Πώς οι νέες μάχες του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο μπορούν να τινάξουν στον αέρα την συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν

Σε κρίσιμη δοκιμασία μπαίνει η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, καθώς ο Λίβανος αναδεικνύεται στο πιο εύθραυστο μέτωπο της περιφερειακής αποκλιμάκωσης, μετά το κύμα ισραηλινών επιθέσεων κατά της Χεζμπολάχ σε απάντηση πλήγματος που στοίχισε τη ζωή σε τέσσερις Ισραηλινούς στρατιώτες. Η νέα κλιμάκωση σημειώνεται παρά τη συμφωνία Ουάσιγκτον – Τεχεράνης που είχε διακηρύξει τον τερματισμό της σύγκρουσης σε όλα τα μέτωπα.

Τα πλήγματα του Ισραήλ σε περιοχές του Λιβάνου ήρθαν λίγες ώρες μετά την αναβολή νέου γύρου συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν στην Ελβετία, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς να ακυρώνει το ταξίδι του. Σύμφωνα με διπλωμάτη που γνωρίζει την υπόθεση, τον οποίο επικαλείται το CNN, η Τεχεράνη ζήτησε εγγυήσεις ότι οι εχθροπραξίες στον Λίβανο θα τερματιστούν πριν επιστρέψει στο τραπέζι των συνομιλιών με την Ουάσιγκτον.

Το πρόβλημα, όπως επισημαίνουν αναλυτές, είναι ότι η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν ερμηνεύεται διαφορετικά από τα εμπλεκόμενα μέρη. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε μέσα στην εβδομάδα ότι, στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν «πλήρη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων του Λιβάνου, της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ». Ωστόσο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να αποσύρει τις ισραηλινές δυνάμεις από τον νότιο Λίβανο.

Ο Ντάνι Τσιτρίνοβιτς, πρώην επικεφαλής του κλάδου Ιράν στη στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών του Ισραήλ, έγραψε ότι «ο βασικός υπονομευτής οποιασδήποτε ευρύτερης συνεννόησης με το Ιράν παραμένει ο Λίβανος», προσθέτοντας πως το κεντρικό ερώτημα είναι «πόσο μακριά είναι διατεθειμένες να φτάσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στην επιβολή μιας εκεχειρίας που οι δύο πλευρές ερμηνεύουν διαφορετικά».

Η πίεση στο εσωτερικό της ισραηλινής κυβέρνησης εντείνει ακόμη περισσότερο την αβεβαιότητα. Μετά τον θάνατο των τεσσάρων στρατιωτών, ακροδεξιά μέλη του υπουργικού συμβουλίου του Νετανιάχου ζήτησαν σκληρότερη στρατιωτική απάντηση στον Λίβανο. Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ δήλωσε ότι «όλος ο Λίβανος πρέπει να καεί», ενώ ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς είπε ότι «ήρθε η ώρα να μιλήσουμε με φωτιά».

Την ίδια στιγμή, στην Ουάσιγκτον αυξάνεται η δυσφορία για τη στάση του Ισραήλ. Ο Τζέι Ντι Βανς εμφανίζεται όλο και πιο ανυπόμονος απέναντι στην ισραηλινή κυβέρνηση, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Αν ήμουν στο υπουργικό συμβούλιο της ισραηλινής κυβέρνησης, ίσως δεν θα επιτιθόμουν στον μόνο ισχυρό σύμμαχο που μου έχει απομείνει οπουδήποτε στον κόσμο».

Η ένταση στον Λίβανο περιπλέκει τις ήδη δύσκολες διαπραγματεύσεις για τη μονιμοποίηση της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν. Η Τεχεράνη εμφανίζεται να συνδέει την επιστροφή της στις συνομιλίες με συγκεκριμένες εγγυήσεις για το λιβανικό μέτωπο, ενώ το Ισραήλ επιμένει ότι διατηρεί δικαίωμα στρατιωτικής δράσης κατά της Χεζμπολάχ. Έτσι, ακόμη και αν η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν παραμένει τυπικά σε ισχύ, η εφαρμογή της σκοντάφτει στο πιο περίπλοκο πεδίο της περιφερειακής σύγκρουσης.

Για την ώρα, ο Λίβανος παραμένει, όπως σημειώνει ο Τσιτρίνοβιτς, «το πιο εύθραυστο συστατικό οποιασδήποτε πιθανής συμφωνίας». Και όσο δεν αποσαφηνίζεται αν η κατάπαυση του πυρός περιλαμβάνει πράγματι το μέτωπο Ισραήλ – Χεζμπολάχ, ο κίνδυνος νέας ανάφλεξης θα συνεχίσει να βαραίνει τις αμερικανοϊρανικές συνομιλίες και συνολικά την προσπάθεια αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.

protothema.gr