Μια συμφωνία που, εάν εφαρμοστεί όπως την περιγράφουν η Ουάσιγκτον και το Καράκας, μπορεί να αλλάξει τον χάρτη της παγκόσμιας ενέργειας βρίσκεται στο επίκεντρο νέων διεθνών αντιδράσεων. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι η αμερικανική πλευρά εξασφάλισε τον πλειοψηφικό έλεγχο περισσότερων από 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας, μέσω συνεργασίας με ιδιωτικές εταιρείες. Η κυβέρνηση της μεταβατικής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκες επιβεβαιώνει την ύπαρξη του σχεδίου, αλλά επιμένει ότι η Βενεζουέλα διατηρεί την κυριότητα και την κυριαρχία επί των φυσικών της πόρων.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή έρχεται σε μια περίοδο μεγάλης αστάθειας στις αγορές πετρελαίου και αυξημένης αμερικανικής πίεσης για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας. Η τιμή του Brent κινήθηκε τη Δευτέρα κοντά στα 91 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI ξεπέρασε τα 86 δολάρια, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις έχουν ενισχύσει τους φόβους για την παγκόσμια προσφορά. ([apnews.com](https://apnews.com/article/645e30123c3a0633a306466af71c3fa1))
Τι περιλαμβάνει το σχέδιο
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το σχέδιο αφορά 17 πετρελαϊκά πεδία, κυρίως στη ζώνη του Ορινόκο, όπου βρίσκονται μεγάλα κοιτάσματα βαρέος και εξαιρετικά βαρέος αργού πετρελαίου. Άλλα πεδία βρίσκονται γύρω από τη λίμνη Μαρακαΐμπο, μια περιοχή με παλαιότερη παραγωγική υποδομή αλλά και σοβαρές ανάγκες ανακατασκευής.
Η Ροντρίγκες έχει αναφέρει ότι το πρόγραμμα θα έχει διάρκεια τουλάχιστον 25 ετών και ότι ο αρχικός στόχος είναι η παραγωγή περίπου 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών ημερησίως. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας υποστηρίζει πως μπορεί να προσελκύσει περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων και να αποφέρει στο Καράκας περισσότερα από 209 δισεκατομμύρια δολάρια σε φόρους και δικαιώματα εκμετάλλευσης. Παράλληλα, έχει υποστηρίξει ότι περίπου 19 δολάρια από κάθε βαρέλι που θα παράγεται και θα πωλείται στις ΗΠΑ θα καταλήγουν στα κρατικά ταμεία.
Η αμερικανική συμμετοχή φέρεται να ανέρχεται στο 55% μιας νέας εταιρικής δομής, στην οποία θα συμμετέχει και ιδιώτης φορέας. Το όνομα του βασικού διαχειριστή δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει δημοσιοποιήσει πλήρη κατάλογο εταιρειών, συμβατικών όρων ή μηχανισμού χρηματοδότησης. ([investing.com](https://www.investing.com/news/commodities-news/experts-lawyers-puzzled-over-usvenezuela-oil-deal-call-for-contract-transparency-4882408))
Γιατί υπάρχουν αμφιβολίες
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι δεν έχει παρουσιαστεί το πλήρες κείμενο της συμφωνίας. Το Associated Press σημειώνει ότι πολλές κρίσιμες λεπτομέρειες παραμένουν άγνωστες: ποιος θα χρηματοδοτήσει τις γεωτρήσεις, ποιος θα ελέγχει τις εξαγωγές, ποια εταιρεία θα αναλάβει την παραγωγή και με ποιο νομικό καθεστώς θα λειτουργήσουν τα πεδία. Μέχρι στιγμής, η δημόσια εικόνα βασίζεται κυρίως σε δηλώσεις του Τραμπ, της Ροντρίγκες και αξιωματούχων που δεν έχουν παρουσιάσει το υπογεγραμμένο συμβατικό πλαίσιο.
Το Reuters μεταδίδει ότι νομικοί και αναλυτές ενέργειας αμφισβητούν τη διαδικασία, επειδή η συμφωνία φέρεται να μην προέκυψε από ανταγωνιστική διαδικασία και επειδή η Βενεζουέλα βρίσκεται σε φάση αλλαγής της βασικής νομοθεσίας για τους υδρογονάνθρακες. Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι μελλοντικές κυβερνήσεις ή δικαστήρια θα μπορούσαν να προσβάλουν τη συμφωνία, ειδικά εάν κριθεί ότι η μεταβατική κυβέρνηση δεν είχε επαρκή συνταγματική εξουσία για να δεσμεύσει μακροπρόθεσμα τη χώρα.
