Μια πολιτική ομιλία στη Νέα Υόρκη, ένα πρόσωπο που στεκόταν στο φόντο και μια κίνηση των ματιών που κράτησε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Αυτά ήταν αρκετά για να ξεκινήσει ένα από τα πιο παράξενα διαδικτυακά επεισόδια του Σαββατοκύριακου. Στο βίντεο από τη συνέντευξη Τύπου του δημάρχου Ζοχράν Μαμντάνι, στις 20 Νοεμβρίου, ένας άνδρας με σκούρο σακάκι και γαλάζιο πουκάμισο φαίνεται να στρέφει απότομα τα μάτια προς τα πάνω. Για μια στιγμή το λευκό τμήμα τους κυριαρχεί στην εικόνα, δημιουργώντας μια εντύπωση που πολλοί θεατές χαρακτήρισαν ανατριχιαστική. Μέχρι την Κυριακή 22 Νοεμβρίου, το στιγμιότυπο είχε αρχίσει να αναπαράγεται από λογαριασμούς σε κοινωνικά δίκτυα και διεθνή μέσα ενημέρωσης, συχνά με τον ίδιο δραματικό χαρακτηρισμό: «δαιμονικά μάτια».
Το ενδιαφέρον στοιχείο δεν είναι μόνο το στιγμιότυπο, αλλά το περιβάλλον μέσα στο οποίο συνέβη. Ο δήμαρχος παρουσίαζε σχέδιο για το μέλλον του διαβόητου σωφρονιστικού συγκροτήματος Rikers Island, με στόχο το κλείσιμό του έως το 2032. Πίσω του βρίσκονταν άνθρωποι που παρακολουθούσαν την ομιλία, όπως συνηθίζεται στις δημόσιες εκδηλώσεις Αμερικανών πολιτικών. Όταν ο φακός κατέγραψε την ασυνήθιστη κίνηση, η προσοχή μετατοπίστηκε από το περιεχόμενο των εξαγγελιών στο πρόσωπο ενός παρευρισκομένου που δεν είχε καν πάρει τον λόγο. Αυτή η αντιστροφή, όπου το περιθώριο της εικόνας καταπίνει το ίδιο το πολιτικό γεγονός, εξηγεί γιατί το βίντεο έγινε τόσο γρήγορα αντικείμενο συζήτησης.
Το ελληνικό EL.GR αναφέρθηκε στο στιγμιότυπο με τίτλο για «δαιμονικά μάτια», ενώ το NDTV, το International Business Times και άλλα διεθνή μέσα κατέγραψαν τις αντιδράσεις χρηστών που μίλησαν για εξωγήινους, «ερπετοειδείς» ή κάποια ακατανόητη αλλαγή στην εμφάνιση του άνδρα. Αυτοί οι χαρακτηρισμοί είναι μέρος της διαδικτυακής αντίδρασης, όχι συμπέρασμα της έρευνας. Το γεγονός ότι κάποιος περιγράφει μια εικόνα ως ανεξήγητη δεν σημαίνει ότι αποκλείστηκαν οι συνηθισμένες εξηγήσεις. Και το γεγονός ότι ένα στιγμιότυπο προέρχεται από πραγματική δημόσια μετάδοση δεν αποδεικνύει ότι οι ερμηνείες που του αποδίδονται είναι αληθινές.
Η προέλευση του υλικού είναι πάντως σημαντική. Σύμφωνα με δημοσιευμένο έλεγχο της υπόθεσης, η ασυνήθιστη κίνηση εντοπίζεται και σε καταγραφή που αναρτήθηκε από το επίσημο γραφείο του δημάρχου της Νέας Υόρκης στο YouTube, περίπου στο πρώτο δίλεπτο της ομιλίας. Αυτό ενισχύει την άποψη ότι το περιστατικό δεν κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από κάποιον ανώνυμο λογαριασμό. Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε αναδημοσίευση, κάθε μεγέθυνση ή κάθε επιβραδυμένο απόσπασμα διατηρεί απαραίτητα αναλλοίωτα όλα τα οπτικά χαρακτηριστικά του πρωτοτύπου. Η πιο αξιόπιστη μέθοδος είναι η σύγκριση με το αρχικό υλικό, στην κανονική ταχύτητα και στο πραγματικό του πλαίσιο.
