Η Τεχνητή Νοημοσύνη στον Θάλαμο Επιχειρήσεων. Πώς η Google, το Πεντάγωνο και η νέα αρχιτεκτονική Ισχύος ξαναγράφουν την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι πια «εργαλείο» στο περιθώριο της άμυνας. Βαθμιαία μετατρέπεται σε κεντρικό νευρικό σύστημα. Χαρτογραφεί απειλές, οργανώνει δίκτυα, επηρεάζει συμβόλαια δισεκατομμυρίων, ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο η ίδια η επιστήμη χρηματοδοτείται και προσανατολίζεται. Αν κάτι αλλάζει πραγματικά στο παγκόσμιο τοπίο ισχύος, είναι ότι η πληροφορία και ο αλγόριθμος που την «ερμηνεύει», αποκτούν τον ρόλο του αόρατου επιτελείου.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι πρωτοβουλίες του Πενταγώνου, της βιομηχανίας και των αμερικανικών ιδρυμάτων για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απλώς τεχνικές ειδήσεις. Συνθέτουν ένα νέο, σιωπηλό δόγμα. Η εθνική ασφάλεια θα περνά όλο και περισσότερο μέσα από υποδομές ΤΝ που ανήκουν, συν-αναπτύσσονται ή φιλοξενούνται από ιδιωτικούς κολοσσούς.

Mission Network as a Service

Η Κέιτι Άρινγκτον, υπηρεσιακή επικεφαλής πληροφοριών του Πενταγώνου, περιέγραψε στις 29 Οκτωβρίου 2025 ένα έργο με εξαιρετικά εύγλωττο όνομα: Mission Network as a Service. Η ιδέα είναι απλή, σχεδόν αυτονόητη και ταυτόχρονα ανησυχητικά φιλόδοξη. Περίπου δεκαεπτά διαφορετικά διαβαθμισμένα δίκτυα των μάχιμων διοικήσεων ενοποιούνται σε ένα ενιαίο, ασφαλές περιβάλλον.

Η υπόσχεση είναι ξεκαθαρή. Καλύτερη διαλειτουργικότητα, πιο αποδοτική διαμοίραση δεδομένων, δυνατότητα εφαρμογής ομοιογενών, εξελιγμένων μέτρων κυβερνοασφάλειας στο σύνολο της υποδομής. Η Άρινγκτον το περιέγραψε ως έναν τρόπο να πολλαπλασιαστούν τα όρια ασφαλείας μέσα σε μία ενιαία αρχιτεκτονική, ώστε το υπουργείο να μπορεί να αντέχει πολύπλοκες, ταυτόχρονες επιθέσεις στον κυβερνοχώρο.

Κάτω από την τεχνική γλώσσα όμως κρύβεται κάτι βαθύτερο.Ένα τόσο συγκεντρωτικό δίκτυο, με τόσο υψηλό βαθμό ενοποίησης, γίνεται και ένα μοναδικό, στρατηγικής σημασίας σημείο αποτυχίας. Η ίδια λογική που επιτρέπει την ταχεία άμυνα επιτρέπει -αν κάτι πάει στραβά- και μια εξίσου ταχεία κατάρρευση.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Τεχνητή Νοημοσύνη παρουσιάζεται ως η μόνη ρεαλιστική απάντηση στην κλίμακα της απειλής. Το Πεντάγωνο δεν θέλει απλώς να αναλύει επιθέσεις εκ των υστέρων· επιδιώκει να εκπαιδεύσει μοντέλα ΤΝ για να προσομοιώνουν πώς θα χτυπήσει ένας αντίπαλος την ενιαία αυτή «επιφάνεια», να προβλέπουν διαδρομές επίθεσης και να επιτρέπουν την προληπτική άμυνα. Πρόκειται ουσιαστικά για μια αέναη άσκηση πολέμου ανάμεσα σε αλγορίθμους.

