«Μάχη για κάθε φορτίο» εν μέσω παγκόσμιας ενεργειακής πίεσης, δίνουν οι ευρωπαϊκές αεροπορικές
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις πιο επικίνδυνες ενεργειακές πιέσεις των τελευταίων ετών, καθώς η παγκόσμια αγορά καυσίμων αεροσκαφών μετατρέπεται σε πεδίο σκληρού ανταγωνισμού και γεωπολιτικής ασφυξίας.
Με τις ροές από τη Μέση Ανατολή να έχουν σχεδόν παγώσει και τις εναλλακτικές πηγές να μην επαρκούν, οι αεροπορικές εταιρείες μπαίνουν σε έναν αγώνα επιβίωσης για κάθε διαθέσιμο φορτίο καυσίμου.
Οι τιμές εκτοξεύονται, οι εφοδιαστικές αλυσίδες τεντώνονται στα όριά τους και οι κυβερνήσεις προειδοποιούνται ότι η κατάσταση μπορεί να μετατραπεί από ενεργειακή κρίση σε επιχειρησιακό αδιέξοδο για τις μεταφορές και το εμπόριο σε ολόκληρη την ήπειρο.
Όπως προειδοποιούν αναλυτές, η ήπειρος καλείται πλέον να «παλέψει για κάθε φορτίο», σε μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται ως παγκόσμιο stress test για την αεροπορική βιομηχανία.
Η απώλεια προμηθειών από τον Περσικό Κόλπο, λόγω της σύγκρουσης Ιράν–ΗΠΑ, εξελίσσεται ταχύτατα σε σοβαρό πρόβλημα εφοδιαστικής αλυσίδας για την Ευρώπη, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Societe Generale.
Η ημερήσια ζήτηση της ηπείρου ανέρχεται περίπου στα 1,6 εκατομμύρια βαρέλια καυσίμου αεροσκαφών. Από αυτά, τα 1,1 εκατομμύρια καλύπτονται από εγχώρια παραγωγή, ενώ τα υπόλοιπα 500.000 βαρέλια προέρχονται από εισαγωγές — εκ των οποίων περίπου το 75% παραδοσιακά προερχόταν από τη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, αυτή η ροή έχει σχεδόν διακοπεί, καθώς τα Στενά του Hormuz έχουν ουσιαστικά κλείσει για τη ναυσιπλοΐα μετά την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου.
«Μάχη για κάθε φορτίο»
Παρά το γεγονός ότι καύσιμα εξακολουθούν να υπάρχουν στην αγορά, οι διαθέσιμες ποσότητες απέχουν σημαντικά από το να καλύψουν το έλλειμμα που δημιουργήθηκε.
Ο Benedict George, επικεφαλής τιμολόγησης προϊόντων Ευρώπης στην Argus, τόνισε ότι ο ανταγωνισμός για κάθε διαθέσιμο φορτίο είναι πλέον εξαιρετικά έντονος.
Όπως ανέφερε, η Ευρώπη εισάγει ήδη περισσότερα καύσιμα από τις ΗΠΑ και τη Νιγηρία, ωστόσο βρίσκεται σε άμεσο ανταγωνισμό με αγορές όπως η Σιγκαπούρη και η Αυστραλία, γεγονός που οδηγεί τις τιμές σε συνεχή άνοδο.
Εναλλακτικές πηγές υπό πίεση
Πριν από την κρίση, περίπου 360.000 βαρέλια καυσίμου αεροσκαφών διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά του Hormuz, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών.
Οι ΗΠΑ αναδεικνύονται πλέον σε βασικό προμηθευτή για την Ευρώπη, με τις εξαγωγές να καταγράφουν ιστορικά υψηλά επίπεδα. Στις αρχές Απριλίου, έφτασαν τα 442.000 βαρέλια ημερησίως — πολύ πάνω από τον μέσο όρο των τελευταίων πέντε ετών.
Η Ευρώπη, που πριν τον πόλεμο εισήγαγε από τις ΗΠΑ έως και 60.000 βαρέλια ημερησίως, πλέον αντλεί περίπου 200.000 βαρέλια.
Ωστόσο, παραμένει σημαντικό έλλειμμα σε σχέση με τις προηγούμενες ροές από τη Μέση Ανατολή.
Οι αναλυτές της Societe Generale, υπό τον Mike Haigh, επισημαίνουν ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να εντείνει τον ανταγωνισμό για επιπλέον φορτία, προκειμένου να διατηρήσει επαρκή αποθέματα ενόψει της θερινής περιόδου.
Ανομοιογενής εξάρτηση στην Ευρώπη
Η εξάρτηση από εισαγωγές διαφέρει σημαντικά μεταξύ των χωρών. Η Ισπανία, για παράδειγμα, αποτελεί καθαρό εξαγωγέα καυσίμων αεροσκαφών, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο —ο μεγαλύτερος καταναλωτής στην Ευρώπη— καλύπτει περίπου το 65% των αναγκών του μέσω εισαγωγών.
Ακόμη και χώρες με πλεόνασμα παραγωγής, όπως η Ολλανδία, δεν μένουν ανεπηρέαστες από την άνοδο των τιμών.
Την ίδια στιγμή, ορισμένες ασιατικές χώρες περιορίζουν τις εξαγωγές τους για να προστατεύσουν τις εγχώριες αγορές, ενώ οι ΗΠΑ δεν έχουν υιοθετήσει αντίστοιχα μέτρα — γεγονός που εντείνει τον διεθνή ανταγωνισμό.
