Η πρόθεση της Τουρκίας να κηρύξει Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη που θα εκτείνεται έως και 200 ναυτικά μίλια από τις τουρκικές ακτές, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το πρακτορείο Bloomberg, συνιστά μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της γειτονικής χώρας, εάν τελικά το κάνει πράξη. Διότι η ανακήρυξη της ΑΟΖ είναι ένα μεν μονομερές δικαίωμα της κάθε χώρας που «βρέχεται» από θάλασσα, δικαίωμα το οποίο θα μπορούσε να το είχε αξιοποιήσει και η Ελλάδα πολύ περισσότερο που η ίδια έχει υπογράψει τη σχετική σύμβαση.
Το 1982 καθιερώθηκε και εθιμικά και συμβατικά ο θεσμός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης που εκτείνεται έως 200 ναυτικά μίλια από τις ακτές. Αυτή η σύμβαση, η UNCLOS, την οποία δεν έχει υπογράψει η Τουρκία, αποτελεί ένα θαλάσσιο καθεστώς που δεν περιορίζεται στο βυθό και το υπέδαφος της θάλασσας όπως η υφαλοκρηπίδα. Περιλαμβάνει και τους φυσικούς πόρους των υπερκείμενων του βυθού υδάτων καθώς και την οικονομική εξερεύνηση εκμετάλλευση αλλά και προστασία της θαλάσσιας ζώνης. Κατά την τρίτη συνδιάσκεψη εκείνη την εποχή, για το Δίκαιο της θάλασσας, συζητήθηκε η πιθανότητα να απορροφηθεί ο θεσμός της υφαλοκρηπίδας από την ΑΟΖ αλλά τελικά προτιμήθηκε η αυτόνομη ύπαρξη και των 2 θεσμών.
Η επιχειρηματολογία της Τουρκίας ότι τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου δεν δικαιούνται υφαλοκρηπίδα
Η τουρκική επιχειρηματολογία επηρεάστηκε πολύ από την εξέλιξη αυτή και σταδιακά εγκατέλειψε τα επιχειρήματα της φυσικής προέκτασης της Ανατολίας που αντιμετώπιζε τα ελληνικά νησιά ως απλές προεκτάσεις της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Επικεντρώθηκε περισσότερο στην ευθυδικία σε συνδυασμό με τις ειδικές συνθήκες που υποτίθεται ότι επικρατούν στο Αιγαίο λόγω του ημικλειστού χαρακτήρα της θάλασσας. Στο επιχείρημα στο οποίο κατέληξε η Τουρκία με τη νέα επιχειρηματολογία της ήταν ότι τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου δεν δικαιούνται υφαλοκρηπίδα.
Η Ελλάδα ασφαλώς είχε σκεφτεί πολλά χρόνια πριν το σκεφτεί η Τουρκία να καταθέσει ένα ανάλογο νομοσχέδιο. Τον Ιούλιο του 1976 ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε αποφασίσει να προχωρήσει η Ελλάδα σε επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων. Ο πρωθυπουργός είχε ενημερώσει σχετικά τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης, την Ένωση Δημοκρατικού Κέντρου και το ΠΑΣΟΚ, οι αρχηγοί των οποίων είχαν εκφράσει τη συμφωνία τους. Ετοιμάστηκε μάλιστα και το σχετικό νομοσχέδιο. Στη συνάντηση όμως με τον υπηρεσιακό γενικό γραμματέα Βύρωνα Θεοδωρόπουλο, ο Καραμανλής άλλαξε γνώμη με το επιχείρημα ότι κάτι τέτοιο θα ενοχλούσε τις μεγάλες δυνάμεις σύμφωνα με βιογραφίες διπλωματών.
Έτσι λοιπόν ζήτησε να ολοκληρωθεί η προετοιμασία και να παραμείνει το νομοσχέδιο σε εφεδρεία. Σήμερα, σε μεγάλο τμήμα της ελληνικής γνώμης κυριαρχεί η εντύπωση ότι για να μπορέσουμε να εκμεταλλευτούμε τους υποθαλάσσιους πόρους μας που βρίσκονται εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων πρέπει να κηρυχθεί ΑΟΖ.
Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Η Ελλάδα έχει πλήρες δικαίωμα να εκμεταλλευτεί τους υποθαλάσσιους πόρους, πετρέλαιο και φυσικό αέριο δηλαδή, που βρίσκονται στο βυθό των ελληνικών θαλασσών είτε προχωρήσει είτε όχι σε ανακήρυξη ΑΟΖ. Το δικαίωμα αυτό προέρχεται από το νομικό θεσμό της υφαλοκρηπίδας που δίνει τη δυνατότητα εκμετάλλευσης του βυθού και του υπεδάφους των περιοχών που βρίσκονται εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων αλλά εγγύτερα προς την Ελλάδα σε σχέση προς άλλες χώρες. Η Άγκυρα, τώρα, 44 χρόνια μετά τη θέσμιση της σύμβασης, και ενώ η Αθήνα διατηρεί φιλειρηνική στάση, αποφασίζει να δημιουργήσει πρόβλημα μέσα στο καλοκαίρι. Και καθόλου τυχαία με αφορμή αυτή την εξέλιξη, η τουρκική εφημερίδα Milliyet με δημοσίευμά της υπενθύμισε το casus belli της Τουρκίας και ανέφερε πως «οι λόγοι της Τουρκίας για casus belli στο Αιγαίο διατηρούνται στον νέο κανονισμό».
newsbeast.gr
Ελληνικά 