Τη στιγμή που η ένταση με τις ΗΠΑ κλιμακώνεται λόγω της Γροιλανδίας και των απειλών του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για την επιβολή δασμών, ως αντίποινα, η Ευρώπη κρατάει στα χέρια της ένα θεωρητικά ισχυρό αλλά πρακτικά δύσχρηστο «όπλο»: Αμερικανικά ομόλογα και μετοχές ύψους περίπου 10 τρισ. δολαρίων.

Όπως αναφέρει το πρακτορείο Bloomberg, οι ευρωπαϊκές χώρες κατέχουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά ομόλογα και μετοχές, μέρος των οποίων βρίσκεται σε δημόσια επενδυτικά ταμεία.

Αυτό έχει οδηγήσει σε εικασίες ότι θα μπορούσαν, θεωρητικά, να προχωρήσουν σε πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ως απάντηση σε έναν νέο εμπορικό πόλεμο με την επιβολή δασμών από τον Τραμπ, εξέλιξη που θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ και να πιέσει τις αγορές μετοχών, δεδομένης της εξάρτησης της αμερικανικής οικονομίας από ξένα κεφάλαια.

Ωστόσο, κάτι τέτοιο θεωρείται πολύ πιο δύσκολο στην πράξη. Η πλειονότητα αυτών των περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται στα χέρια ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων, εκτός άμεσου ελέγχου των κυβερνήσεων, ενώ μια μαζική αποεπένδυση θα μπορούσε να πλήξει και τους ίδιους τους Ευρωπαίους επενδυτές.

Για τον λόγο αυτό, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι οι πιθανότητες να υιοθετήσουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ένα τόσο ακραίο μέτρο είναι χαμηλές, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η γενικότερη απροθυμία τους να συγκρουστούν ανοιχτά με τον Τραμπ.

Το γεγονός και μόνο ότι ο επικεφαλής παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής συναλλάγματος της Deutsche Bank μιλά πλέον ανοιχτά για «εργαλειοποίηση του κεφαλαίου», δείχνει ότι ένα τέτοιο σενάριο αντιποίνων αρχίζει να αντιμετωπίζεται από τις αγορές ως ένας ουσιαστικός, έστω και ακραίος, κίνδυνος. Αυτό συμβαίνει καθώς οι επεκτατικές πολιτικές του προέδρου των ΗΠΑ αναδιαμορφώνουν το γεωπολιτικό τοπίο.

Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπερβαίνουν τα 10 τρισ. δολάρια, ενώ σημαντικά επιπλέον ποσά βρίσκονται στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία.

«Το καθαρό διεθνές επενδυτικό έλλειμμα των ΗΠΑ είναι τεράστιο και αποτελεί δυνητική απειλή για το δολάριο, αλλά μόνο αν οι ξένοι κάτοχοι αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων είναι διατεθειμένοι να υποστούν οικονομικές απώλειες», δήλωσε ο Kit Juckes, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής συναλλάγματος της Societe Generale.

«Είναι πιθανό οι Ευρωπαίοι επενδυτές που κατέχουν αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία είτε να αναστείλουν την αύξηση των τοποθετήσεών τους είτε να αρχίσουν να πωλούν», πρόσθεσε τη Δευτέρα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι «η κατάσταση θα πρέπει να κλιμακωθεί σημαντικά περισσότερο προτού θυσιάσουν την επενδυτική τους απόδοση για καθαρά πολιτικούς λόγους».

Η κλιμάκωση της έντασης άσκησε τη Δευτέρα πιέσεις στα προθεσμιακά συμβόλαια των αμερικανικών μετοχών, στις ευρωπαϊκές αγορές και στο δολάριο, με κερδισμένους τον χρυσό, το ελβετικό φράγκο και το ευρώ.

Πρόκειται για πιο ήπια αντίδραση από εκείνη της αναταραχής που προκάλεσαν οι δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ τον περασμένο Απρίλιο, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι οι επενδυτές αρχίζουν και πάλι να απομακρύνονται από τις αμερικανικές αγορές.