Κι όμως, η ίδια η Άρινγκτον αναγνωρίζει το παράδοξο, πως χωρίς την σωστή εκπαίδευση προσωπικού, χωρίς την ανθρώπινη εποπτεία, η ΤΝ μπορεί να γίνει πηγή νέων κινδύνων, που περιλαμβάνουν από κακό κώδικα, μέχρι και «φαντάσματα» σε λίστες δικαιωμάτων πρόσβασης και αυτόνομο λογισμικό που αλλάζει. Στο βάθος αναδύεται ένα διπλό ερώτημα. Πώς χρηματοδοτείς την ΤΝ όταν εξακολουθείς να αγοράζεις αεροπλάνα και πυραύλους και πώς επανεκπαιδεύεις έναν στρατό ανθρώπων ώστε να εμπιστεύεται, αλλά όχι να παραδίδεται, στα μοντέλα της ΤΝ;

Η απάντηση που δίνεται είναι κλασική αμερικανική. Στενότερη συνεργασία με την βιομηχανία. Και κάπου εδώ το σκηνικό ολοκληρώνεται.

Lockheed Martin + Google Gemini. Ο Αλγόριθμος ως Υπεργολάβος

Στις 29 Οκτωβρίου 2025, η Lockheed Martin ανακοίνωσε επίσημα την συνεργασία της με την Google Public Sector. Οι εφαρμογές ΤΝ της Google, και ειδικά τα πολυτροπικά μοντέλα Gemini, εισέρχονται οργανικά στις ροές εργασίας του γιγαντιαίου εργολάβου άμυνας.

Η ενσωμάτωση γίνεται μέσα από το Lockheed Martin AI Factory, ένα εσωτερικό οικοσύστημα που παρέχει υπολογιστική ισχύ, δεδομένα και λογισμικό σε ομάδες που αναπτύσσουν λύσεις ΤΝ για έργα «κρίσιμα για την αποστολή». Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η ανάλυση δεδομένων, η σχεδίαση, η έρευνα & ανάπτυξη καθώς και η διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας και των logistics αρχίζουν να «περνάνε» μέσα από τα φίλτρα ενός εξωτερικά αναπτυγμένου αλγοριθμικού πυρήνα.

Οι επίσημες δηλώσεις μιλούν για επιτάχυνση της καινοτομίας, ενίσχυση της ασφάλειας και αυστηρή διακυβέρνηση δεδομένων. Όμως το κρίσιμο, σιωπηλό σημείο είναι άλλο. Ποιος πραγματικά ελέγχει, σε τελική ανάλυση, τον αλγόριθμο που καθοδηγεί κρίσιμες αποφάσεις άμυνας;

Όταν ένας εργολάβος άμυνας εξοπλίζει τους μηχανικούς του με ιδιόκτητα μοντέλα ΤΝ μιας εταιρείας-κολοσσού, η γραμμή ανάμεσα στο «δημόσιο συμφέρον» και τα εταιρικά κίνητρα γίνεται εξαιρετικά λεπτή. Η ΤΝ παύει να είναι απλώς «εργαλείο» και μετατρέπεται σε συγγραφέα εναλλακτικών σεναρίων σχεδιασμού, ρίσκου και κόστους. Με άλλα λόγια, επηρεάζει ποια όπλα θα κατασκευαστούν, με ποια χαρακτηριστικά και πόσο γρήγορα.

Η συνεργασία Lockheed–Google δεν παραβιάζει κανέναν κανόνα. Αντίθετα, πιθανότατα είναι αναπόφευκτη μέσα στο νέο τεχνολογικό οικοσύστημα. Αλλά δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ότι στήνει, βήμα-βήμα, μια νέα μορφή στρατιωτικο–βιομηχανικού–αλγοριθμικού συμπλέγματος, στο οποίο η δημόσια πολιτική και οι εταιρικοί αλγόριθμοι «συγκατοικούν» στον ίδιο πυρήνα αποφάσεων.

NAIRR: ο Εθνικός «Εγκεφαλικός Φλοιός» της Αμερικανικής ΤΝ

Λίγο πιο ήσυχα, χωρίς την λάμψη των συμβολαίων άμυνας, το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών (NSF) συνθέτει τον δικό του θεσμικό μηχανισμό. Τον National AI Research Resource (NAIRR). Στην επιφάνεια, πρόκειται για μια εθνική, ολοκληρωμένη υποδομή που συνδέει την ερευνητική κοινότητα με τους υπολογιστικούς πόρους, τα σύνολα δεδομένων, τα μοντέλα και τα λογισμικό. Μια «δημόσια πλατφόρμα» για να μην μείνει η ΤΝ αποκλειστικό προνόμιο των μεγάλων εταιρειών.

