Βραζιλία: Τέλος στο εξαήμερο – Η Γερουσία εγκρίνει πενθήμερη εργασία 40 ωρών χωρίς μείωση μισθού

Η Γερουσία της Βραζιλίας ενέκρινε ιστορική συνταγματική αλλαγή που προβλέπει μετάβαση από την εξαήμερη εργασία των 44 ωρών σε πενθήμερη εργασία 40 ωρών εβδομαδιαίως, χωρίς περικοπή αποδοχών. Η πρωτοβουλία έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία για δεκάδες εκατομμύρια εργαζομένους και τη διεθνή συζήτηση για τον χρόνο εργασίας.

Τι ψήφισε η Γερουσία

Η πρόταση συνταγματικής τροποποίησης εγκρίθηκε με 75 ψήφους υπέρ και μία κατά, σύμφωνα με το Reuters και βραζιλιάνικα μέσα ενημέρωσης στις 15 Οκτωβρίου 2026. Προβλέπει δύο ημέρες αμειβόμενης ανάπαυσης την εβδομάδα και μειώνει το μέγιστο εβδομαδιαίο ωράριο από 44 στις 40 ώρες, διατηρώντας τις αποδοχές. Η πρόταση έχει ήδη περάσει από την κάτω Βουλή και αναμένεται η τυπική ανακήρυξή της σύμφωνα με τη συνταγματική διαδικασία.

Πώς θα γίνει η μετάβαση

Η μετάβαση δεν θα γίνει μέσα σε μία νύχτα. Οι ανακοινωμένοι όροι προβλέπουν αρχική μείωση σε 42 ώρες δύο μήνες μετά τη δημοσίευση της τροποποίησης και τελική μετάβαση στις 40 ώρες μετά από έναν χρόνο. Υπάρχουν προβλεπόμενες εξαιρέσεις για ορισμένες ομάδες υψηλόμισθων εργαζομένων. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής θα καθορίσουν τις πραγματικές αλλαγές σε κάθε κλάδο.

Ποιους αφορά

Οι εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters κάνουν λόγο για περισσότερους από 37 εκατομμύρια εργαζομένους στον επίσημο τομέα. Ο αντίκτυπος αναμένεται σημαντικός σε εμπόριο, εστίαση, μεταφορές και άλλες δραστηριότητες με εξαήμερα προγράμματα. Η Βραζιλία αντιμετωπίζει όμως και μεγάλο άτυπο τομέα εργασίας, στον οποίο η άμεση εφαρμογή εργατικών δικαιωμάτων είναι πιο σύνθετη.

Γιατί η συζήτηση είναι παγκόσμια

Οι οικονομίες αναζητούν νέες ισορροπίες ανάμεσα στην παραγωγικότητα, στην προστασία της υγείας και στον προσωπικό χρόνο. Η μείωση ωρών χωρίς απώλεια εισοδήματος προσφέρει δυνητικά περισσότερο χρόνο ξεκούρασης, αλλά επιχειρήσεις σε κλάδους έντασης εργασίας ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ανάγκες πρόσθετων προσλήψεων ή αναδιοργάνωσης βαρδιών. Το πραγματικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τον τρόπο εφαρμογής.

Η πολιτική αντιπαράθεση

Η ψήφιση έγινε κοντά στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών και αποτέλεσε μέρος της πολιτικής αντιπαράθεσης. Υποστηρικτές τονίζουν τις αλλαγές στην ποιότητα ζωής, ενώ επικριτές της διαδικασίας εκφράζουν επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις σε μικρές επιχειρήσεις και για τον χρόνο της ψηφοφορίας. Η τελική ψήφος είχε διακομματική στήριξη, επομένως το θέμα δεν εξαντλείται σε μια κομματική διένεξη.

Τι θα μπορούσε να σημαίνει για την Ελλάδα

Η Ελλάδα έχει διαφορετικό εργατικό δίκαιο, αλλά το παράδειγμα της Βραζιλίας αναζωπυρώνει την ευρύτερη συζήτηση για το πενθήμερο, την εξαήμερη εργασία, τη μείωση ωραρίου και την πραγματική παραγωγικότητα. Δεν πρόκειται για άμεση αλλαγή της ελληνικής νομοθεσίας, ούτε όλα τα εθνικά συστήματα είναι συγκρίσιμα.

Η επόμενη δοκιμασία

Η παρακολούθηση θα στραφεί στην τυπική έναρξη ισχύος, στις συλλογικές συμβάσεις, στον έλεγχο εφαρμογής και στις επιδράσεις στην απασχόληση και στα εισοδήματα. Η ιστορική σημασία της απόφασης θα κριθεί τελικά από την καθημερινότητα των εργαζομένων.

Πηγές

• Reuters – Brazil Senate approves shorter workweek
• Folha de S.Paulo – Ψηφοφορία και διαδικασία
• UOL Economia – Αλλαγές στο ωράριο

Η κεντρική φωτογραφία είναι αρχείου και δεν απεικονίζει απαραίτητα τη συγκεκριμένη εγκατάσταση ή εκδήλωση.