Δεν μας κατέστειλαν. Μας κούρασαν.

Υπάρχει μια μεγάλη παρεξήγηση για το πώς “πέφτουν” οι κοινωνίες. Οι περισσότεροι φαντάζονται βία, απαγορεύσεις, στρατό, καταστολή. Στην πραγματικότητα, τίποτα από αυτά δεν είναι απαραίτητο. Οι κοινωνίες σήμερα δεν καταστέλλονται. Εξαντλούνται.

Η κούραση είναι το πιο αποτελεσματικό εργαλείο εξουσίας. Δεν κάνει θόρυβο. Δεν προκαλεί αντίδραση. Δεν γεννά ήρωες. Απλώς σε αδειάζει σιγά σιγά, μέχρι να μη σου περισσεύει ενέργεια ούτε για να θυμώσεις.

Όταν είσαι κουρασμένος, δεν σκέφτεσαι. Όταν δεν σκέφτεσαι, δεν αμφισβητείς. Και όταν δεν αμφισβητείς, όλα περνάνε χωρίς αντίσταση. Όχι επειδή συμφωνείς, αλλά επειδή δεν αντέχεις άλλο.

Μας φόρτωσαν κρίσεις τη μία πάνω στην άλλη. Οικονομική. Υγειονομική. Ενεργειακή. Γεωπολιτική. Κάθε φορά, χωρίς ανάσα. Χωρίς χρόνο επεξεργασίας. Χωρίς κλείσιμο. Η μία δεν τελείωσε ποτέ, απλώς καλύφθηκε από την επόμενη.

Έτσι χάνεται η μνήμη. Όχι από λογοκρισία, αλλά από υπερφόρτωση.

Παρατήρησε γύρω σου. Οι άνθρωποι δεν λένε πια “δεν συμφωνώ”. Λένε “δεν αντέχω να ασχολούμαι”. Δεν λένε “είναι άδικο”. Λένε “έτσι είναι τα πράγματα”. Αυτή η μετάβαση είναι το σημείο καμπής. Εκεί που η κοινωνία δεν αντιδρά, απλώς παραιτείται.

Η παραίτηση δεν είναι πάντα συνειδητή. Είναι συχνά αποτέλεσμα συνεχούς πίεσης. Όταν παλεύεις να επιβιώσεις οικονομικά, ψυχικά, κοινωνικά, δεν σου μένει χώρος για συλλογική σκέψη. Η επιβίωση καταπίνει την αξιοπρέπεια, όχι από κακία, αλλά από ανάγκη.

Και κάπου εκεί, εμφανίζεται το πιο επικίνδυνο συναίσθημα: η απάθεια. Όχι ο φόβος. Όχι ο θυμός. Η απάθεια. Γιατί ο θυμός κάποτε ξεσπά. Η απάθεια απλώς απλώνεται.

Δεν χρειάζεται να πιστεύεις το αφήγημα. Αρκεί να μη σε νοιάζει αν είναι ψέμα. Δεν χρειάζεται να χειροκροτείς. Αρκεί να μην αποδοκιμάζεις. Αυτός είναι ο στόχος. Όχι η αποδοχή. Η σιωπή.

Η εξουσία πάντα φοβόταν τις ξεκούραστες κοινωνίες. Τους ανθρώπους που έχουν χρόνο να σκεφτούν, να μιλήσουν, να οργανωθούν. Γι’ αυτό και η κούραση δεν είναι παρενέργεια. Είναι στρατηγική.

Όσο πιο εξαντλημένος είσαι, τόσο λιγότερα ζητάς. Τόσο λιγότερα διεκδικείς. Τόσο πιο μικρός γίνεται ο κόσμος σου. Μέχρι να χωράει μόνο δουλειά, υποχρεώσεις και μια οθόνη να σε νανουρίζει το βράδυ.

Κι όμως, η κούραση δεν είναι μόνιμη κατάσταση. Είναι κύκλος. Και κάθε κύκλος σπάει από ένα σημείο: όταν κάποιος σταματήσει και πει “κάτι δεν πάει καλά”. Όχι φωνάζοντας. Όχι επαναστατώντας. Απλώς αρνούμενος να τρέχει άλλο.

Δεν μας κατέστειλαν. Μας κούρασαν. Και όσο δεν το αναγνωρίζουμε, θα συνεχίσουν να το κάνουν. Γιατί τίποτα δεν είναι πιο ακίνδυνο από έναν άνθρωπο που απλώς θέλει να τελειώσει η μέρα.

Η εξάντληση είναι πολιτική κατάσταση. Και κάποτε, γίνεται συλλογική.

Stranger