Ισραήλ: Ο Νετανιάχου μπαίνει στην τελική ευθεία των εκλογών με απώλειες – Το Likud παλεύει να κρατήσει τη βάση του

Με τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου να πλησιάζουν, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου μπαίνει στην πιο δύσκολη φάση της πολιτικής του μάχης. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός του παραμένει πίσω, ενώ το Likud προσπαθεί να συγκρατήσει απώλειες μετά από χρόνια πολέμου, εσωτερικής πόλωσης και έντονων συγκρούσεων γύρω από τη δικαιοσύνη, τη Γάζα και τη στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων.

Το Reuters έχει καταγράψει ότι η δημοτικότητα του Likud έχει υποχωρήσει σημαντικά σε σχέση με το 2022 και ότι το κόμμα κινδυνεύει να χάσει περίπου το ένα τρίτο των εδρών του. Παράλληλα, περίπου το 20% του εκλογικού σώματος εμφανίζεται ακόμη αναποφάσιστο, στοιχείο που κάνει την τελική έκβαση ιδιαίτερα ρευστή.

Το μεγάλο πρόβλημα: η απόσταση ανάμεσα στη βάση και στους ψηφοφόρους

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία είναι το χάσμα ανάμεσα στα μέλη του Likud και στους πολίτες που δηλώνουν ψηφοφόροι του κόμματος. Έρευνα της Agam Labs έδειξε ότι περίπου 54,9% των ψηφοφόρων του Likud θα προτιμούσαν μια πιο κεντρώα κυβέρνηση, ενώ μόνο περίπου το ένα τρίτο των εγγεγραμμένων μελών του κόμματος υποστηρίζει μια τέτοια στροφή.

Αυτό σημαίνει ότι οι εσωκομματικές επιλογές μπορεί να σπρώχνουν το κόμμα προς πιο σκληρές θέσεις την ίδια στιγμή που ένα σημαντικό κομμάτι της εκλογικής του βάσης ζητά μεγαλύτερη μετατόπιση προς το κέντρο.

Ο Νετανιάχου προσπαθεί να κρατήσει δύο κόσμους μαζί

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός χρειάζεται από τη μία τους εθνικιστές και τους υπερορθόδοξους συμμάχους του για να σχηματίσει κυβέρνηση. Από την άλλη, χωρίς επιστροφή πιο μετριοπαθών ψηφοφόρων, το Likud δυσκολεύεται να φτάσει σε αριθμούς που θα επιτρέψουν νέο κυβερνητικό συνασπισμό.

Η πίεση αυτή έχει γίνει ακόμη μεγαλύτερη μετά τις πολεμικές συγκρούσεις των τελευταίων ετών. Η κυβέρνηση έχει δεχθεί έντονη κριτική για τις επιπτώσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, για τη μακρά σύγκρουση στη Γάζα και για τον πόλεμο με το Ιράν. Στο Katohika έχουμε παρακολουθήσει στενά την κλιμάκωση γύρω από την Τεχεράνη, μεταξύ άλλων τις νέες αμερικανικές κυρώσεις στο Ιράν και τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ.

Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου

Η ημερομηνία των εκλογών έχει οριστεί για τις 27 Οκτωβρίου 2026. Πρόκειται για την πρώτη εθνική κάλπη στο Ισραήλ μετά την επίθεση της Χαμάς το 2023 και τις συγκρούσεις που ακολούθησαν σε Γάζα, Λίβανο και Ιράν.

Το Reuters έχει επισημάνει ότι οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν απώλειες για τον σημερινό συνασπισμό. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ήττα του Νετανιάχου, επειδή το ισραηλινό σύστημα βασίζεται σε συμμαχίες και η αντιπολίτευση επίσης πρέπει να συγκεντρώσει αρκετές έδρες για να σχηματίσει βιώσιμη κυβέρνηση.

Η μάχη για τη στρατιωτική θητεία

Ένα από τα θέματα που μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικά είναι η στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων. Περισσότερο από 80% των ψηφοφόρων του Likud φέρεται να επιθυμεί μεγαλύτερη συμμετοχή των υπερορθόδοξων στον στρατό, ενώ στους κομματικούς μηχανισμούς η στήριξη σε αυτή τη θέση είναι μικρότερη.

Μετά από χρόνια πολέμου, το ζήτημα έχει αποκτήσει ιδιαίτερο βάρος για οικογένειες που έχουν μέλη σε ενεργό υπηρεσία ή εφεδρεία. Για αρκετούς ψηφοφόρους, δεν πρόκειται πλέον για ιδεολογική συζήτηση αλλά για θέμα ισότητας στην κατανομή του στρατιωτικού βάρους.

Γιατί οι επόμενες εβδομάδες είναι κρίσιμες

Ο Νετανιάχου έχει αποδείξει πολλές φορές ότι μπορεί να επιβιώνει πολιτικά ακόμη και όταν οι δημοσκοπήσεις είναι αρνητικές. Ωστόσο, αυτή τη φορά βρίσκεται αντιμέτωπος με πολλά μέτωπα ταυτόχρονα: ασφάλεια, πόλεμος, οικονομία, δικαστικές υποθέσεις, κοινωνική κόπωση και εσωτερικές αντιθέσεις στο ίδιο του το κόμμα.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν το Likud θα παραμείνει το μεγαλύτερο κόμμα της δεξιάς, αλλά αν θα βρεθεί ένας συνασπισμός ικανός να ξεπεράσει το όριο των 61 εδρών στην Κνεσέτ. Μέχρι τότε, κάθε νέα στρατιωτική ή διπλωματική εξέλιξη μπορεί να μεταβάλει τις ισορροπίες.

Πηγές: Reuters, Agam Labs.