Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία ζητά εθνική στρατηγική για τον αιφνίδιο καρδιακό θάνατο

Μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου ζητά η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, επισημαίνοντας ότι η επιβίωση ενός ανθρώπου μετά από ανακοπή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ενέργειες που θα γίνουν στα πρώτα λεπτά, πριν ακόμη φτάσει το ασθενοφόρο ή η εξειδικευμένη ιατρική βοήθεια.

Η παρέμβαση της ΕΚΕ δημοσιοποιήθηκε στις 3 και 4 Σεπτεμβρίου 2026 και αφορά ένα ζήτημα που αγγίζει όχι μόνο τα νοσοκομεία και τους επαγγελματίες υγείας, αλλά και την καθημερινότητα των πολιτών, των σχολείων, των αθλητικών σωματείων, των επιχειρήσεων και των τοπικών κοινωνιών. Η επιστημονική εταιρεία ζητά άμεσο διάλογο με την κυβέρνηση και όλους τους αρμόδιους φορείς, χωρίς να ανακοινώνει ότι έχει ήδη εγκριθεί ή θεσμοθετηθεί νέο εθνικό σχέδιο.

Γιατί τα πρώτα λεπτά είναι κρίσιμα

Σε περίπτωση καρδιακής ανακοπής, η άμεση αναγνώριση του περιστατικού, η κλήση στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, η έναρξη καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης και η γρήγορη χρήση ενός αυτόματου εξωτερικού απινιδωτή μπορούν να λειτουργήσουν ως κρίκοι μιας αλυσίδας που αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσης.

Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία υπογραμμίζει ότι στην Ελλάδα καρδιακές ανακοπές συμβαίνουν καθημερινά, τόσο στα μεγάλα αστικά κέντρα όσο και σε απομακρυσμένες, νησιωτικές και τουριστικές περιοχές. Σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει γιατρός ή εξειδικευμένος διασώστης δίπλα στον ασθενή τη στιγμή της κατάρρευσης. Έτσι, ένας εκπαιδευμένος πολίτης μπορεί να αποτελέσει τον καθοριστικό κρίκο μέχρι την άφιξη της προνοσοκομειακής φροντίδας.

Οι έξι άξονες που προτείνουν οι καρδιολόγοι

Η προτεινόμενη στρατηγική βασίζεται σε έξι αλληλένδετους πυλώνες. Ο πρώτος αφορά την πρόληψη σε όλες τις ηλικίες, με ενίσχυση της πρωτοβάθμιας καρδιολογικής φροντίδας και των κατάλληλων προληπτικών ελέγχων. Η ΕΚΕ δεν εισηγείται έναν ενιαίο, αδιάκριτο έλεγχο για ολόκληρο τον πληθυσμό, αλλά αξιολόγηση με βάση την ηλικία, το ιατρικό ιστορικό και τις ενδείξεις.

Ο δεύτερος πυλώνας είναι η συστηματική εκπαίδευση των πολιτών στην ΚΑΡΠΑ και στη χρήση αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών. Η εταιρεία θεωρεί ότι η γνώση αυτή δεν μπορεί να παραμένει αποκλειστικό αντικείμενο των γιατρών και των διασωστών. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ευρύτερη κοινωνική κουλτούρα άμεσης αντίδρασης, ώστε περισσότεροι άνθρωποι να γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν όταν κάποιος καταρρεύσει.

Ο τρίτος άξονας αφορά τον έγκαιρο εντοπισμό ομάδων υψηλού κινδύνου. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται σε οικογένειες με ιστορικό αιφνίδιου καρδιακού θανάτου ή κληρονομικών καρδιοπαθειών, καθώς και σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο, μυοκαρδίτιδα ή άλλες παθήσεις που χρειάζονται εξειδικευμένη παρακολούθηση.