Η πιο απτή αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι στιγμής είναι η πρόταση να παγώσει η έγκριση της εμπορικής συμφωνίας του Ιουλίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε συνομιλίες για το ενδεχόμενο επιβολής δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ (108 δισ. δολάρια), με τον υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας να καλεί την Ευρώπη να προετοιμάσει το ισχυρότερο δυνατό εμπορικό αντίμετρο.

Οποιαδήποτε «εργαλειοποίηση» των ευρωπαϊκών τοποθετήσεων σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία θα συνιστούσε σοβαρή κλιμάκωση. Στην πράξη, θα μετέτρεπε έναν υποβόσκοντα εμπορικό πόλεμο, τον οποίο οι αγορές σε μεγάλο βαθμό αγνόησαν πέρυσι, σε χρηματοπιστωτική σύγκρουση με άμεσες επιπτώσεις στις κεφαλαιαγορές.

«Παρά τη στρατιωτική και οικονομική της ισχύ, οι ΗΠΑ έχουν μία βασική αδυναμία: εξαρτώνται από άλλους για τη χρηματοδότηση των μεγάλων εξωτερικών τους ελλειμμάτων», δήλωσε ο George Saravelos, επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας συναλλάγματος της Deutsche Bank. «Σε ένα περιβάλλον όπου η γεωοικονομική σταθερότητα της δυτικής συμμαχίας διαταράσσεται υπαρξιακά, δεν είναι σαφές γιατί οι Ευρωπαίοι θα ήταν πρόθυμοι να συνεχίσουν να παίζουν αυτόν τον ρόλο».

Αν και σημαντικό μέρος των αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων κατέχεται από φορείς του δημόσιου τομέα -με μεγαλύτερο τον κρατικό επενδυτικό φορέα της Νορβηγίας, ύψους 2,1 τρισ. δολαρίων- η πλειονότητα βρίσκεται στα χέρια πλήθους ιδιωτών επενδυτών. Επιπλέον, σημαντικό ποσοστό των αμερικανικών τίτλων που εδρεύουν στην Ευρώπη ανήκει τελικά σε επενδυτές εκτός της περιοχής.

Παράλληλα, επενδυτές που ανησυχούν για υπερέκθεση σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία λόγω των πολιτικών του Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να έχουν ήδη περιορίσει τις τοποθετήσεις τους, μετά τους δασμούς της λεγόμενης «Ημέρας Απελευθέρωσης» πέρυσι, που τροφοδότησαν το «Sell America trade».

Παρότι το δολάριο εξακολουθεί να υφίσταται πιέσεις από εκείνη την περίοδο, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα κατέγραψαν τελικά την καλύτερη ετήσια επίδοσή τους από το 2020, ενώ οι αμερικανικές μετοχές συνεχίζουν να σημειώνουν νέα ιστορικά υψηλά.

«Παρότι ο υπόλοιπος κόσμος εξακολουθεί να κατέχει τεράστιο όγκο αμερικανικών μετοχών και ομολόγων, είναι εύλογο να υποθέσει κανείς ότι έχει ήδη συντελεστεί μια αναδιάρθρωση των τοποθετήσεων σε δολάρια, η οποία θα προστατεύσει τις αγορές από ένα νέο κύμα αναταραχής», δήλωσε η Jane Foley, επικεφαλής στρατηγικής συναλλάγματος της Rabobank.

Προς το παρόν, παραμένει ασαφές αν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θα εξέταζαν καν το ενδεχόμενο να ωθήσουν τους επενδυτές της περιοχής σε ανακατανομή κεφαλαίων μακριά από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αναλυτές της ING Groep, υπό τον Carsten Brzeski, επισημαίνουν ότι, αν και η Ευρώπη θα μπορούσε θεωρητικά να ασκήσει πίεση, είναι πιθανό να επιλέξει πιο ήπιους χειρισμούς.

«Υπάρχουν ελάχιστα πράγματα που θα μπορούσε να κάνει η ΕΕ για να υποχρεώσει επενδυτές του ιδιωτικού τομέα στην Ευρώπη να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια», ανέφερε ο Μπρζέσκι. «Το μόνο που θα μπορούσε να επιχειρήσει είναι να δώσει κίνητρα για επενδύσεις σε περιουσιακά στοιχεία σε ευρώ».

zougla.gr