Υπάρχει μια απλή οπτική παράμετρος που εξηγεί γιατί τέτοιες εικόνες μπορούν να φαίνονται τόσο ξένες προς τη συνηθισμένη εμπειρία. Όταν τα μάτια στρέφονται έντονα προς τα πάνω, η ίριδα και η κόρη μπορούν να κρυφτούν εν μέρει κάτω από το άνω βλέφαρο. Αν η κίνηση συνδυαστεί με βλεφάρισμα, φωτισμό, θόλωση της κίνησης και συμπίεση του βίντεο, η κάμερα μπορεί να αποδώσει για ένα κλάσμα δευτερολέπτου μια σχεδόν ολόλευκη επιφάνεια. Πρόκειται για πιθανή εξήγηση της εμφάνισης, όχι για ιατρική διάγνωση του συγκεκριμένου ανθρώπου. Χωρίς την ταυτότητα και το ιατρικό ιστορικό του δεν υπάρχει καμία βάση να του αποδοθεί κάποια νευρολογική ή άλλη κατάσταση.
Ένα δεύτερο σημείο που σχολιάστηκε ήταν η αλλαγή του κάδρου. Ορισμένοι χρήστες παρατήρησαν ότι μετά το περιστατικό η κάμερα πλησίασε τον δήμαρχο, με αποτέλεσμα ο άνδρας να βγει από το πλάνο. Από εκεί γεννήθηκε η υποψία ότι κάποιος ήθελε να κρύψει αυτό που μόλις είχε συμβεί. Όμως οι εναλλαγές ανάμεσα σε γενικό και κοντινό πλάνο αποτελούν καθημερινή πρακτική στις ζωντανές μεταδόσεις συνεντεύξεων Τύπου. Για να συνδεθεί μια τέτοια αλλαγή με σκόπιμη απόκρυψη χρειάζεται κάτι περισσότερο από τη χρονική της σύμπτωση με ένα ασυνήθιστο στιγμιότυπο.
Γιατί, λοιπόν, ένα βλέμμα προκαλεί τόσο έντονη αντίδραση; Επειδή ο ανθρώπινος εγκέφαλος αναγνωρίζει πρόσωπα και εκφράσεις με εξαιρετική ταχύτητα και θεωρεί τα μάτια βασικό στοιχείο της ανθρώπινης επικοινωνίας. Όταν μια εικόνα παραβιάζει για λίγο τις προσδοκίες μας, δημιουργείται μια ισχυρή αίσθηση ανοικειότητας. Η ίδια αίσθηση γίνεται ακόμη εντονότερη όταν το βίντεο προβάλλεται απομονωμένο, χωρίς ήχο ή με δραματικό σχολιασμό, και ο θεατής καλείται να βρει ένα «κρυφό» στοιχείο που οι υπόλοιποι δήθεν δεν έχουν προσέξει. Οι αλγόριθμοι των κοινωνικών δικτύων επιβραβεύουν ακριβώς τέτοιες εικόνες: προκαλούν έκπληξη, επανάληψη της προβολής και έντονη συζήτηση.
Η υπόθεση δεν χρειάζεται να απορριφθεί ως ασήμαντη, ούτε όμως να μετατραπεί σε απόδειξη για μια υπερφυσική παρουσία. Ένα πραγματικό δημόσιο βίντεο μπορεί να περιλαμβάνει μια ασυνήθιστη κίνηση που δεν έχει εξηγηθεί ειδικά από τον ίδιο τον παρευρισκόμενο. Αυτό είναι το όριο των διαθέσιμων στοιχείων. Όσα προστέθηκαν στη συνέχεια —οι χαρακτηρισμοί περί «δαιμόνων», οι θεωρίες για ερπετοειδείς και οι βεβαιότητες περί συγκάλυψης— αποτελούν ερμηνείες των χρηστών, όχι επαληθευμένα γεγονότα.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον μέρος της ιστορίας. Σε μια εποχή όπου τα πραγματικά και τα τεχνητά βίντεο κυκλοφορούν δίπλα δίπλα, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν βλέπουμε κάτι αυθεντικό. Είναι αν γνωρίζουμε τι ακριβώς βλέπουμε. Στη Νέα Υόρκη, ένα φευγαλέο γύρισμα των ματιών έγινε παγκόσμιο θέμα μέσα σε λίγες ώρες. Η εικόνα υπάρχει, οι αντιδράσεις είναι πραγματικές και η ακριβής αιτία της συγκεκριμένης κίνησης παραμένει άγνωστη. Οτιδήποτε πέρα από αυτά απαιτεί αποδείξεις που μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί.
Βίντεο: Δείτε το απόσπασμα και τις παραπομπές στην αρχική δημοσίευση. Το πρωτότυπο βίντεο έχει αναρτηθεί από το γραφείο του δημάρχου της Νέας Υόρκης· δεν έχει διασταυρωθεί εδώ ο ακριβής σύνδεσμος αναπαραγωγής για ασφαλή ενσωμάτωση.
Πηγές: EL.GR · NDTV · Έλεγχος βίντεο

ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΙΕΘΝΗ
Αφήστε μια απάντηση