Ψηφιακή Ταυτότητα και Ψηφιακό Ευρώ: το νέο σύστημα ελέγχου που χτίζεται χωρίς συναίνεση

Σχεδόν αθόρυβα, χωρίς δημόσιο διάλογο και χωρίς ουσιαστική ενημέρωση, ένα νέο ψηφιακό πλαίσιο χτίζεται πάνω από τις ζωές των πολιτών: ψηφιακή ταυτότητα, ψηφιακό πορτοφόλι και ψηφιακό ευρώ. Παρουσιάζεται ως τεχνολογική πρόοδος. Στην πράξη όμως, ανοίγει τον δρόμο για πρωτοφανή κεντρικό έλεγχο.

Τι είναι η ψηφιακή ταυτότητα

Η ψηφιακή ταυτότητα δεν είναι απλώς ένα ηλεκτρονικό έγγραφο. Είναι ένας ενιαίος ψηφιακός φάκελος που μπορεί να συνδέει:

• προσωπικά στοιχεία
• φορολογικά δεδομένα
• υγειονομική πληροφορία
• συναλλαγές
• μετακινήσεις
• συμπεριφορά στο διαδίκτυο

Όλα συγκεντρωμένα σε ένα σημείο. Όχι θεωρητικά. Τεχνικά.

Το ψηφιακό ευρώ: χρήμα με όρους

Παράλληλα, προωθείται το ψηφιακό ευρώ, ένα νόμισμα που δεν μοιάζει με τα μετρητά. Δεν είναι ανώνυμο. Δεν είναι ελεύθερο. Είναι προγραμματιζόμενο.

Αυτό σημαίνει ότι μπορεί:

• να έχει ημερομηνία λήξης
• να επιτρέπεται μόνο για συγκεκριμένες αγορές
• να μπλοκάρεται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις
• να παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο

Όταν η τεχνολογία γίνεται μοχλός πειθαρχίας

Το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία. Το πρόβλημα είναι ποιος την ελέγχει και με ποιους όρους. Όταν η ταυτότητα, το χρήμα και η πρόσβαση σε υπηρεσίες συγκλίνουν σε ένα σύστημα, τότε η ανυπακοή γίνεται τεχνικά αδύνατη.

Δεν χρειάζονται απαγορεύσεις. Αρκεί ένα “δεν επιτρέπεται”.

Από τα δικαιώματα… στα permissions

Στον φυσικό κόσμο έχεις δικαιώματα. Στον ψηφιακό κόσμο έχεις permissions. Και τα permissions:

• δίνονται
• αφαιρούνται
• αναστέλλονται

Χωρίς δικαστήριο. Χωρίς ένσταση. Με έναν αλγόριθμο.

Γιατί όλα γίνονται “για το καλό μας”

Το αφήγημα είναι πάντα το ίδιο: ασφάλεια, ευκολία, διαφάνεια, καταπολέμηση της απάτης. Όμως κάθε ιστορικό παράδειγμα δείχνει ότι οι μεγαλύτεροι μηχανισμοί ελέγχου χτίστηκαν με καλές προθέσεις.

Το ερώτημα δεν είναι αν το σύστημα μπορεί να καταχραστεί. Είναι πότε.

Τι σημαίνει αυτό για τον πολίτη

Σημαίνει ότι η ελευθερία παύει να είναι δεδομένη και γίνεται εξαρτώμενη από τη συμμόρφωση. Σημαίνει ότι το “εκτός συστήματος” δεν θα είναι επιλογή, αλλά αποκλεισμός.

Όχι με στρατό. Με κώδικα.

Συμπέρασμα

Η ψηφιακή ταυτότητα και το ψηφιακό ευρώ δεν είναι απλώς εργαλεία. Είναι αρχιτεκτονική εξουσίας. Και κάθε αρχιτεκτονική, όταν ολοκληρωθεί, δύσκολα γκρεμίζεται.

Το ζήτημα δεν είναι αν θα έρθει.
Το ζήτημα είναι αν θα έχει όρια.