25 χρόνια από την 11η Σεπτεμβρίου: Η MI5 προειδοποιεί ότι το επόμενο μεγάλο σοκ ίσως ήδη σχεδιάζεται

Είκοσι πέντε χρόνια μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, ο επικεφαλής της βρετανικής MI5 στέλνει μια προειδοποίηση που ξεπερνά την επέτειο και αγγίζει άμεσα το σήμερα: το επόμενο μεγάλο στρατηγικό σοκ μπορεί ήδη να διαμορφώνεται σε ένα πεδίο όπου οι υπηρεσίες ασφαλείας δεν κοιτούν ακόμη.

Η βασική προειδοποίηση της MI5

Ο γενικός διευθυντής της MI5 Ken McCallum τόνισε ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν πρέπει να εγκλωβίζονται στην προετοιμασία για την επανάληψη του προηγούμενου μεγάλου χτυπήματος. Το βασικό μάθημα της 11ης Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι η επόμενη κρίση πιθανότατα θα έχει διαφορετική μορφή, διαφορετικά μέσα και διαφορετικούς στόχους.

Η προειδοποίηση έρχεται σε μια εποχή όπου η απειλή δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην κλασική τρομοκρατία. Οι δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, κρατικά δίκτυα, εγκληματικές ομάδες που λειτουργούν ως πληρεξούσιοι και επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.

Η απειλή της μαζικής επίθεσης δεν έχει εξαφανιστεί

Παρότι η Αλ Κάιντα έχει αποδυναμωθεί σε σχέση με το 2001, η επιθυμία οργανώσεων για επιθέσεις με μεγάλο αριθμό θυμάτων παραμένει. Ο McCallum αναφέρθηκε και σε πρόσφατα αποτραπέν σχέδιο ισλαμιστικής επίθεσης εναντίον της εβραϊκής κοινότητας στο Μάντσεστερ, ως ένδειξη ότι τέτοιες φιλοδοξίες δεν ανήκουν στο παρελθόν.

Η διαφορά είναι ότι πλέον η απειλή συνυπάρχει με ένα πολύ ευρύτερο φάσμα κινδύνων. Ενεργειακές εγκαταστάσεις, τηλεπικοινωνίες, χρηματοπιστωτικές υποδομές, δίκτυα ηλεκτρισμού και ψηφιακές υπηρεσίες μπορούν να αποτελέσουν στόχους χωρίς να απαιτείται ένα σενάριο που να θυμίζει την 11η Σεπτεμβρίου.

Γιατί η επόμενη κρίση μπορεί να έρθει από αλλού

Το κρίσιμο σημείο της παρέμβασης της MI5 είναι ότι η υπερβολική προσήλωση στο προηγούμενο μοντέλο απειλής μπορεί να δημιουργήσει νέα τυφλά σημεία. Οι κοινωνίες τείνουν να ενισχύουν τις άμυνες εκεί όπου έχουν ήδη πληγωθεί. Όμως οι αντίπαλοι προσαρμόζονται και αναζητούν διαφορετικούς τρόπους να προκαλέσουν χάος, οικονομική ζημιά ή μαζική αναστάτωση.

Σήμερα μεγάλο μέρος των κρίσιμων συστημάτων δεν βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια του κράτους. Ιδιωτικές εταιρείες ελέγχουν υποδομές, δεδομένα, δίκτυα και υπηρεσίες ζωτικής σημασίας. Αυτό σημαίνει ότι η άμυνα απέναντι σε μια νέα μεγάλης κλίμακας κρίση απαιτεί συνεργασία κρατών, επιχειρήσεων, επιστημονικών φορέων και παρόχων τεχνολογίας.

25 χρόνια μετά, το μάθημα παραμένει επίκαιρο

Η 11η Σεπτεμβρίου άλλαξε την παγκόσμια ασφάλεια, τους πολέμους, τις μετακινήσεις και την πολιτική για δύο δεκαετίες. Η σημερινή επέτειος δεν είναι μόνο μια στιγμή μνήμης. Είναι και μια υπενθύμιση ότι τα μεγαλύτερα γεγονότα συχνά γίνονται αντιληπτά ως «απίθανα» μέχρι τη στιγμή που συμβαίνουν.

Η προειδοποίηση της MI5 δεν σημαίνει ότι υπάρχει γνωστή επικείμενη επίθεση αντίστοιχης κλίμακας. Σημαίνει όμως ότι οι υπηρεσίες θεωρούν επικίνδυνο να σχεδιάζουν το μέλλον κοιτώντας αποκλειστικά προς το παρελθόν. Και σε έναν κόσμο πολέμων, τεχνολογικής εξάρτησης και εύθραυστων υποδομών, αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο μήνυμα της φετινής επετείου.

Πηγή:
Reuters – MI5 chief warns about the next strategic shock