Υπαρξιακή πρόκληση για τον κλάδο
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε πρόσφατα ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Οι αναλυτές υπογραμμίζουν ότι η αύξηση των τιμών είναι διαχειρίσιμη, αλλά η πραγματική έλλειψη καυσίμων θα είχε πολύ σοβαρότερες συνέπειες.
«Το να πληρώνεις περισσότερα είναι εφικτό — το να μην έχεις καθόλου καύσιμο είναι υπαρξιακό ζήτημα», σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Πιέσεις σε αεροπορικές και επιβάτες
Οι αεροπορικές εταιρείες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη διατήρηση της ζήτησης και στην κάλυψη του αυξημένου κόστους.
Η μετακύλιση του κόστους στους επιβάτες μέσω αυξήσεων τιμών είναι πιθανή, ωστόσο η ακύρωση πτήσεων λόγω έλλειψης καυσίμων θα είχε πολύ πιο σοβαρές επιπτώσεις.
Ήδη, η Lufthansa ακύρωσε περίπου 20.000 πτήσεις, επιδιώκοντας εξοικονόμηση καυσίμων, ενώ η Air France-KLM ανακοίνωσε αυξήσεις στις τιμές εισιτηρίων.
Από την πλευρά τους, εταιρείες όπως η EasyJet δηλώνουν ότι προς το παρόν δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα εφοδιασμού, ενώ η Wizz Air εκτιμά ότι διαθέτει επαρκή κάλυψη καυσίμων για τη θερινή περίοδο.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η κατάσταση παραμένει ρευστή και ότι ένα νέο κύμα διαταραχών δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Πρωτοφανής η κρίση
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή ενεργειακή πρόκληση στον τομέα των αερομεταφορών.
Με τις εναλλακτικές πηγές περιορισμένες και τον ανταγωνισμό παγκόσμιο, η εξασφάλιση καυσίμων εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για τη λειτουργία της αεροπορικής βιομηχανίας και τη σταθερότητα των αγορών.
Έκρηξη τιμών πετρελαίου
Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν ισχυρή άνοδο την Τετάρτη 29/04, με το Brent να ενισχύεται κατά περίπου 3% και να αγγίζει το υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου μήνα. Η άνοδος αποδίδεται σε δημοσιεύματα που αναφέρουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν την επέκταση του αποκλεισμού ιρανικών λιμένων, γεγονός που θα μπορούσε να παρατείνει τις διαταραχές στον εφοδιασμό από μια κρίσιμη περιοχή παραγωγής της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με πληροφορίες της Wall Street Journal, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, έχει ζητήσει από τους συνεργάτες του να προετοιμάσουν σχέδιο για έναν πιο εκτεταμένο αποκλεισμό του Ιράν. Στόχος της κίνησης αυτής φέρεται να είναι η περαιτέρω πίεση στην οικονομία και τις εξαγωγές πετρελαίου της χώρας, μέσω περιορισμών στη ναυσιπλοΐα προς και από τα ιρανικά λιμάνια.
Παρά την εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, με τη σύγκρουση να οδηγείται σε αδιέξοδο και τις πλευρές να επιδιώκουν μια πιο μόνιμη διευθέτηση.
Όγδοη διαδοχική μέρα ανόδου
Στις αγορές, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent για τον Ιούνιο αυξήθηκαν κατά 3,33 δολάρια, φτάνοντας τα 114,59 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας την όγδοη διαδοχική ημέρα ανόδου και το υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη Μαρτίου. Αντίστοιχα, το αμερικανικό αργό (WTI) ενισχύθηκε κατά 3,6%, αγγίζοντας τα 103,48 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα Απριλίου.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η άνοδος συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στα Στενά του Hormuz, τα οποία παραμένουν κομβικής σημασίας για τις παγκόσμιες ροές ενέργειας. Όπως επισημαίνεται, ενδεχόμενη παράταση των περιορισμών θα μπορούσε να επιδεινώσει περαιτέρω τις διαταραχές στον εφοδιασμό και να ενισχύσει περαιτέρω τις τιμές.
Την ίδια ώρα, η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι ενημέρωσε ορισμένους πελάτες ότι ενδέχεται να πραγματοποιήσει φορτώσεις αργού εκτός του Περσικού Κόλπου τον επόμενο μήνα, καθώς η κατάσταση στην περιοχή παραμένει αβέβαιη.
Ο ρόλος της αποχώρησης των Εμιράτων από τον ΟΠΕΚ
Στο μεταξύ, οι αγορές αξιολογούν και την αιφνιδιαστική απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ. Παρότι οι αναλυτές δεν αναμένουν άμεσο αντίκτυπο στις τιμές, επισημαίνουν ότι η κίνηση αντανακλά τις βαθύτερες εντάσεις εντός του οργανισμού.
Όπως σημειώνουν διεθνείς οίκοι, η πορεία των τιμών εξακολουθεί να καθορίζεται κυρίως από γεωπολιτικούς παράγοντες, τα επίπεδα αποθεμάτων και τις εξελίξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ μακροπρόθεσμα η αύξηση της παραγωγής ενδέχεται να ενισχύσει την προσφορά στην αγορά.
Τέλος, οι επενδυτές αναμένουν τα επίσημα στοιχεία για τα αποθέματα πετρελαίου στις ΗΠΑ, με τα πρώτα δεδομένα να δείχνουν ήδη δεύτερη συνεχόμενη εβδομάδα μείωσης, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές.
www.bankingnews.gr
Πηγή: www.bankingnews.gr
Ελληνικά 