Η εικόνα είναι αποκαλυπτική. Υπουργοί Εσωτερικών των γερμανικών κρατιδίων στέκονται μπροστά στις κάμερες κρατώντας σακίδια έκτακτης ανάγκης, εξοπλισμένα με φακό, υπνόσακο και συσκευή φόρτισης κινητού τηλεφώνου. Δεν πρόκειται για άσκηση πολιτικής προστασίας, ούτε για κάποια φυσική καταστροφή που βρίσκεται σε εξέλιξη. Πρόκειται για το συμβολικό στιγμιότυπο με το οποίο άνοιξε η Διάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών της Γερμανίας, στέλνοντας ένα μήνυμα προς τους πολίτες να προετοιμαστούν για την επόμενη κρίση.
Όπως σημειώνει η Deutsche Welle, επικαλούμενη και σχετικό ρεπορτάζ του ZDF, οι υπουργοί φωτογραφήθηκαν με το σακίδιο που συστήνει η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας να διαθέτει κάθε γερμανικό νοικοκυριό. Το δημόσιο μήνυμα ήταν σαφές, ότι η Γερμανία δεν μιλά πλέον για θεωρητικές απειλές, αλλά για κινδύνους που θεωρεί πιθανό να εκδηλωθούν τα επόμενα χρόνια.
Και αν κάποτε η γερμανική κοινωνία στηριζόταν στην αίσθηση ασφάλειας που της παρείχε η οικονομική ισχύς και η πολιτική σταθερότητα, σήμερα η ίδια χώρα εμφανίζεται να οργανώνει την καθημερινότητά της γύρω από το ενδεχόμενο ενός μεγάλου μπλακάουτ, ενός σαμποτάζ σε κρίσιμες υποδομές ή ενός υβριδικού πολέμου.
Από την πολιτική προστασία στην «κοινωνία ετοιμότητας»
Το βασικό συμπέρασμα της Διάσκεψης ήταν ότι η Γερμανία πρέπει να είναι πλήρως προετοιμασμένη έως το 2029 απέναντι σε κάθε μορφή υβριδικής απειλής.
Για τον λόγο αυτό προωθείται η δημιουργία ενός νέου σχεδίου με την ονομασία «Operation Deutschland Zivil» («Επιχείρηση Γερμανία για τους Πολίτες»), στα πρότυπα της ήδη υπάρχουσας στρατιωτικής «Operation Deutschland» της Bundeswehr.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια να συνδεθούν πολύ στενότερα ο στρατός, οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας, οι τοπικές αρχές, οι επιχειρήσεις και οι ίδιοι οι πολίτες σε ένα ενιαίο δίκτυο διαχείρισης κρίσεων.
Η μεγάλη διακοπή ρεύματος που έπληξε το Βερολίνο τον περασμένο χειμώνα, αλλά και οι συνεχείς προειδοποιήσεις για επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, φαίνεται ότι λειτουργούν ως καταλύτης για μια βαθιά αλλαγή φιλοσοφίας. Το γερμανικό κράτος δεν θέλει πλέον απλώς να αντιδρά σε μια κρίση, αλλά επιθυμεί να εκπαιδεύσει ολόκληρη την κοινωνία να ζει διαρκώς σε κατάσταση ετοιμότητας.
Η επιστροφή της λογικής του Ψυχρού Πολέμου
Παρουσία του υπουργού Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι απαιτείται στενότερη συνεργασία μεταξύ στρατού και πολιτικής προστασίας.
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι τέτοιου είδους συνεργασίες θεωρούνταν αυτονόητες μέχρι τη δεκαετία του 1990, πριν ατονήσουν μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Σήμερα όμως επιστρέφουν στο προσκήνιο μέσα από κοινές ασκήσεις, κοινό σχεδιασμό και κοινά σχέδια αντιμετώπισης κρίσεων ή ακόμη και συγκρούσεων.
Ο Πιστόριους μίλησε για την ανάγκη δημιουργίας «ανθεκτικών δομών σε όλα τα επίπεδα» της κοινωνίας, από τις κρατικές υπηρεσίες μέχρι τις επιχειρήσεις και τους πολίτες. Με άλλα λόγια, η Γερμανία επιχειρεί να οικοδομήσει ένα μοντέλο διαρκούς εθνικής κινητοποίησης απέναντι σε απειλές που μπορεί να μην έχουν ακόμη εμφανιστεί, αλλά θεωρούνται πιθανές.
Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο, καθώς όσο περισσότερο το Βερολίνο προβάλλει το ενδεχόμενο υβριδικού πολέμου, σαμποτάζ ή γενικευμένων κρίσεων, τόσο περισσότερο διαμορφώνει μια κοινωνία που μαθαίνει να ζει υπό τη σκιά αυτών των φόβων.
Μαθήματα κρίσεων στα σχολεία και καταφύγια νέας γενιάς
Ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στις κρατικές υπηρεσίες. Στο Αμβούργο μαθητές έχουν ήδη παρακολουθήσει μαθήματα πρώτων βοηθειών, ενώ ο ομοσπονδιακός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ προωθεί την ιδέα εισαγωγής ειδικού μαθήματος ετοιμότητας για κρίσεις στα σχολεία.
Τα κρατίδια ζητούν ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην εκπαίδευση των νέων γύρω από ζητήματα πολιτικής προστασίας, εκτιμώντας ότι η Γερμανία υστερεί σημαντικά σε αυτόν τον τομέα σε σύγκριση με άλλες χώρες.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση για ένα νέο δίκτυο καταφυγίων. Ωστόσο, η γερμανική κυβέρνηση δεν δείχνει να προσανατολίζεται στην αναβίωση των γνωστών καταφυγίων της εποχής του Ψυχρού Πολέμου. Αντιθέτως, ο Ντόμπριντ μιλά για «καταφύγια νέας γενιάς», τα οποία μπορεί να είναι υπόγεια, εσωτερικά δωμάτια χωρίς παράθυρα ή ειδικά διαμορφωμένοι χώροι μέσα σε κατοικίες.
Η Γερμανία του 2026 μοιάζει έτσι να εισέρχεται σε μια νέα εποχή. Μια εποχή όπου η ασφάλεια δεν θεωρείται δεδομένη, η προετοιμασία γίνεται καθημερινή υποχρέωση και η πολιτική ηγεσία φωτογραφίζεται με σακίδια επιβίωσης για να υπενθυμίσει στους πολίτες ότι το επόμενο σοκ μπορεί να βρίσκεται πάντα μπροστά.
Το ερώτημα είναι αν πρόκειται για ρεαλιστική προσαρμογή σε έναν πιο επικίνδυνο κόσμο ή για μια κοινωνία που αρχίζει να οργανώνει τη ζωή της γύρω από τους φόβους που η ίδια αναπαράγει.
Πηγή: www.topontiki.gr
Ελληνικά 