Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών έδωσε στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ τη δυνατότητα να συνεχίσει, προς το παρόν, την κατασκευή της νέας αίθουσας χορού στον Λευκό Οίκο. Η απόφαση ελήφθη με ψήφους 5-4 και αποτελεί σημαντική προσωρινή νίκη για τον Αμερικανό πρόεδρο, χωρίς όμως να επιλύει οριστικά τη διαμάχη για τη νομιμότητα του έργου.
Η δικαστική απόφαση εκδόθηκε καθώς η υπόθεση συνεχίζεται στα κατώτερα δικαστήρια. Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν αποφάνθηκε τελεσίδικα ότι η κατασκευή είναι σύννομη. Αντίθετα, επέτρεψε στην κυβέρνηση να προχωρήσει με τις εργασίες, ενώ εξετάζεται η προσφυγή της κατά προηγούμενης δικαστικής εντολής που ζητούσε την αναστολή τους.
Έργο 400 εκατομμυρίων δολαρίων
Η νέα αίθουσα χορού σχεδιάζεται να κατασκευαστεί στον χώρο όπου βρισκόταν η Ανατολική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου, η οποία κατεδαφίστηκε στο πλαίσιο του έργου. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το κτίσμα θα έχει επιφάνεια περίπου 90.000 τετραγωνικών ποδιών, δηλαδή περίπου 8.360 τετραγωνικά μέτρα, και το κόστος του υπολογίζεται σε περίπου 400 εκατομμύρια δολάρια.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι η αίθουσα είναι αναγκαία για τη φιλοξενία μεγάλων επίσημων εκδηλώσεων, καθώς οι υφιστάμενοι χώροι του Λευκού Οίκου δεν επαρκούν για εκδηλώσεις με μεγάλο αριθμό προσκεκλημένων. Το σχέδιο παρουσιάζεται επίσης ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αναμόρφωσης του προεδρικού συγκροτήματος.
Ωστόσο, η επιλογή να κατεδαφιστεί η Ανατολική Πτέρυγα και να ξεκινήσει η κατασκευή πριν από την ολοκλήρωση όλων των εγκρίσεων προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Η National Trust for Historic Preservation, μη κερδοσκοπική οργάνωση για την προστασία ιστορικών κτιρίων, προσέφυγε στη Δικαιοσύνη υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρος δεν έχει απεριόριστη εξουσία να αλλάζει τον Λευκό Οίκο χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Η διαφωνία για την εξουσία του προέδρου
Η βασική νομική σύγκρουση αφορά το κατά πόσο ο πρόεδρος μπορεί να προχωρά σε μεγάλης κλίμακας κατασκευές και κατεδαφίσεις σε ομοσπονδιακά ακίνητα χωρίς ειδική νομοθετική εξουσιοδότηση. Κατώτερα δικαστήρια είχαν κρίνει ότι η υπόθεση της αίθουσας χορού πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα των αρμοδιοτήτων του Κογκρέσου και είχαν επιβάλει περιορισμούς στην κατασκευή.
Η πλειοψηφία του Ανώτατου Δικαστηρίου αποφάσισε ότι οι εργασίες μπορούν να συνεχιστούν όσο η υπόθεση προχωρά. Η απόφαση δεν σημαίνει ότι η κυβέρνηση κέρδισε οριστικά τη δικαστική μάχη ούτε ότι κρίθηκε πως το έργο έχει λάβει όλες τις απαιτούμενες εγκρίσεις.
Ο αρχιδικαστής Τζον Ρόμπερτς διαφώνησε με την απόφαση, ενώ μαζί του τάχθηκαν και οι τρεις δικαστές της φιλελεύθερης πτέρυγας. Στη διαφωνία του υποστήριξε ότι η κατασκευή είναι πιθανό να παραβιάζει τον νόμο, επειδή δεν έχει προηγηθεί ειδική έγκριση από το Κογκρέσο. Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς δείχνει ότι ακόμη και στο εσωτερικό του Ανώτατου Δικαστηρίου υπάρχει σοβαρή διαφωνία για τα όρια της προεδρικής εξουσίας.
Τι αλλάζει άμεσα
Σε πρακτικό επίπεδο, η απόφαση επιτρέπει στα συνεργεία να συνεχίσουν τις εργασίες πάνω από το έδαφος και στην κυβέρνηση να επιδιώξει την ολοκλήρωση σημαντικών τμημάτων του έργου μέσα στους επόμενους μήνες. Έγγραφα που κατατέθηκαν στη δικαστική διαδικασία δείχνουν ότι βασικά τμήματα της κατασκευής θα μπορούσαν να προχωρήσουν γρήγορα, γεγονός που αυξάνει το ενδεχόμενο να έχει δημιουργηθεί ένα μεγάλο μέρος του κτιρίου πριν υπάρξει τελική απόφαση για τη νομιμότητά του.
Αυτό είναι κρίσιμο για την εξέλιξη της υπόθεσης. Αν τα κατώτερα δικαστήρια αποφασίσουν αργότερα ότι το έργο δεν μπορεί να συνεχιστεί, η κυβέρνηση ενδέχεται να έχει ήδη επενδύσει σημαντικά ποσά και να έχει ολοκληρώσει μη αναστρέψιμες παρεμβάσεις. Η κατάσταση αυτή περιπλέκει ακόμη περισσότερο το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής δικαστικής εντολής για αλλαγές ή διακοπή των εργασιών.
Πολιτικό και θεσμικό μήνυμα
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να ενισχύσει τον άμεσο έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας και να μεταβάλει την εικόνα της Ουάσιγκτον. Για τους υποστηρικτές του, η αίθουσα χορού αποτελεί έργο εκσυγχρονισμού και αναγκαία υποδομή για την προεδρία. Για τους επικριτές του, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα υπέρβασης των ορίων του προεδρικού αξιώματος και προσωπικής επιβολής πάνω σε ένα από τα πιο συμβολικά κτίρια των ΗΠΑ.
Η διαμάχη αφορά επομένως περισσότερα από ένα αρχιτεκτονικό έργο. Αγγίζει τη σχέση ανάμεσα στον πρόεδρο, το Κογκρέσο και τη Δικαιοσύνη, καθώς και το ερώτημα ποιος έχει την τελική αρμοδιότητα να εγκρίνει μεγάλες αλλαγές στην έδρα της αμερικανικής προεδρίας.
Προς το παρόν, το μόνο βέβαιο είναι ότι οι εργασίες μπορούν να συνεχιστούν. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι το έργο θα ολοκληρωθεί χωρίς νέες δικαστικές προσφυγές, ούτε ότι το Ανώτατο Δικαστήριο θα επικυρώσει τελικά τη νομιμότητά του. Η κύρια υπόθεση παραμένει ανοικτή στα κατώτερα δικαστήρια και η τελική έκβαση μπορεί να επηρεάσει το εύρος των εξουσιών κάθε μελλοντικού προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πηγές
The Guardian: Trump’s ballroom construction can resume at White House, Supreme Court rules

ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Αφήστε μια απάντηση