Ιράν–ΗΠΑ: Η Ιορδανία αναχαίτισε οκτώ πυραύλους, ενώ τα ΗΑΕ διαψεύδουν πλήγμα στη βάση Αλ Μινχάντ

Η δεύτερη ανεξάρτητη έρευνα αλλάζει ουσιωδώς την εικόνα της αρχικής ενημέρωσης: επιβεβαιώνεται από τις αρχές της Ιορδανίας ότι οκτώ πύραυλοι εισήλθαν στον εναέριο χώρο της χώρας και καταστράφηκαν από την αντιαεροπορική άμυνα, ενώ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιβεβαιώνεται η αναχαίτιση ιρανικού drone πάνω από χωρικά ύδατα. Αντιθέτως, δεν επιβεβαιώνεται ότι η αεροπορική βάση Αλ Μινχάντ, κοντά στο Ντουμπάι, επλήγη: το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ διέψευσε τις αναφορές περί επίθεσης με πυραύλους στη βάση.

Τα νεότερα δεδομένα επιτρέπουν πλέον σαφέστερη διάκριση ανάμεσα σε ένα πραγματικό, καταγεγραμμένο περιστατικό παραβίασης του ιορδανικού εναέριου χώρου, σε μια επιβεβαιωμένη αναχαίτιση drone από τα ΗΑΕ και στις ακόμη ατεκμηρίωτες ιρανικές δηλώσεις περί «βαριάς ζημιάς» σε αμερικανικές εγκαταστάσεις.

Τι επιβεβαιώνεται μέχρι τώρα

Οι Ιορδανικές Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν στις 31 Αυγούστου ότι τα συστήματα αεράμυνας αναχαίτισαν και κατέστρεψαν οκτώ πυραύλους που παραβίασαν τον εναέριο χώρο του βασιλείου νωρίς το πρωί. Η επίσημη ανακοίνωση δεν κατονόμασε την προέλευση των πυραύλων ούτε ανέφερε συγκεκριμένους στόχους εντός της χώρας. Ανέφερε όμως ότι καταστράφηκαν πριν απειλήσουν πολίτες ή περιουσίες. Η ανακοίνωση αυτή αποτελεί την ισχυρότερη ανεξάρτητη επιβεβαίωση ότι σημειώθηκε πραγματική πυραυλική ενέργεια προς ή μέσω της Ιορδανίας.

Παράλληλα, το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ δήλωσε ότι η αεροπορία της χώρας «αντιμετώπισε» ιρανικό drone το οποίο εντοπίστηκε πάνω από τα χωρικά ύδατα των Εμιράτων, προερχόμενο από την κατεύθυνση του Ιράν. Το περιστατικό επιβεβαιώνει ότι η ένταση επεκτάθηκε και προς τον εμιρατινό εναέριο/θαλάσσιο χώρο, χωρίς όμως να αποδεικνύει ότι το drone προσέγγισε ή έπληξε αμερικανική εγκατάσταση.

Επιβεβαιώνεται επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν πλήξει νωρίτερα, στις 30 Αυγούστου, δύο ιρανικούς εκτοξευτές στη νήσο Λαράκ, στο Στενό του Ορμούζ. Η αμερικανική διοίκηση CENTCOM παρουσίασε την επιχείρηση ως «περιορισμένη και ακριβή» ενέργεια κατά δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης που, κατά την εκδοχή της Ουάσιγκτον, προετοίμαζαν την εκτόξευση μέσων πόντισης ναρκών προς τη θαλάσσια οδό. Η αμερικανική αιτιολόγηση είναι ότι υπήρχε άμεση απειλή για τη ναυσιπλοΐα, το εμπορικό εμπόριο και την ελεύθερη διέλευση πλοίων από το Ορμούζ.

