Η επιστημονική κοινότητα και οι φορείς διαστημικού καιρού βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή, μετά την εκρηκτική εκτόξευση μιας ισχυρής ηλιακής λάμψης X1.9 από τον Ήλιο, η οποία αναμένεται να προκαλέσει μια κοροναλική εκτόξευση μάζας (CME) με πιθανή επίπτωση στη Γη μέσα στις επόμενες 2-3 ημέρες.

Το Κέντρο Πρόβλεψης Διαστημικού Καιρού (Space Weather Prediction Center) εξέδωσε συναγερμό την Κυριακή το απόγευμα, αναφέροντας ότι το φαινόμενο έχει τη δυναμική να προκαλέσει γεωμαγνητικές καταιγίδες υψηλής έντασης, με σημαντικές επιπτώσεις σε δίκτυα ηλεκτροδότησης, δορυφόρους, τηλεπικοινωνίες, αεροπορικές μεταφορές και κρίσιμες υποδομές που βασίζονται σε τσιπ και κέντρα δεδομένων.

Ο γεωφυσικός και ειδικός σε θέματα διαστημικού καιρού, Stefan Burns, χαρακτήρισε τη λάμψη X1.9 ως «τρελή» και προειδοποίησε ότι η κοροναλική μάζα που εκτοξεύθηκε έχει «τεράστια δυναμική».

Σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, ανέφερε ότι η επίδραση του ηλιακού κύματος αναμένεται τουλάχιστον στο επίπεδο G3 γεωμαγνητικής καταιγίδας, ενώ οι πρώιμες εκτιμήσεις μπορεί να αλλάξουν καθώς θα γίνουν διαθέσιμα περισσότερα δεδομένα.
Η εκτόξευση συνοδεύτηκε από ισχυρή ακτινοβολία Χ, που μπορεί να προκαλέσει άμεσες διαταραχές στις ραδιοεπικοινωνίες και στα συστήματα πλοήγησης.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη απειλή προέρχεται από την προσεχή CME, η οποία, λόγω της μεγάλης ταχύτητας και της μάζας της, μπορεί να αλληλεπιδράσει με το μαγνητικό πεδίο της Γης και να προκαλέσει σοβαρές γεωμαγνητικές αναταράξεις.

Γεωμαγνητικές καταιγίδες

Σύμφωνα με αναλυτές του χώρου, οι γεωμαγνητικές καταιγίδες αυτού του μεγέθους μπορούν να οδηγήσουν σε προσωρινές διακοπές ρεύματος, βλάβες σε δορυφόρους και δίκτυα επικοινωνιών, καθυστερήσεις ή ανακατευθύνσεις αεροπορικών πτήσεων και αυξημένους κινδύνους για κρίσιμες υποδομές που εξαρτώνται από ηλεκτρονικά συστήματα και υπολογιστές.

Η επιστημονική κοινότητα καλεί τις αρμόδιες υπηρεσίες και τις εταιρείες υποδομών να προετοιμαστούν άμεσα για τις πιθανές επιπτώσεις, ενώ συνιστά στους πολίτες να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις.
Το φαινόμενο έρχεται να υπενθυμίσει πόσο ευάλωτος είναι ο σύγχρονος κόσμος στη δραστηριότητα του Ήλιου, παρά την τεχνολογική πρόοδο και τα συστήματα πρόβλεψης.

Το επόμενο 48ωρο θεωρείται κρίσιμο για την παρακολούθηση της πορείας της CME, καθώς οι επιστήμονες θα έχουν σαφέστερη εικόνα για την ένταση της ηλιακής καταιγίδας και τις πιθανές συνέπειες για τον πλανήτη μας.

Τι είναι η CME

Μια CME είναι μια τεράστια απελευθέρωση πλάσματος και μαγνητικού πεδίου από την ηλιακή κορώνα, δηλαδή την εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου.
Το πλάσμα αποτελείται από ηλεκτρόνια, πρωτόνια και άλλα ιόντα, που εκτοξεύονται στο διάστημα με ταχύτητες που μπορεί να φτάσουν τα 1.000–3.000 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο.

Πώς συμβαίνει

Ο Ήλιος έχει ισχυρό μαγνητικό πεδίο που είναι συνεχώς διαμορφωμένο και στρεβλωμένο λόγω της περιστροφής και των κινήσεων του πλάσματος.
Όταν η ενέργεια στο μαγνητικό πεδίο συσσωρεύεται υπερβολικά, εκρήγνυται και εκτοξεύει μεγάλα νέφη πλάσματος προς το διάστημα.
Αυτό το φαινόμενο συνδέεται συχνά με ηλιακές εκλάμψεις (solar flares), αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα: οι εκλάμψεις είναι κυρίως φωτεινές εκρήξεις ακτινοβολίας, ενώ οι CME είναι μάζες φορτισμένων σωματιδίων.

Τι επιπτώσεις έχει στη Γη

Όταν μια CME κατευθύνεται προς τη Γη και φτάσει στο μαγνητικό της πεδίο, μπορεί να προκαλέσει:
Γεωμαγνητικές καταιγίδες – διαταράσσουν το μαγνητικό πεδίο της Γης.
Βλάβες σε δορυφόρους – διακυμάνσεις στην τάση και υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να βλάψουν ηλεκτρονικά κυκλώματα.
Προβλήματα στα δίκτυα ηλεκτροδότησης – ειδικά σε μεγάλα δίκτυα υψηλής τάσης.
Επηρεάζουν ραδιοεπικοινωνίες και GPS – ιδιαίτερα στα πολικά πλάτη.
Όμορφα σέλας – το πιο θετικό αποτέλεσμα: οι φορτισμένες σωματίδια αλληλεπιδρούν με την ατμόσφαιρα δημιουργώντας πολικά φαινόμενα.

bankingnews.gr