Ορμούζ: Οι ναύλοι πετρελαίου εκτοξεύθηκαν 411% και ο λογαριασμός περνά στην πραγματική οικονομία

Στις ενεργειακές κρίσεις ο κόσμος κοιτά συνήθως πρώτα την τιμή του βαρελιού. Αυτή τη φορά, όμως, ένα από τα πιο αποκαλυπτικά νούμερα βρίσκεται στη θάλασσα. Το κόστος μεταφοράς αργού από τον Περσικό Κόλπο προς την Ινδία έχει εκτοξευθεί, δείχνοντας ότι η κρίση του Ορμούζ δεν επηρεάζει μόνο την παραγωγή πετρελαίου αλλά ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα που το μεταφέρει από το κοίτασμα στο διυλιστήριο.

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το OilPrice, ο ναύλος για ένα πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο στη διαδρομή Ras Tanura της Σαουδικής Αραβίας προς την Ινδία ανέβηκε τον Αύγουστο στα 4,34 δολάρια ανά βαρέλι, από μόλις 0,85 δολάρια πριν από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου. Η αύξηση φτάνει το 411%. Και αυτό είναι μόνο ένα τμήμα του λογαριασμού.

Η ασφάλιση πολεμικού κινδύνου για ένα πέρασμα από το Ορμούζ έχει επίσης εκτιναχθεί. Από περίπου 250.000 δολάρια πριν από την κρίση, το κόστος μπορεί πλέον να φτάσει έως και τα 10 εκατομμύρια δολάρια για ένα μόνο ταξίδι. Για έναν καταναλωτή στην Ευρώπη οι αριθμοί αυτοί μοιάζουν μακρινοί. Στην πραγματικότητα, όμως, είναι ακριβώς ο μηχανισμός μέσω του οποίου μια γεωπολιτική κρίση χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μπορεί να εμφανιστεί αργότερα στο κόστος καυσίμων, μεταφορών και προϊόντων.

Το πετρέλαιο δεν έχει μόνο τιμή, έχει και δρόμο

Ένα βαρέλι αργού δεν αποκτά οικονομική αξία επειδή απλώς υπάρχει. Πρέπει να φορτωθεί, να ασφαλιστεί, να μεταφερθεί, να εκφορτωθεί και να διυλιστεί. Όταν ένα θαλάσσιο στενό από το οποίο περνά σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής ροής γίνεται ζώνη υψηλού κινδύνου, κάθε κρίκος αυτής της αλυσίδας ακριβαίνει.

Η αγορά προσπαθεί να αντιδράσει αναζητώντας πετρέλαιο από άλλες περιοχές, όμως και εκεί εμφανίζεται δεύτερο κύμα κόστους. Το OilPrice αναφέρει ότι οι ναύλοι από το Corpus Christi των ΗΠΑ προς την Ινδία αυξήθηκαν περίπου 150%, ενώ η μεταφορά ρωσικού αργού από την Ust-Luga έχει υπερδιπλασιαστεί. Όταν πολλοί αγοραστές προσπαθούν ταυτόχρονα να αποφύγουν την ίδια επικίνδυνη περιοχή, αυξάνεται η ζήτηση για τα ίδια πλοία και τις ίδιες εναλλακτικές διαδρομές.

Αυτό είναι το στοιχείο που συχνά χάνεται από τη δημόσια συζήτηση. Η παράκαμψη ενός ενεργειακού chokepoint δεν είναι δωρεάν. Μπορεί να σημαίνει περισσότερες ημέρες στη θάλασσα, μεγαλύτερη κατανάλωση καυσίμου, λιγότερα διαθέσιμα πλοία, υψηλότερα ασφάλιστρα και μεγαλύτερο κεφάλαιο δεσμευμένο σε κάθε φορτίο.

Γιατί αφορά άμεσα την Ελλάδα

Για την Ελλάδα η εξέλιξη έχει διπλή σημασία. Ως καταναλωτική οικονομία και μέλος της ευρωπαϊκής αγοράς, εισάγει το πληθωριστικό αποτέλεσμα που δημιουργούν ακριβότερη ενέργεια και μεταφορές. Ως μία από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές δυνάμεις του κόσμου, βρίσκεται ταυτόχρονα στην καρδιά της αγοράς δεξαμενόπλοιων. Υψηλότεροι ναύλοι μπορεί να αυξάνουν τα έσοδα συγκεκριμένων πλοιοκτητών, αλλά ο αυξημένος γεωπολιτικός κίνδυνος φέρνει πολύ μεγαλύτερες ασφαλιστικές, επιχειρησιακές και ανθρώπινες ευθύνες.

Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσο διαρκεί η διαταραχή. Μια βραχεία κρίση μπορεί να απορροφηθεί από αποθέματα, αλλαγές διαδρομών και προσωρινά υψηλότερες τιμές. Όσο περισσότερο όμως η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ παραμένει περιορισμένη ή επικίνδυνη, τόσο περισσότερο οι έκτακτες τιμές μετατρέπονται σε νέα βάση κόστους για την παγκόσμια οικονομία.

Και εκεί βρίσκεται η μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε μια απλή άνοδο του πετρελαίου και σε μια πραγματική ενεργειακή κρίση. Στη δεύτερη περίπτωση δεν ακριβαίνει μόνο το εμπόρευμα. Ακριβαίνει ολόκληρο το σύστημα που το μετακινεί. Αυτό το 411% στους ναύλους είναι ένα από τα καθαρότερα σημάδια ότι η γεωπολιτική έχει ήδη περάσει από τους χάρτες και τις ανακοινώσεις στα πραγματικά τιμολόγια του παγκόσμιου εμπορίου.

Πηγή: OilPrice, στοιχεία Financial Express. Φωτογραφία: B-joy Abraham / Unsplash.