Συγχρονικότητες σε παγκόσμιες κρίσεις: όταν γεγονότα ξεσπούν ταυτόχρονα σε όλο τον πλανήτη

Σε περιόδους παγκόσμιων κρίσεων, ένα από τα πιο παράξενα φαινόμενα δεν είναι η ίδια η κρίση, αλλά ο συγχρονισμός. Διαφορετικές χώρες, με διαφορετικά πολιτικά συστήματα, πολιτισμούς και συμφέροντα, φαίνεται να κινούνται σχεδόν ταυτόχρονα, λαμβάνοντας παρόμοιες αποφάσεις, συχνά μέσα σε ελάχιστες ημέρες.

Η σύμπτωση αυτή επαναλαμβάνεται τόσο συχνά, ώστε γεννά το ερώτημα αν πρόκειται για αυθόρμητη αντίδραση ή για βαθύτερο συντονισμό.

Μάρτιος 2020: ταυτόχρονα lockdowns

Τον Μάρτιο του 2020, δεκάδες χώρες ανακοίνωσαν σχεδόν ταυτόχρονα γενικά lockdowns, περιορισμούς κυκλοφορίας και έκτακτα μέτρα. Παρά τις διαφορετικές επιδημιολογικές συνθήκες, τα μέτρα ήταν εντυπωσιακά όμοια.

Η χρονική σύμπτωση υποδηλώνει ότι οι αποφάσεις είχαν προετοιμαστεί πολύ πριν από την ανακοίνωσή τους.

Οικονομικές κρίσεις και ταυτόχρονες «λύσεις»

Κατά τη διάρκεια μεγάλων οικονομικών κρίσεων, παρατηρείται συγχρονισμός σε παρεμβάσεις τραπεζών, πακέτα στήριξης και αλλαγές νομισματικής πολιτικής. Οι ίδιες λύσεις εφαρμόζονται σε διαφορετικές οικονομίες, ανεξαρτήτως τοπικών ιδιαιτεροτήτων.

Η ομοιομορφία αυτή δείχνει ότι οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο.

Παγκόσμιες ασκήσεις πριν από κρίσεις

Σε αρκετές περιπτώσεις, λίγο πριν από μεγάλες κρίσεις, έχουν προηγηθεί διεθνείς ασκήσεις και σενάρια προσομοίωσης. Οι ασκήσεις αυτές περιγράφουν με εντυπωσιακή ακρίβεια γεγονότα που αργότερα συμβαίνουν στην πραγματικότητα.

Όταν το «σενάριο» προηγείται της πραγματικότητας, η γραμμή ανάμεσα στην πρόβλεψη και την προετοιμασία γίνεται θολή.

Η επανάληψη των ίδιων αφηγήσεων

Σε παγκόσμιες κρίσεις, τα μέσα ενημέρωσης σε διαφορετικές χώρες χρησιμοποιούν παρόμοια γλώσσα, ίδιους όρους και ίδιες εικόνες. Η αφήγηση φαίνεται να είναι κοινή, ανεξάρτητα από τοπικές συνθήκες.

Αυτό δημιουργεί ένα ενιαίο ψυχολογικό περιβάλλον, όπου η αμφισβήτηση δυσκολεύεται να υπάρξει.

Συγχρονισμός φόβου και αποδοχής

Ο φόβος εξαπλώνεται ταυτόχρονα με τα μέτρα. Οι κοινωνίες βιώνουν παρόμοια συναισθήματα, την ίδια περίοδο, γεγονός που διευκολύνει την αποδοχή αποφάσεων που υπό άλλες συνθήκες θα συναντούσαν έντονες αντιδράσεις.

Σύμπτωση ή παγκόσμια διαχείριση;

Οι συγχρονικότητες δεν αποδεικνύουν από μόνες τους συντονισμό. Όμως, όταν επαναλαμβάνονται σε κάθε μεγάλη κρίση, αρχίζουν να μοιάζουν λιγότερο με τυχαίο φαινόμενο και περισσότερο με χαρακτηριστικό ενός παγκόσμιου συστήματος διαχείρισης.

Το μοτίβο που επανέρχεται

• Ταυτόχρονες ανακοινώσεις
• Παρόμοια μέτρα
• Ίδιες αφηγήσεις
• Κοινά συναισθήματα φόβου
• Γρήγορη αποδοχή

Ένα τελευταίο ερώτημα

Αν ο κόσμος αντιδρά ταυτόχρονα, ίσως δεν είναι επειδή όλοι σκέφτονται το ίδιο, αλλά επειδή καθοδηγούνται από τα ίδια κέντρα πληροφορίας και εξουσίας.

Ερώτημα προς τον αναγνώστη:
Πόσες από τις παγκόσμιες κρίσεις ήταν πραγματικά απρόβλεπτες και πόσες απλώς ενεργοποίησαν ένα έτοιμο σχέδιο;