Amazon Rekognition και FBI: Τι δείχνουν τα αρχεία για την αναγνώριση προσώπου και πού σταματά ο μύθος της μαζικής παρακολούθησης

Η αναγνώριση προσώπου είναι μία από τις τεχνολογίες που μπορούν να μετατρέψουν μια απλή κάμερα σε εργαλείο ταυτοποίησης. Γι’ αυτό και κάθε αναφορά σε συνεργασία ανάμεσα σε μεγάλες πλατφόρμες AI και υπηρεσίες ασφαλείας προκαλεί εύλογη ανησυχία. Στο FBI Vault υπάρχει ειδικός φάκελος με τίτλο Amazon Facial Rekognition Software, κάτι που έχει χρησιμοποιηθεί από αρκετά alternative sites ως απόδειξη ότι το FBI είχε αποκτήσει μυστική πρόσβαση σε ένα εθνικό σύστημα real-time facial recognition.

Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Τα δημόσια έγγραφα επιβεβαιώνουν ενδιαφέρον, επαφές και αξιολόγηση της τεχνολογίας. Δεν επιβεβαιώνουν όμως ότι κάθε κάμερα στις ΗΠΑ τροφοδοτούσε ένα ενιαίο, μυστικό δίκτυο της Amazon και του FBI.

Τι είναι το Amazon Rekognition

Το Rekognition είναι υπηρεσία υπολογιστικής όρασης της Amazon Web Services. Μπορεί να αναλύει εικόνες και βίντεο, να εντοπίζει πρόσωπα, αντικείμενα και σκηνές και να συγκρίνει ένα πρόσωπο με μια συλλογή γνωστών εικόνων. Τεχνολογικά, αυτό σημαίνει ότι ένα σύστημα μπορεί να απαντήσει όχι απλώς «υπάρχει άνθρωπος στο βίντεο;», αλλά «μοιάζει αυτό το πρόσωπο με κάποιον που υπάρχει ήδη σε βάση δεδομένων;»

Αυτή η διαφορά είναι τεράστια για την ιδιωτικότητα. Μια παραδοσιακή κάμερα καταγράφει. Ένα σύστημα facial recognition προσπαθεί να ταυτοποιήσει.

Τι δείχνει ο φάκελος του FBI

Η ύπαρξη φακέλου στο FBI Vault δείχνει ότι το Bureau είχε αλληλογραφία και ενδιαφέρον γύρω από το Rekognition. Σε ακροάσεις του Κογκρέσου, αξιωματούχοι είχαν διευκρινίσει ότι το FBI δεν είχε, εκείνη την περίοδο, ενεργό συμβόλαιο με την Amazon για χρήση του Rekognition σε real-time surveillance.

Αυτό είναι κρίσιμο γιατί ξεχωρίζει τρία διαφορετικά πράγματα που συχνά συγχέονται: αξιολόγηση τεχνολογίας, δοκιμαστική χρήση και επιχειρησιακή ανάπτυξη σε μεγάλη κλίμακα.

Το FBI χρησιμοποιεί facial recognition γενικότερα;

Ναι. Το FBI διαθέτει εδώ και χρόνια συστήματα βιομετρικής ταυτοποίησης και facial comparison. Η συζήτηση επομένως δεν είναι αν η ομοσπονδιακή αστυνομία έχει τέτοιες δυνατότητες. Τις έχει. Το πραγματικό ερώτημα είναι ποια πλατφόρμα χρησιμοποιείται κάθε φορά, με ποια νομική βάση, σε ποιες βάσεις εικόνων και με τι επίπεδο εποπτείας.

Αυτό ακριβώς είναι το σημείο όπου συχνά δημιουργείται παρανόηση. Το γεγονός ότι μια υπηρεσία έχει facial recognition δεν σημαίνει ότι χρησιμοποιεί συγκεκριμένα το Amazon Rekognition παντού και συνεχώς.

Το πρόβλημα των false positives

Η αναγνώριση προσώπου δεν είναι αλάνθαστη. Η πιθανότητα λάθους εξαρτάται από την ποιότητα εικόνας, τη γωνία λήψης, τον φωτισμό, το threshold ομοιότητας και το dataset πάνω στο οποίο εκπαιδεύτηκε το σύστημα. Ένα λάθος match σε περιβάλλον επιβολής του νόμου δεν είναι απλώς τεχνικό σφάλμα — μπορεί να οδηγήσει σε ανάκριση, παρακολούθηση ή σύλληψη λάθος ανθρώπου.