Αμφιβολίες υπάρχουν και για τους αριθμούς. Τα 65 δισεκατομμύρια βαρέλια δεν αντιστοιχούν σε άμεσα διαθέσιμη παραγωγή. Πρόκειται για αποθέματα που απαιτούν τεράστιες επενδύσεις, τεχνολογία, νέες υποδομές και σταθερότητα στις εξαγωγές. Ειδικά τα κοιτάσματα του Ορινόκο χρειάζονται σύνθετη επεξεργασία, ενώ η αποκατάσταση των εγκαταστάσεων στη λίμνη Μαρακαΐμπο μπορεί να διαρκέσει χρόνια. Η πραγματική αύξηση της προσφοράς δεν είναι συνεπώς άμεση και δεν σημαίνει αυτόματα φθηνότερα καύσιμα στις ΗΠΑ ή στην Ευρώπη. ([investing.com](https://www.investing.com/news/commodities-news/experts-lawyers-puzzled-over-usvenezuela-oil-deal-call-for-contract-transparency-4882408))
Το μήνυμα του Καράκας και η αμερικανική επιδίωξη
Η Ντέλσι Ροντρίγκες επιχειρεί να παρουσιάσει τη συμφωνία ως πρόγραμμα οικονομικής ανασυγκρότησης. Υποστηρίζει ότι η Βενεζουέλα θα αξιοποιήσει αμερικανικά κεφάλαια, τεχνογνωσία και εξοπλισμό χωρίς να παραχωρήσει την ιδιοκτησία των αποθεμάτων. Έχει επίσης αναφέρει ότι η χώρα θα συνεχίσει να επιδιώκει συνεργασίες με εταιρείες όπως η Chevron, η Repsol και η Shell.
Για την Ουάσιγκτον, η συμφωνία εξυπηρετεί πολλαπλούς στόχους: ενισχύει τον έλεγχο των ΗΠΑ στις ενεργειακές ροές του δυτικού ημισφαιρίου, δημιουργεί πιθανή νέα πηγή πετρελαίου για την αμερικανική αγορά και προσφέρει στον Τραμπ πολιτικό επιχείρημα σε μια περίοδο αυξημένων τιμών στη βενζίνη. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει συνδέσει το σχέδιο και με την αναπλήρωση του Στρατηγικού Αποθέματος Πετρελαίου, το οποίο, σύμφωνα με το Reuters, έχει υποχωρήσει περίπου στα 290 εκατομμύρια βαρέλια, κοντά σε χαμηλό πολλών δεκαετιών.
Τι αλλάζει και τι δεν έχει επιβεβαιωθεί
Εάν η συμφωνία υλοποιηθεί, οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν προνομιακή θέση σε ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά αποθέματα του πλανήτη και η Βενεζουέλα θα μπορούσε να επανέλθει σταδιακά ως σημαντικός εξαγωγέας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση αποκτά άμεσα 65 δισεκατομμύρια βαρέλια ή ότι η παραγωγή θα αυξηθεί από τη μια ημέρα στην άλλη.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί δημοσίως το τελικό συμβόλαιο, η ακριβής μετοχική σύνθεση της νέας εταιρείας, οι δεσμεύσεις των ιδιωτών επενδυτών, το χρονοδιάγραμμα των γεωτρήσεων ή η τύχη των υφιστάμενων συμβάσεων της κρατικής PDVSA. Επίσης, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της πολιτικής νομιμοποίησης της μεταβατικής κυβέρνησης και της πιθανότητας μελλοντικής αμφισβήτησης της συμφωνίας.
Με τα σημερινά δεδομένα, το ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι υπάρχει μια πολιτικά ανακοινωμένη και από τις δύο πλευρές συμφωνία-πλαίσιο ή σχέδιο συμφωνίας, όχι όμως πλήρως τεκμηριωμένη μεταβίβαση ελέγχου που έχει ήδη εφαρμοστεί. Η επόμενη κρίσιμη δοκιμασία θα είναι η δημοσιοποίηση των συμβάσεων και η ανακοίνωση των εταιρειών που θα αναλάβουν την παραγωγή.
Πηγές
Reuters – Experts, lawyers puzzled over US-Venezuela oil deal, call for contract transparency
Al Jazeera/Reuters – Venezuela says it retains sovereignty following US oil deal
Business
Business
Business
Ελληνικά
Αφήστε μια απάντηση