Τέμπη – Τρία χρόνια μετά: Το Ευρωκοινοβούλιο ξανανοίγει τον φάκελο της ασφάλειας των ελληνικών σιδηροδρόμων

Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα στα Τέμπη, η ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων εξακολουθεί να βρίσκεται στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών θεσμών.

Η Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (PETI) πραγματοποίησε επιτόπια αποστολή σε Αθήνα και Λάρισα με αντικείμενο την κατάσταση του δικτύου, τις χρόνιες αδυναμίες, την εφαρμογή συστημάτων ασφαλείας και την απόδοση ευθυνών.

Γιατί ήρθε η PETI στην Ελλάδα

Η αποστολή έγινε μετά από αναφορές πολιτών που ζητούν να εξεταστεί αν έχουν αντιμετωπιστεί οι δομικές αιτίες που οδήγησαν στο δυστύχημα.

Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται μόνο στη δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης. Αφορά το αν το ίδιο το σύστημα λειτουργεί σήμερα με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Το βασικό ερώτημα: τι έχει αλλάξει πραγματικά

Μετά τα Τέμπη ανακοινώθηκαν επενδύσεις, νέα συστήματα σηματοδότησης, τηλεδιοίκηση και παρεμβάσεις στο δίκτυο.

Το κρίσιμο όμως είναι ποια από αυτά έχουν ολοκληρωθεί, σε ποιο τμήμα του δικτύου και με ποιο επίπεδο πραγματικής λειτουργικότητας.

Η σηματοδότηση και η τηλεδιοίκηση

Η απουσία πλήρως λειτουργικών συστημάτων ασφαλείας είχε βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης μετά το δυστύχημα.

Η PETI εξέτασε επιτόπου αν οι τεχνολογικές παρεμβάσεις έχουν προχωρήσει και αν λειτουργούν σε σταθερή βάση.

Η ανθρώπινη παράμετρος

Η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί.

Η επάρκεια προσωπικού, η εκπαίδευση, οι βάρδιες, οι διαδικασίες και η επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών φορέων είναι κρίσιμοι παράγοντες ασφάλειας.

Το πρόβλημα του κατακερματισμού

Ένα από τα διαχρονικά προβλήματα του ελληνικού σιδηροδρόμου είναι η διάσπαση αρμοδιοτήτων ανάμεσα σε οργανισμούς υποδομής, λειτουργίας, συντήρησης και εποπτείας.

Όταν οι ευθύνες είναι μοιρασμένες, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος κανείς να μην έχει πλήρη εικόνα του συστήματος.

Η ευρωπαϊκή διάσταση

Οι ελληνικοί σιδηρόδρομοι λειτουργούν μέσα σε ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας.

Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί να υπάρχουν εθνικές διαβεβαιώσεις. Πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένα ευρωπαϊκά πρότυπα για σηματοδότηση, διαχείριση κινδύνου και εποπτεία.

Τι εξετάζει η Επιτροπή

Η PETI ενδιαφέρεται για τις χρόνιες αδυναμίες του δικτύου, την ανταπόκριση των αρχών μετά το δυστύχημα και το κατά πόσο οι πολίτες μπορούν να έχουν εμπιστοσύνη ότι έχουν γίνει ουσιαστικές αλλαγές.

Γιατί η υπόθεση παραμένει ανοιχτή

Το γεγονός ότι ευρωπαϊκό όργανο συνεχίζει να εξετάζει το ζήτημα τρία χρόνια μετά δείχνει ότι η υπόθεση δεν θεωρείται θεσμικά κλεισμένη.

Οι έλεγχοι δεν αφορούν μόνο το παρελθόν αλλά και το αν το σημερινό δίκτυο είναι ασφαλέστερο.

Το πραγματικό ερώτημα

Μετά από κάθε μεγάλη καταστροφή, το βασικό τεστ για ένα κράτος δεν είναι μόνο αν αποδίδονται ευθύνες.

Είναι αν διορθώνονται οι μηχανισμοί που επέτρεψαν την καταστροφή.

Στην περίπτωση των Τεμπών, αυτό παραμένει το πιο κρίσιμο ερώτημα.

Πηγές: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο / Επιτροπή Αναφορών PETI / ΕΡΤnews, Σεπτέμβριος–Οκτώβριος 2026.