ΟΗΕ υπό πίεση: 130 ηγέτες στη Νέα Υόρκη με πολέμους, Ιράν, Ουκρανία και τεχνητή νοημοσύνη στο επίκεντρο

Η φετινή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ξεκινά στη Νέα Υόρκη σε μια από τις πιο φορτισμένες διεθνείς συγκυρίες των τελευταίων ετών. Σχεδόν 130 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συγκεντρώνονται σε μια στιγμή όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία, η Μέση Ανατολή, η ενεργειακή ασφάλεια και η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκονται ταυτόχρονα στο τραπέζι.

Πόλεμοι που δοκιμάζουν τα όρια του ΟΗΕ

Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία παραμένει βασικό θέμα της ατζέντας. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να παρουσιάσει τις θέσεις του Κιέβου, ενώ τη ρωσική πλευρά θα εκπροσωπήσει ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. Οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν ριζικά για τους όρους οποιασδήποτε μελλοντικής διευθέτησης.

Ταυτόχρονα, η κρίση στη Μέση Ανατολή και η ανοιχτή αντιπαράθεση ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν έχουν αυξήσει την πίεση σε ενεργειακές αγορές και θαλάσσιες οδούς. Η κατάσταση στην Υεμένη και στα στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ προσθέτει ακόμη ένα επίπεδο αβεβαιότητας για το παγκόσμιο εμπόριο.

Η παρουσία Τραμπ και η συζήτηση για τον ρόλο των ΗΠΑ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να έχει κεντρικό ρόλο στις συζητήσεις, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση έχει περιορίσει χρηματοδοτήσεις και συμμετοχή σε ορισμένους διεθνείς οργανισμούς. Η προσέγγιση αυτή έχει επαναφέρει το ερώτημα για το πόσο αποτελεσματικός μπορεί να είναι ο ΟΗΕ όταν οι μεγάλες δυνάμεις επιλέγουν όλο και συχνότερα διμερείς συμφωνίες και ξεχωριστά μπλοκ.

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δεν αναμένεται να βρεθεί στη Νέα Υόρκη, καθώς το Πεκίνο δίνει βάρος σε απευθείας επαφές με την Ουάσιγκτον. Αυτή η επιλογή ενισχύει τη συζήτηση για το εάν τα μεγάλα διεθνή φόρα χάνουν μέρος της ισχύος τους μπροστά στην απευθείας διαπραγμάτευση μεταξύ υπερδυνάμεων.

Η τεχνητή νοημοσύνη για πρώτη φορά τόσο ψηλά στην ατζέντα

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της φετινής συνόδου είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως τεχνολογικό ζήτημα. Συζητείται ως θέμα διεθνούς ασφάλειας, οικονομικής ισχύος και γεωπολιτικού ανταγωνισμού.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει ταχθεί υπέρ διεθνών κανόνων και μηχανισμών εποπτείας. Αντίθετα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει εμφανιστεί επιφυλακτική απέναντι σε ρυθμίσεις που θεωρεί ότι μπορούν να περιορίσουν την αμερικανική τεχνολογική πρωτοπορία. Η διαφωνία αυτή δείχνει ότι το επόμενο μεγάλο πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις μπορεί να μην είναι μόνο στρατιωτικό αλλά και αλγοριθμικό.

Ιράν και Ισραήλ στην ίδια παγκόσμια σκηνή

Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αναμένεται να απευθυνθούν στη Γενική Συνέλευση. Οι τοποθετήσεις τους θα παρακολουθηθούν στενά, καθώς κάθε μήνυμα για αποκλιμάκωση ή περαιτέρω κλιμάκωση μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τη διπλωματία αλλά και τις αγορές ενέργειας.

Ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς αναμένεται να συμμετάσχει μέσω βίντεο, μετά την άρνηση χορήγησης αμερικανικής βίζας. Το ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις και προσθέτει ακόμη μία διπλωματική ένταση στην έναρξη της συνόδου.

Το πραγματικό ερώτημα

Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα πουν οι ηγέτες από το βήμα. Είναι εάν ο ΟΗΕ μπορεί να μετατρέψει τις ομιλίες σε πραγματική συνεννόηση σε μια περίοδο κατά την οποία τα κράτη επανεξοπλίζονται, οι συμμαχίες σκληραίνουν και η παγκόσμια οικονομία γίνεται όλο και πιο κατακερματισμένη.

Σχετικό θέμα στα Κατοχικά Νέα: Οι ΗΠΑ ετοιμάζουν νέα υποχώρηση από τη Μέση Ανατολή;

Πηγή: Reuters, 20 Σεπτεμβρίου 2026.

Φωτογραφία αρχείου: Nils Huenerfuerst / Unsplash