Συναγερμός στον Αμαζόνιο: Ταχύτατη εξάπλωση του «χρυσού μυδιού» απειλεί το οικοσύστημα

Μια νέα οικολογική απειλή αντιμετωπίζει η περιοχή του Αμαζονίου, καθώς επιστήμονες αναφέρουν τη ραγδαία εξάπλωση του «χρυσού μυδιού» (Limnoperna fortunei). Το ξενικό αυτό είδος, με καταγωγή από τη Νοτιοανατολική Ασία, εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη Νότια Αμερική το 1991 —πιθανότατα μέσω του έρματος των πλοίων— και έκτοτε έχει καταλάβει πολυάριθμες λεκάνες απορροής. Η επιβεβαίωση της παρουσίας του στον ποταμό Τοκαντίνς τον Οκτώβριο του 2023 σηματοδοτεί την είσοδό του στην καρδιά του Αμαζονίου, αρκετά χρόνια νωρίτερα από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Βιολογική «υπεροχή» και ταχύτητα εξάπλωσης

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Actapesca, η “επιτυχία” του εισβολέα οφείλεται σε συγκεκριμένα βιολογικά χαρακτηριστικά:

• Ταχεία ανάπτυξη: Αν και έχει σύντομο κύκλο ζωής (2-3 έτη), φτάνει σε σεξουαλική ωριμότητα πολύ νωρίς.
• Ανθεκτικότητα: Προσκολλάται με δύναμη σε φυσικές και τεχνητές επιφάνειες, σχηματίζοντας πυκνές αποικίες.
• Κινητικότητα: Υπολογίζεται ότι μπορεί να εξαπλωθεί κατά μήκος των ποταμών με ταχύτητα που αγγίζει τα 240 χιλιόμετρα ετησίως.

Τα ευρήματα των ερευνητικών αποστολών

Οι ερευνητές, συνδυάζοντας βιβλιογραφική ανασκόπηση και επιτόπιες έρευνες που ολοκληρώθηκαν στα τέλη του 2025, διαπίστωσαν ότι το χρυσό μύδι έχει ήδη καταλάβει όλους τους δήμους που βρέχονται από τον ποταμό Τοκαντίνς. Κατά τις αποστολές τους, εντόπισαν το είδος προσκολλημένο όχι μόνο σε βράχους και ρίζες, αλλά και σε τσιμεντένιες κατασκευές, εγκαταλελειμμένο αλιευτικό εξοπλισμό και οικιακά αντικείμενα.

Αν και το είδος φαίνεται να ενσωματώνεται σταδιακά στις τοπικές βιοκοινότητες —με ορισμένα ιθαγενή είδη, όπως το σαλιγκάρι Vitta zebra, να τρέφονται από τις αποικίες του— οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στον πυθμένα των ποταμών παραμένουν υπό εξέταση.

Ο κίνδυνος για τον κεντρικό Αμαζόνιο

Το μεγαλύτερο ερώτημα που απασχολεί την επιστημονική κοινότητα είναι η επικείμενη είσοδος του εισβολέα στον κυρίως ποταμό Αμαζόνιο. Εκεί, η διασπορά του αναμένεται να επιταχυνθεί όχι μόνο για βιολογικούς, αλλά και για κοινωνικούς λόγους.

Στις κοινότητες του Αμαζονίου, η μετακίνηση βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στους υδάτινους δρόμους. Τα σκάφη, τα δίχτυα και οι πλωτές κατασκευές λειτουργούν ως «ακούσιοι μεταφορείς», διευκολύνοντας τον αποικισμό νέων τμημάτων του ποταμού σε ελάχιστο χρόνο. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, από τη στιγμή που το είδος εγκατασταθεί σε ένα ανοιχτό ποτάμιο σύστημα τέτοιας κλίμακας, δεν υπάρχει αποτελεσματική μέθοδος πλήρους εξάλειψής του.

*Με πληροφορίες από elespectador