Τι υποστηρίζει η Τεχεράνη

Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι εξαπέλυσαν συνδυασμένη επιχείρηση με βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον δύο αεροπορικών βάσεων στην Ιορδανία που, κατά την ιρανική εκδοχή, φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις: της King Hussein και της Αλ Αζράκ. Η Τεχεράνη ισχυρίζεται ότι προκάλεσε «βαριές ζημιές», χωρίς να δημοσιοποιήσει επαληθεύσιμα στοιχεία για πλήγματα, απώλειες προσωπικού ή καταστροφή υποδομών.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε την αμερικανική επιχείρηση στη Λαράκ παραβίαση της ιρανικής κυριαρχίας και υποστήριξε ότι οι βάσεις στην Ιορδανία χρησιμοποιήθηκαν ως σημεία εκκίνησης ή υποστήριξης για το πλήγμα. Η ίδια ιρανική ανακοίνωση έκανε λόγο για νεκρούς και τραυματίες μεταξύ μελών των ενόπλων δυνάμεων και πολιτών στη Λαράκ, καθώς και για ζημιές σε δημόσια και ιδιωτική περιουσία. Ωστόσο, δεν έχει δοθεί ακόμη ανεξάρτητος αριθμός θυμάτων ούτε αποτίμηση των ζημιών στο νησί.

Σε ξεχωριστή ανακοίνωση, ο ιρανικός στρατός ανέφερε ότι επιτέθηκε με «δεκάδες επιθετικά drones» στην αεροπορική βάση Αλ Μινχάντ των ΗΑΕ, με στόχο σημεία όπου σταθμεύουν αμερικανικά ελικόπτερα και προσωπικό. Η διατύπωση αυτή συνδέει ευθέως την επιχείρηση με την αμερικανική παρουσία στα Εμιράτα, αλλά παραμένει ισχυρισμός της ιρανικής πλευράς.

Η κρίσιμη διάψευση από τα ΗΑΕ

Μετά την αρχική ιρανική ανακοίνωση, το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ διέψευσε ως αβάσιμες τις αναφορές ότι η Αλ Μινχάντ δέχθηκε πυραυλική επίθεση. Η εμιρατινή ανακοίνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, επειδή περιορίζει τη βεβαιότητα γύρω από το σκέλος της φερόμενης επίθεσης σε αμερικανικό στόχο στα ΗΑΕ.

Υπάρχει ωστόσο μια ουσιαστική διαφορά διατύπωσης που πρέπει να διατηρηθεί: η ιρανική πλευρά μίλησε για επίθεση με drones, ενώ η δημόσια διάψευση των ΗΑΕ αναφέρθηκε ειδικά σε δημοσιεύματα για πυραυλική επίθεση στη βάση. Αυτό δεν αποτελεί επιβεβαίωση της ιρανικής εκδοχής για drones. Αντιθέτως, με τα διαθέσιμα στοιχεία, το μόνο επιβεβαιωμένο γεγονός στα ΗΑΕ είναι η αναχαίτιση ενός ιρανικού drone στα χωρικά ύδατα της χώρας. Δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένα στοιχεία ότι το drone ήταν μέρος επίθεσης στην Αλ Μινχάντ, ότι έφθασε στη βάση ή ότι προκάλεσε οποιαδήποτε ζημιά.

Χρονολόγιο της νέας κλιμάκωσης

30 Αυγούστου: αμερικανικές δυνάμεις πλήττουν δύο ιρανικούς εκτοξευτές στη Λαράκ, στο Στενό του Ορμούζ. Η CENTCOM υποστηρίζει ότι οι εκτοξευτές συνδέονταν με επικείμενη ενέργεια πόντισης ναρκών στη θαλάσσια οδό.

Μετά το αμερικανικό πλήγμα: οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοινώνουν αντίποινα κατά δύο βάσεων στην Ιορδανία. Η ιρανική κρατική τηλεόραση μεταδίδει εικόνες που παρουσιάζονται ως εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων.

31 Αυγούστου, πρωινές ώρες: η Ιορδανία ανακοινώνει ότι αναχαίτισε οκτώ πυραύλους που εισήλθαν στον εναέριο χώρο της. Δεν ανακοινώνονται θύματα ή ζημιές ούτε επιβεβαιώνεται επίσημα ότι οι πύραυλοι κατευθύνονταν σε αμερικανικές βάσεις.

