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι από τα παραδοσιακά κόμματα.
Τι μπορεί να αλλάξει για τη Γερμανία
Μια ισχυρή επίδοση της AfD θα αύξανε την πίεση στον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Η CDU θα βρεθεί αντιμέτωπη με το δίλημμα αν θα συνεχίσει να αποκλείει κάθε συνεργασία με την AfD ή αν θα υιοθετήσει σκληρότερες θέσεις σε ζητήματα μετανάστευσης και ασφάλειας για να ανακόψει την άνοδό της.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η εξέλιξη θα ενίσχυε την εικόνα μιας Γερμανίας όπου η ακροδεξιά μετακινείται από τη θέση της αντιπολίτευσης προς τον πυρήνα της εκτελεστικής εξουσίας. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τις συζητήσεις για τη μετανάστευση, την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, την ενεργειακή πολιτική και τη στάση απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Δεν έχει, πάντως, επιβεβαιωθεί ότι η AfD θα σχηματίσει κυβέρνηση ούτε ότι θα εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία. Το μόνο βέβαιο πριν από την ψηφοφορία είναι ότι η αναμέτρηση της 6ης Σεπτεμβρίου αποτελεί σημαντικό τεστ για τα όρια του μεταπολεμικού πολιτικού συστήματος της Γερμανίας και για την αντοχή του αποκλεισμού της AfD από την εξουσία.
Πηγές
The Guardian – Minorities fear first far-right win in German state election
Deutsche Welle – Saxony-Anhalt election: Why the AfD is so strong
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση