«Σπρίντερ» παγετώνας ετοιμάζεται για… βουτιά

Ονομάζεται Jakobshavn Glacier και σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα είναι με διαφορά ο ταχύτερα κινούμενος παγετώνας στον πλανήτη. Ο παγετώνας Jakobshavn είναι από τους διασημότερους παγετώνες στον κόσμο αφού πιστεύεται ότι είναι ο «πατέρας» του παγόβουνου που συγκρούστηκε με τον Τιτανικό. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο Jakobshavn θα συνεχίσει να… τρέχει με ολοένα και μεγαλύτερη ταχύτητα προς τη θάλασσα γεγονός που θα έχει αλυσιδωτές αρνητικές επιπτώσεις τόσο για τη Γροιλανδία όσο και τον πλανήτη.

Εντυπωσιακό φαινόμενο

Οι δορυφόροι που παρατηρούν γεωλογικά φαινόμενα και κάνουν μετρήσεις κατέγραψαν την κίνηση του Jakobshavn. Όπως διαπιστώθηκε ο παγετώνας κινείται με ταχύτητα 17 χιλιομέτρων ανά έτος, δηλαδή πάνω από 46 μέτρα την ημέρα! Η μετακίνηση αυτή αποτελεί ρεκόρ για τον κόσμο των κινούμενων παγετώνων. Τα δεδομένα ανέλυσε ομάδα ειδικών με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον στο Σιάτλ. Εκτιμούν ότι όπως εξελίσσεται το φαινόμενο είναι πιθανό ο Jakobshavn να έχει αναπτύξει ταχύτητα δέκα φορές μεγαλύτερη από τη σημερινή προς το τέλος του αιώνα. Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «European Geoscience Union».

Ο παγετώνας

Ο Jakobshavn συγκεντρώνει περίπου το 6,5% των πάγων από το μόνιμο στρώμα πάγων της Γροιλανδίας. Κατά την επαφή του με τη θάλασσα ο παγετώνας «κόβεται» σε παγόβουνα. Ο Jakobshavn παράγει περίπου το 10 % των παγόβουνων της Γροιλανδίας, που ανέρχονται σε περίπου 35 δισεκατομμύρια τόνους, οι οποίοι λιώνουν τελικά στον ανοιχτό ωκεανό.

Πρόκειται για έναν από τους παγετώνες που παρακολουθούνται και μελετώνται στενά από τον 19ο αιώνα. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι μεταξύ του 1850 και 1964 η μετακίνηση του παγετώνα προς τη θάλασσα υποχώρησε σημαντικά αλλά μετά το 1967 άρχισε και πάλι να επιταχύνεται. Το 2012 το ντοκιμαντέρ με τίτλο «Chasing Ice» έδειξε μια εντυπωσιακή κατάρρευση πάγων του Jakobshavn στο νερό. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα κυριολεκτικά βούλιαξαν 7.4 κυβικά χλμ πάγων!

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ένας από τους πιθανούς μηχανισμούς πίσω από την ταχεία κίνηση του Jakobshavn προς τη θάλασσα, πυροδοτείται από την τήξη του πυθμένα του που έρχεται σε επαφή με το βραχώδες υπόστρωμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειώνονται οι τριβές και να ενισχύεται η διολίσθηση.

Η υποχώρηση των πάγων στη Γροιλανδία αναμένεται να την αλλάξει δραστικά σε πολλά επίπεδα (ίσως θα πρέπει να αρχίσουμε να την φανταζόμαστε «πράσινη») ενώ θα συμβάλει σημαντικά στην αύξηση της στάθμης της θάλασσας με ό,τι αρνητικό αυτό συνεπάγεται για το σύνολο του πλανήτη.