Ενεργειακό σοκ στην Ελλάδα: +25,4% σε έναν χρόνο – Πώς περνά από καύσιμα και ρεύμα στα τρόφιμα και στον οικογενειακό προϋπολογισμό

Η Ελλάδα μπήκε ξανά σε συνθήκες ισχυρού ενεργειακού πληθωρισμού. Τον Σεπτέμβριο οι τιμές της ενέργειας ήταν αυξημένες κατά 25,4% σε ετήσια βάση, ενώ ο συνολικός πληθωρισμός έφτασε το 5,1%, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από το 2023.

Το κρίσιμο όμως δεν είναι μόνο το νούμερο. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το ενεργειακό κόστος περνάει από την αντλία και τον λογαριασμό ρεύματος στο ράφι, στις μεταφορές, στις επιχειρήσεις και τελικά στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Η Ελλάδα πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, έναντι 3,8% στην Ευρωζώνη.

Η απόκλιση αυτή έχει σημασία επειδή σημαίνει ότι τα ελληνικά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις απορροφούν μεγαλύτερη πίεση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η ενέργεια είναι ο βασικός πολλαπλασιαστής

Σε ετήσια βάση οι τιμές ενέργειας στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 25,4%. Μόνο σε έναν μήνα η αύξηση ήταν 5%.

Το ενεργειακό κόστος δεν μένει απομονωμένο. Μπαίνει σε κάθε στάδιο παραγωγής και διανομής: μεταφορές, ψυγεία, βιομηχανία τροφίμων, γεωργία, αποθήκευση και λιανεμπόριο.

Γιατί τα τρόφιμα μπορεί να είναι το επόμενο κύμα

Παρότι τα τρόφιμα εμφάνισαν προσωρινά αρνητικό πληθωρισμό σε ετήσια βάση, υπάρχουν ήδη αναφορές για νέους τιμοκαταλόγους με αυξήσεις σε γαλακτοκομικά, τυριά και αρτοσκευάσματα.

Η αιτία είναι απλή: όταν το diesel, το ρεύμα και το φυσικό αέριο ακριβαίνουν, αυξάνεται το κόστος κάθε προϊόντος που πρέπει να παραχθεί, να ψυχθεί και να μεταφερθεί.

Γιατί το diesel έχει ιδιαίτερη σημασία

Το diesel είναι βασικό καύσιμο για φορτηγά, αγροτικά μηχανήματα, logistics και μεγάλο μέρος της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Αν παραμείνει ακριβό, η αύξηση μετακυλίεται σταδιακά σε δεκάδες κατηγορίες προϊόντων, ακόμη και όταν δεν υπάρχει άμεση σχέση με την ενέργεια.

Οι επιδοτήσεις περιορίζουν αλλά δεν εξαφανίζουν το πρόβλημα

Οι κρατικές παρεμβάσεις και οι εκπτώσεις μπορούν να περιορίσουν προσωρινά την τελική τιμή, αλλά δεν αλλάζουν το βασικό κόστος εισαγωγής και παραγωγής.

Αν οι διεθνείς τιμές παραμείνουν υψηλές, η πίεση επανέρχεται είτε στον καταναλωτή είτε στον κρατικό προϋπολογισμό.

Το πραγματικό πρόβλημα είναι το διαθέσιμο εισόδημα

Η ενεργειακή κρίση πλήττει δυσανάλογα τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα επειδή μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων τους κατευθύνεται σε βασικές ανάγκες.

Η αύξηση της ενέργειας δεν σημαίνει απλώς ακριβότερο ρεύμα. Σημαίνει λιγότερο διαθέσιμο εισόδημα για τρόφιμα, στέγαση, μεταφορές και υγεία.

Η επόμενη κρίσιμη ένδειξη

Το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η άνοδος της ενέργειας είναι προσωρινό σοκ ή αν θα περάσει σε πιο μόνιμο πληθωρισμό μέσω τροφίμων και υπηρεσιών.

Αν συμβεί το δεύτερο, η πίεση θα γίνει πολύ πιο δύσκολο να αντιστραφεί.

Πηγές: Eurostat / Καθημερινή / Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, 03/10/2026.