31 Αυγούστου, αργότερα: ο ιρανικός στρατός δηλώνει ότι χρησιμοποίησε δεκάδες drones κατά της Αλ Μινχάντ στα ΗΑΕ. Τα ΗΑΕ επιβεβαιώνουν αναχαίτιση ιρανικού drone πάνω από τα χωρικά τους ύδατα, αλλά αρνούνται ότι η βάση δέχθηκε πυραυλική επίθεση.

Ιστορικό και άμεσες συνέπειες

Η ανταλλαγή αυτή είναι η πρώτη δημόσια επιβεβαιωμένη αμερικανική επιχείρηση κατά ιρανικών στόχων από τα τέλη Ιουλίου, όταν οι ΗΠΑ είχαν ανακοινώσει νέο κύμα πληγμάτων ύστερα από προηγούμενη πυραυλική απειλή προς αμερικανική βάση στην Ιορδανία. Το νέο επεισόδιο δείχνει ότι η σχετική παύση των τελευταίων εβδομάδων δεν έχει μετατραπεί σε σταθερή αποκλιμάκωση.

Η Λαράκ έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία λόγω της θέσης της κοντά στο Στενό του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους παγκόσμιας ενεργειακής και εμπορικής ναυσιπλοΐας. Η αμερικανική αιτιολόγηση περί ναρκών και η ιρανική αναφορά σε κανόνες διέλευσης πλοίων δείχνουν ότι η αντιπαράθεση παραμένει άμεσα συνδεδεμένη με τον έλεγχο και την ασφάλεια της ναυτικής κυκλοφορίας στο στενό.

Για την Ιορδανία και τα ΗΑΕ, τα νέα περιστατικά αυξάνουν τον κίνδυνο να βρεθούν ξανά στο επίκεντρο μιας σύγκρουσης που υπερβαίνει τα σύνορά τους, λόγω της στρατιωτικής συνεργασίας τους με τις ΗΠΑ και της γεωγραφικής τους θέσης. Παρά ταύτα, έως τώρα δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη αναφορά για αμερικανικές απώλειες, για επιτυχές πλήγμα σε αμερικανική βάση ή για υλικές ζημιές στις εγκαταστάσεις που κατονομάζει η Τεχεράνη.

Τι παραμένει ανεπιβεβαίωτο

Δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση ότι οι ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν τις βάσεις King Hussein ή Αλ Αζράκ στην Ιορδανία. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ο ισχυρισμός για «βαριές ζημιές», ούτε έχουν δημοσιοποιηθεί στοιχεία για αμερικανικά ή ιορδανικά θύματα. Παραμένει επίσης ανεπιβεβαίωτο ότι η Αλ Μινχάντ αποτέλεσε στόχο επιτυχημένης επιδρομής με drones. Τέλος, ούτε ο αριθμός των νεκρών και τραυματιών στη Λαράκ ούτε η έκταση των ζημιών από το αμερικανικό πλήγμα έχουν τεκμηριωθεί από ανεξάρτητες πηγές.

Πηγές

Jordan News Agency (Petra) — ανακοίνωση των Ιορδανικών Ενόπλων Δυνάμεων για την αναχαίτιση οκτώ πυραύλων

Associated Press — αναχαίτιση ιρανικού drone από τα ΗΑΕ και διάψευση για την Αλ Μινχάντ

Associated Press — αμερικανικά πλήγματα σε εκτοξευτές στη Λαράκ

Axios — λεπτομέρειες για τους δύο εκτοξευτές και την αμερικανική αιτιολόγηση περί ναρκών στο Ορμούζ

Tasnim / ιρανικό ΥΠΕΞ — ιρανική θέση για τη Λαράκ και τα αντίποινα στην Ιορδανία

Al Jazeera — ιρανικοί ισχυρισμοί για τις βάσεις King Hussein και Αλ Αζράκ