Το πιλοτικό NAIRR ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2024, με την συμμετοχή 14 ομοσπονδιακών φορέων, μεταξύ τους το Υπουργείο Άμυνας και η DARPA και 28 ιδιωτικών εταίρων. Μέσα σε σύντομο διάστημα, στήριξε πάνω από 500 ερευνητικά έργα σε 49 πολιτείες. Δεν μιλάμε για μικρό, αφηρημένο project· μιλάμε για έναν αναδυόμενο εθνικό ερευνητικό ιστό που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει «εθνική προτεραιότητα» στο Σχέδιο Δράσης για την ΤΝ.

Το επόμενο βήμα είναι η ίδρυση του Κέντρου Επιχειρήσεων NAIRR, ενός δημόσιου οργανισμού που θα αναλάβει τον συντονισμό, την λειτουργία και την εξέλιξη αυτής της υποδομής. Με χρηματοδότηση έως 35 εκατ. δολαρίων για πέντε χρόνια, το κέντρο θα πρέπει να μετατρέψει το σημερινό, κατανεμημένο πείραμα σε έναν μακροπρόθεσμο, κλιμακώσιμο μηχανισμό.

Στον πυρήνα του NAIRR βρίσκουμε δύο επίπεδα. Το προφανές, όπου οι ερευνητές σε τομείς όπως η άμυνα, η υγεία, η γεωργία και το διάστημα αποκτούν πρόσβαση σε ισχυρούς πόρους ΤΝ και μοιράζονται βέλτιστες πρακτικές και ιδέες· και το υπόγειο, όπου χτίζονται οι θεμελιώδεις αρχές αξιοπιστίας, ερμηνευσιμότητας και ανθεκτικότητας της ΤΝ, πάνω στις οποίες θα στηριχθούν μελλοντικά και οι εφαρμογές εθνικής ασφάλειας.

Το NAIRR ήδη στηρίζει έργα που αφορούν στρατιωτική διαλογή μάχης, τεχνολογίες επεξεργασίας γονιδίων, εφαρμογές της NASA και του Υπουργείου Γεωργίας. Επισήμως, πρόκειται για έναν κοινό «επιστημονικό χώρο». Αν το δούμε όμως πολιτικά, πρόκειται για την διαμόρφωση του πλαισίου μέσα στο οποίο η ΤΝ θα θεωρείται «αξιόπιστη» όταν χρησιμοποιείται σε κρίσιμα, αμυντικά συστήματα.

Με απλά λόγια, όποιος ελέγχει το πλαίσιο του «τί είναι αξιόπιστη ΤΝ», επηρεάζει και το τί είδους ΤΝ επιτρέπεται να βρεθεί στο κέντρο των αποφάσεων εθνικής ασφάλειας.

Η Φυσική Τεχνητή Νοημοσύνη ως Νέος Επιταχυντής της Διαστημικής Ισχύος

Στο μέτωπο της αεροδιαστημικής, μια άλλη πρωτοβουλία αποκαλύπτει πώς η ΤΝ φτάνει μέχρι τον σχεδιασμό της ίδιας της υλικής ισχύος. Η εταιρεία Luminary Cloud, σε συνεργασία με τη Northrop Grumman και με την στήριξη της πλατφόρμας PhysicsNeMo της NVIDIA, ανέπτυξε ένα βασικό μοντέλο ΤΝ «βασισμένο στην φυσική».

Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με γλωσσικά μοντέλα τύπου chat. Μιλάμε για μοντέλα που ενσωματώνουν νόμους φυσικής, συμμετρίες, δεδομένα από προσομοιώσεις και πειράματα, ώστε να προβλέπουν την συμπεριφορά σύνθετων συστημάτων, όπως η αεροδυναμική, η μεταφορά θερμότητας και οι δομικές καταπονήσεις. Το αποτέλεσμα; Χρόνος ανάλυσης που πέφτει από ώρες σε δευτερόλεπτα, με ακρίβεια κατάλληλη για την μηχανική.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι μηχανικοί μπορούν να εξερευνούν ολόκληρους χώρους σχεδιασμού σε πραγματικό χρόνο, να δοκιμάζουν δεκάδες εναλλακτικές γεωμετρίες, προδιαγραφές και σενάρια χωρίς να περιμένουν χρονοβόρες προσομοιώσεις. Για την Northrop Grumman, αυτό μεταφράζεται σε πιο γρήγορη ανάπτυξη διαστημικών συστημάτων, με υψηλότερη απόδοση και μεγαλύτερα περιθώρια ασφαλείας.

