Καστελόριζο: Ελληνική αντι-NAVTEX απέναντι στο τουρκικό «Μαρμαρά» – Τι πραγματικά διακυβεύεται έως τις 15 Σεπτεμβρίου

Νέα εστία έντασης ανοίγει στην Ανατολική Μεσόγειο, με επίκεντρο αυτή τη φορά τη θαλάσσια περιοχή νοτιοδυτικά του Καστελόριζου. Η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX για δραστηριότητες του ερευνητικού σκάφους «Μαρμαρά», με την Αθήνα να απαντά με αντι-NAVTEX και να υπογραμμίζει ότι τμήμα της δεσμευμένης περιοχής βρίσκεται σε χώρο ελληνικής δικαιοδοσίας.

Η κίνηση της Άγκυρας

Η τουρκική ναυτική οδηγία 0862/26 δεσμεύει περιοχή νοτιοδυτικά του Καστελόριζου για το διάστημα από 1 έως 15 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι δραστηριότητες αφορούν έρευνες στη στήλη του νερού και όχι εργασίες στον βυθό. Αυτή η διάκριση έχει σημασία, επειδή δεν πρόκειται για γεώτρηση ή σεισμική έρευνα υδρογονανθράκων. Δεν αναιρεί όμως τη διαφωνία για το ποια αρχή έχει δικαίωμα να εκδίδει ναυτικές οδηγίες στη συγκεκριμένη περιοχή.

Η ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία απάντησε ότι αρμόδιος για την περιοχή είναι ο σταθμός Ηρακλείου και ότι η τουρκική οδηγία αφορά περιοχή που εμπίπτει στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το «Μαρμαρά» παρακολουθείται από ελληνικά μέσα, ενώ οι τελευταίες πληροφορίες το εμφάνιζαν να κινείται ανατολικότερα.

Γιατί το Καστελόριζο παραμένει κομβικό

Το Καστελόριζο βρίσκεται εδώ και χρόνια στον πυρήνα της ελληνοτουρκικής διαφωνίας για τις θαλάσσιες ζώνες. Η γεωγραφική του θέση επηρεάζει την προβολή ελληνικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη σύνδεση των θαλάσσιων ζωνών Ελλάδας και Κύπρου. Για αυτό κάθε NAVTEX, ερευνητική δραστηριότητα ή χαρτογραφική πρωτοβουλία στην περιοχή αποκτά βάρος πολύ μεγαλύτερο από μια συνηθισμένη ναυτική ανακοίνωση.

Η χρονική συγκυρία είναι επίσης κρίσιμη. Η κίνηση έρχεται μετά τη δημοσιοποίηση τουρκικών χαρτών για θαλάσσια πάρκα, στους οποίους η Αθήνα έχει ήδη αντιδράσει. Έτσι, η νέα NAVTEX δεν εξετάζεται απομονωμένα αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης για το ποιος δημιουργεί διοικητικά και επιχειρησιακά τετελεσμένα στη θάλασσα.

Τι πρέπει να παρακολουθήσουμε

Το βασικό στοιχείο τις επόμενες ημέρες είναι η πραγματική πορεία του «Μαρμαρά» και το είδος των εργασιών που θα εκτελέσει. Εξίσου σημαντικό είναι αν η Κυπριακή Δημοκρατία εκδώσει δική της ναυτική οδηγία σε περίπτωση που το σκάφος κινηθεί προς περιοχές κυπριακού ενδιαφέροντος.

Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή λόγος να μεταφράζεται αυτομάτως η εξέλιξη σε «θερμό επεισόδιο». Υπάρχει όμως σαφής διπλωματική και επιχειρησιακή αντιπαράθεση. Η έκδοση αντι-NAVTEX είναι ο τρόπος με τον οποίο η Ελλάδα καταγράφει επίσημα ότι δεν αποδέχεται την τουρκική αρμοδιότητα στην περιοχή.

Η μεγαλύτερη εικόνα

Η ουσία βρίσκεται στη σταδιακή συσσώρευση ενεργειών: θαλάσσια πάρκα, NAVTEX, ερευνητικά σκάφη και αντικρουόμενες ερμηνείες για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Κάθε μεμονωμένο επεισόδιο μπορεί να φαίνεται τεχνικό. Όταν όμως τοποθετηθούν όλα μαζί, σχηματίζουν το πεδίο πάνω στο οποίο Αθήνα και Άγκυρα επιχειρούν να κατοχυρώσουν τις θέσεις τους πριν από οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση.

Πηγές: ΕΡΤNews, Καθημερινή. Το άρθρο θα ενημερώνεται εφόσον υπάρξει αλλαγή πορείας του ερευνητικού ή νέα NAVTEX.