Γι’ αυτό οι σοβαρές πολιτικές χρήσης απαιτούν το αποτέλεσμα του αλγορίθμου να θεωρείται ερευνητικό στοιχείο και όχι απόδειξη ταυτότητας από μόνο του.

Ποια δεδομένα χρησιμοποιούνται;

Το πιο δύσκολο ζήτημα δεν είναι μόνο ο αλγόριθμος αλλά η βάση σύγκρισης. Ένα facial recognition σύστημα γίνεται πολύ πιο ισχυρό όταν μπορεί να συγκρίνει εικόνες με εκατομμύρια φωτογραφίες από κρατικά μητρώα, άδειες οδήγησης, ποινικά αρχεία ή άλλες πηγές.

Εδώ αρχίζει η ουσιαστική συζήτηση για την κρατική επιτήρηση: ποιος έχει πρόσβαση σε ποια βάση, για πόσο καιρό κρατούνται τα logs των αναζητήσεων, αν υπάρχει δικαστική εντολή και αν ο πολίτης γνωρίζει ότι η φωτογραφία του χρησιμοποιείται για τέτοιο σκοπό.

Από το «μυστικό δίκτυο» στη λιγότερο θεαματική πραγματικότητα

Η συνωμοσιολογική εκδοχή λέει ότι Amazon και FBI έχουν ένα ενιαίο σύστημα που βλέπει κάθε πολίτη σε πραγματικό χρόνο. Τα διαθέσιμα έγγραφα δεν αποδεικνύουν κάτι τέτοιο. Όμως η λιγότερο θεαματική πραγματικότητα είναι ήδη αρκετά σοβαρή: πολλές κρατικές και τοπικές υπηρεσίες στις ΗΠΑ έχουν πρόσβαση σε βιομετρικά εργαλεία διαφορετικών εταιρειών και τα όρια μεταξύ έρευνας, ασφάλειας και συνεχούς παρακολούθησης γίνονται ολοένα πιο δύσκολο να διακριθούν.

Η μεγάλη εικόνα

Το facial recognition είναι μέρος ενός μεγαλύτερου οικοσυστήματος: κάμερες δρόμων, bodycams, φωτογραφίες από κινητά, βάσεις διαβατηρίων, κοινωνικά δίκτυα, license-plate readers και συστήματα ανάλυσης βίντεο. Όταν αυτά παραμένουν χωριστά, ο κίνδυνος είναι περιορισμένος. Όταν αρχίζουν να διασυνδέονται, δημιουργείται η τεχνική δυνατότητα για πολύ λεπτομερή χαρτογράφηση της ζωής ενός ανθρώπου.

Γι’ αυτό το ερώτημα δεν είναι αν το συγκεκριμένο προϊόν της Amazon ήταν ή δεν ήταν ο «Μεγάλος Αδελφός». Το ερώτημα είναι αν η τεχνολογική υποδομή που χτίζεται επιτρέπει σε οποιονδήποτε πάροχο ή κρατικό φορέα να γίνει κάτι πολύ κοντά σε αυτό.

Τι επιβεβαιώνεται και τι όχι

Επιβεβαιώνεται ότι το Amazon Rekognition υπάρχει και ότι είχε απασχολήσει το FBI. Επιβεβαιώνεται επίσης ότι το FBI και άλλες υπηρεσίες χρησιμοποιούν γενικότερα facial recognition και βιομετρικά εργαλεία. Δεν τεκμηριώνεται ότι υπήρχε μυστικό πανεθνικό real-time surveillance σύστημα της Amazon που παρακολουθούσε κάθε πολίτη.

Η πραγματική συζήτηση είναι πολύ πιο σημαντική από τον μύθο: ποιος ελέγχει τη χρήση της βιομετρικής ταυτότητας όταν η τεχνολογία γίνεται φθηνή, γρήγορη και σχεδόν αόρατη;

Πηγές:
FBI Vault – Amazon Facial Rekognition Software
U.S. House hearing on facial recognition