Κάπου εδώ, η κλασική εικόνα του αργού, γραφειοκρατικού κύκλου προμηθειών του Πενταγώνου αρχίζει να ραγίζει. Αν το 90% της μελλοντικής απόδοσης και του κόστους ενός συστήματος «παγώνει» στο στάδιο του εννοιολογικού σχεδιασμού, τότε ένα τέτοιο εργαλείο μεταφέρει την πραγματική ισχύ λήψης αποφάσεων σε ένα πολύ πρώιμο, αλγοριθμικά επιταχυνόμενο στάδιο.

Η αλλαγή δεν είναι μόνο τεχνική· είναι και πολιτική. Αν η κυβέρνηση περάσει από τις εξαντλητικές, αυστηρές απαιτήσεις σε μια πιο ευέλικτη, «βασισμένη στα αποτελέσματα» συνεργασία με τους εργολάβους, τότε τα μοντέλα ΤΝ που ενσωματώνουν την φυσική γίνονται de facto συν-νομοθέτες των προδιαγραφών του διαστήματος. Ο αλγόριθμος δεν προτείνει απλώς· περιορίζει και το τί θεωρείται «λογικό» να σχεδιαστεί.

Η Σιωπηλή Μετατόπιση

Αν εξετάσουμε μαζί αυτές τις πρωτοβουλίες -Mission Network as a Service, συνεργασία Lockheed–Google, NAIRR και φυσική ΤΝ στην αεροδιαστημική- προκύπτει ένα κοινό μοτίβο. Τα δίκτυα ενοποιούνται σε μία ενιαία υποδομή αποστολής, όπου η ΤΝ αναλαμβάνει τον ρόλο του φύλακα και του αναλυτή.

Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας ενσωματώνουν τα μοντέλα τους βαθιά στο εσωτερικό της αμυντικής βιομηχανίας, μετατρέποντας τον αλγόριθμο σε σιωπηλό συνέταιρο. Ένας εθνικός πόρος όπως το NAIRR δημιουργεί την κανονικότητα μέσα στην οποία η ΤΝ θεωρείται «ορθή», «ασφαλής» και «επιστημονικά θεμελιωμένη».

Η φυσική ΤΝ στην σχεδίαση διαστημικών συστημάτων συντομεύει τόσο πολύ τους κύκλους, ώστε εγκλωβίζει τις αποφάσεις σε ένα πλαίσιο όπου η ανθρώπινη κρίση καλείται να εγκρίνει περισσότερο παρά να σκεφτεί από την αρχή.

Το αποτέλεσμα είναι μια ήσυχη, αλλά βαθιά μετατόπιση. Η εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ χτίζεται πλέον γύρω από αόρατους κώδικες, κλειστά μοντέλα και ενιαία δίκτυα, που υπόσχονται ασφάλεια και ταχύτητα, αλλά συγκεντρώνουν σε λίγα χέρια -κρατικά και εταιρικά- την δυνατότητα καθορισμού του «τι είναι ρίσκο» και «τι είναι αποδεκτή απάντηση».

Δεν χρειάζεται να υιοθετήσει κανείς φαντασμαγορικές θεωρίες συνωμοσίας για να ανησυχήσει. Αρκεί μία απλή διαπίστωση, για το αν η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνει ο αφανής συνδιαμορφωτής των στρατιωτικών δικτύων, της βιομηχανικής παραγωγής, των ερευνητικών προτεραιοτήτων και των διαστημικών προμηθειών, τότε τα κρίσιμα ερωτήματα -ποιος αποφασίζει, με ποια κριτήρια, ποιος λογοδοτεί- δεν μπορούν να μένουν κρυμμένα πίσω από τεχνικούς όρους και δελτία τύπου.

Για την ώρα, η ηγεσία των ΗΠΑ μιλά για «υπεύθυνη ΤΝ», «διακυβέρνηση» και «δημόσιο συμφέρον». Το πραγματικό τεστ όμως θα έρθει όταν αυτές οι υποδομές κληθούν να πάρουν ή να υποστηρίξουν αποφάσεις που αφορούν ζωές, πολέμους και ισορροπίες ισχύος. Τότε θα φανεί αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα λειτουργεί ως εργαλείο στα χέρια της δημοκρατίας ή ως μαύρο κουτί στο κέντρο της.

@OWL / 2025

terrapapers.com