Πώς ο Βενιζέλος βύθισε τα μετοχικά ταμεία που δήλωνε ότι… είχε σώσει!

Τελευταίο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η τραγική κατάσταση στην οποία περιήγαγε και τα τρία μετοχικά ταμεία των Ε.Δ. (Μετοχικό Ταμείο Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας), τα οποία, όπως είχε δηλώσει επανειλημμένως στο παρελθόν, είχε διασώσει. Η κατάσταση αυτή περιγράφεται γλαφυρότατα από μία εμπεριστατωμένη παρουσίαση που έκανε την 1η Απριλίου η Ανεξάρτητη Ένωση Αποστράτων Ενόπλων Δυνάμεων (ΑΝΕΑΕΔ).

Για να γίνει αντιληπτή η κατάσταση θα πρέπει να σημειωθεί ότι όλα τα ασφαλιστικά ταμεία και ΝΠΔΔ (και κατά συνέπεια τα μετοχικά ταμεία των Ενόπλων Δυνάμεων και οι Ενώσεις Αποστράτων) κατά τη διάρκεια της λειτουργίας τους δημιουργούν χρηματικά διαθέσιμα, δηλαδή ποσά που δεν έχουν άμεση ανάγκη για την κάλυψη των υποχρεώσεών τους. Αυτά τα διαθέσιμα, τα οποία τα ταμεία υποχρεούνται βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας να καταθέτουν στην ΤτΕ (Τράπεζα της Ελλάδος), συνιστούν το Κοινό Κεφάλαιο των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου και Ασφαλιστικών Φορέων (ΚΚΝΠΔΔ και Α.Φ.) τα οποία διαχειρίζεται η ΤτΕ. Παράλληλα η ΤτΕ, προκειμένου να αντεπεξέλθει στις ανάγκες ρευστότητας των ανωτέρω φορέων, διατηρεί ένα ποσοστό, συνήθως μικρότερο του 10%, ως ταμειακά διαθέσιμα. Το νομικό αυτό πλαίσιο παρέχει επίσης τη δυνατότητα στους ασφαλιστικούς φορείς να χρησιμοποιούν ποσοστό περί το 20% εκ των συνολικών ποσών που έχουν κατατεθεί στην ΤτΕ, προκειμένου να προβαίνουν σε αυτόνομες -και κατά την κρίση των διοικητικών συμβουλίων τους- επενδύσεις σε ακίνητα ή κινητές αξίες, συμπεριλαμβανομένων και των επενδύσεων σε τίτλους του Δημοσίου.

Με βάση το ίδιο νομικό πλαίσιο (παρ. 11γ του άρθρου 15 του Νόμου 2469 του 1997), η ΤτΕ επενδύει τα χρήματα του προαναφερθέντος ΚΚΝΠΔΔ και Α.Φ. σε κινητές αξίες του ελληνικού Δημοσίου. Τις κινητές αυτές αξίες η ΤτΕ τις προμηθεύεται τόσο από την πρωτογενή όσο και από τη δευτερογενή αγορά, ούτως ώστε τα δημιουργούμενα νέα υπόλοιπα στους λογαριασμούς των ΝΠΔΔ και Α.Φ. να επενδύονται άμεσα. Από πού προέκυψε η καταστροφή είναι γνωστό. Εκ του γεγονότος, δηλαδή, ότι το σύνολο των τίτλων αυτού του κεφαλαίου συμμετείχε στο βενιζελικής εμπνεύσεως ΡSΙ.

Στην παραπάνω παρουσίασή της η ΑΝΕΑΕΔ αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «από το 2010, όταν ο πρωθυπουργός της χώρας και ο τότε υπουργός Οικονομικών περιδιάβαιναν την υφήλιο διαλαλώντας τον Τιτανικό της Ελλάδας και τη διαφθορά της, η ΤτΕ αγόραζε τίτλους του ελληνικού Δημοσίου, οι οποίοι ήταν δεδομένο πως θα “κουρευτούν”. Και το χειρότερο (υπό διερεύνηση), υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να “ξεφόρτωνε” κάποιους από τα υπό “κούρεμα” ομόλογα που κατείχαν, με τα δικά μας χρήματα, μέχρι και την τελευταία στιγμή προ του “κουρέματος”!».

Στην ίδια παρουσίαση η ΑΝΕΑΕΔ προσδιορίζει ότι το ΡSΙ περιλαμβάνει δύο κύριες φάσεις:

Η πρώτη φάση αφορά στο λεγόμενο «κούρεμα», δηλαδή την απομείωση της αξίας των τίτλων σε ποσοστό που, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, μπορεί να φτάσει και το 55%!

Η δεύτερη αφορά στην ανταλλαγή των παλαιών («κουρεμένων») τίτλων με νέα ομόλογα 20ετούς διαρκείας και αξίας μειωμένης κατά το ως άνω ποσοστό. Αυτά δε τα νέα ομόλογα, επισημαίνεται στην παρουσίαση, εάν πωληθούν σήμερα χάνουν εκ νέου μία επιπρόσθετη αξία της τάξεως του 45%!

Κατά τους υπολογισμούς της ΑΝΕΑΕΔ οι συνολικές (ποσοστιαίες) απώλειες των μετοχικών ταμείων των Ε.Δ. ανά φάση του ΡSΙ εκτιμώνται σε περίπου 50% κατά το «κούρεμα», σε περίπτωση δε που κάποιο ταμείο επιχειρήσει να ρευστοποιήσει τα νέα ομόλογα για να ικανοποιήσει τις ταμειακές του ανάγκες προς κάλυψη των υποχρεώσεών του (μερίσματα κ.λπ.), θα υποστεί απώλειες της τάξεως του 45%, ή μία συνολική απομείωση των αξιών του σε σχέση με τα αρχικά του αποθεματικά της τάξεως του 70%.