Ο τέταρτος πυλώνας σχετίζεται με την αξιοποίηση της σύγχρονης ιατρικής. Η ΕΚΕ ζητά καλύτερη χρήση του οικογενειακού ιστορικού και, όπου υπάρχει ιατρική ένδειξη, πρόσβαση σε γενετικό έλεγχο και γενετική συμβουλευτική μέσω εξειδικευμένων κέντρων. Η αναφορά αυτή δεν σημαίνει ότι κάθε πολίτης θα πρέπει να υποβάλλεται σε γενετικές εξετάσεις, αλλά ότι οι εξετάσεις θα πρέπει να είναι διαθέσιμες σε περιπτώσεις τεκμηριωμένου κινδύνου.

Ο πέμπτος άξονας προβλέπει στενότερη διασύνδεση της πρωτοβάθμιας φροντίδας με τα εξειδικευμένα τριτοβάθμια καρδιολογικά κέντρα και συνεχή εκπαίδευση του υγειονομικού προσωπικού. Ο έκτος αφορά τη συνεργασία με συλλόγους ασθενών και οικογενειών, αθλητικούς και εκπαιδευτικούς φορείς, καθώς και την κοινωνία των πολιτών.

Τι έχει γίνει ήδη και τι παραμένει ανοιχτό

Η ΕΚΕ αναγνωρίζει ότι έχουν ήδη γίνει ορισμένα θεσμικά βήματα. Μεταξύ αυτών αναφέρει την υποχρεωτική εκπαίδευση των προπονητών στην ΚΑΡΠΑ βάσει του νόμου 4809/2021, την εκπαίδευση εργαζομένων σε επιχειρήσεις με περισσότερους από 50 εργαζομένους βάσει του νόμου 5239/2025, καθώς και τον προαγωνιστικό ηλεκτροκαρδιογραφικό έλεγχο και την Κάρτα Αθλητή που εφαρμόζονται από το 2017.

Ωστόσο, σύμφωνα με την εταιρεία, τα μέτρα αυτά χρειάζονται ενίσχυση και καλύτερο συντονισμό. Το βασικό ζητούμενο είναι να μην υπάρχουν αποσπασματικές δράσεις, αλλά μια οργανωμένη αλυσίδα που θα ξεκινά από την ενημέρωση και την πρόληψη, θα συνεχίζει με την άμεση παρέμβαση στον τόπο του περιστατικού και θα καταλήγει στη νοσοκομειακή και εξειδικευμένη φροντίδα.

Δεν έχει ανακοινωθεί μέχρι στιγμής συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα από την κυβέρνηση για την υιοθέτηση της πρότασης, ούτε έχει παρουσιαστεί δημόσιο σχέδιο χρηματοδότησης, εθνικός στόχος για την εγκατάσταση απινιδωτών ή ενιαίο μητρώο καταγραφής των περιστατικών. Επομένως, το σημερινό δεδομένο είναι η επιστημονική έκκληση για πολιτική πρωτοβουλία και όχι η θέσπιση ενός νέου προγράμματος.

Η πρόκληση της εφαρμογής

Η εφαρμογή μιας τέτοιας στρατηγικής θα απαιτούσε συντονισμό ανάμεσα στο υπουργείο Υγείας, την τοπική αυτοδιοίκηση, τα σχολεία, τους αθλητικούς συλλόγους, τις επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες επείγουσας βοήθειας. Θα απαιτούσε επίσης καταγραφή του διαθέσιμου εξοπλισμού, τακτικό έλεγχο των απινιδωτών, σαφείς οδηγίες για την πρόσβαση του κοινού σε αυτούς και συνεχή ανανέωση των πιστοποιήσεων ΚΑΡΠΑ.

Το μήνυμα των καρδιολόγων είναι ότι η πρόληψη του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου δεν μπορεί να περιορίζεται στη θεραπεία μετά την εκδήλωση του επεισοδίου. Η αποτελεσματικότητα του συστήματος θα κριθεί από το αν ο πολίτης, ο εκπαιδευτικός, ο προπονητής ή ο εργαζόμενος μπορεί να αναγνωρίσει γρήγορα την ανακοπή και να ενεργήσει σωστά μέχρι να φτάσει η εξειδικευμένη βοήθεια.

Πηγές

ΤΑ ΝΕΑ – Σχέδιο για τον αιφνίδιο καρδιακό θάνατο ζητούν οι επιστήμονες

Greek City Times – Greece Calls for National Strategy to Prevent Sudden Cardiac Death