Συναγερμός στην Ανταρκτική: Οι πιγκουίνοι αλλάζουν τον «βιολογικό τους χάρτη» λόγω κλιματικής κρίσης
Η κλιματική αλλαγή στην Ανταρκτική εξελίσσεται με ρυθμούς ταχύτερους από κάθε προηγούμενη επιστημονική πρόβλεψη και οι πιγκουίνοι βρίσκονται ήδη στην πρώτη γραμμή αυτής της μεταμόρφωσης.
Ο αναπαραγωγικός τους κύκλος επιταχύνεται, οι καθιερωμένοι βιολογικοί ρυθμοί διαταράσσονται και ολόκληρο το πολικό οικοσύστημα μπαίνει σε μια επικίνδυνη φάση αστάθειας, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Animal Ecology.
Η αλλαγή δεν αφορά μεμονωμένες αποικίες, αλλά καταγράφεται σε ολόκληρη την Ανταρκτική, αποτυπώνοντας το πραγματικό βάθος της κλιματικής κρίσης στους πόλους

Αναπαραγωγή… σε fast forward

Η υπερθέρμανση του πλανήτη στα πολικά γεωγραφικά πλάτη δεν περιορίζεται στο λιώσιμο των πάγων. Εισβάλλει στις πιο θεμελιώδεις βιολογικές διεργασίες, μεταβάλλοντας τον χρόνο αναπαραγωγής των ζώων. Μελέτη του Ιανουαρίου 2026 δείχνει ότι οι πιγκουίνοι chinstrap ξεκινούν την ωοτοκία τους πολύ νωρίτερα σε σχέση με πριν από μόλις δέκα χρόνια — μια αλλαγή που εξελίσσεται με πρωτοφανή ταχύτητα.
Οι επιστήμονες ανέλυσαν περισσότερες από 60.000 εικόνες από αυτοματοποιημένες κάμερες, εντοπίζοντας τη στιγμή που τα πουλιά εγκαθίστανται μόνιμα στις φωλιές τους. Τα δεδομένα αποκαλύπτουν ότι οι πιγκουίνοι gentoo επισπεύδουν την αναπαραγωγή τους κατά 13 ημέρες ανά δεκαετία, ενώ σε ορισμένες περιοχές η μετατόπιση φτάνει σχεδόν τον έναν μήνα. Παρόμοια τάση εμφανίζουν και οι πιγκουίνοι Adélie και chinstrap, με μετατόπιση περίπου 10 ημερών.
«Πρόκειται για τον ταχύτερο ρυθμό αλλαγής που έχει καταγραφεί ποτέ σε πτηνά — ίσως και σε σπονδυλωτά συνολικά», τονίζει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Ignacio Juarez Martinez από το University of Oxford.

Γιατί αυτή η αλλαγή ανησυχεί τους επιστήμονες

Στην Ανταρκτική, ο συγχρονισμός είναι ζήτημα επιβίωσης. Η διαθεσιμότητα τροφής, κυρίως του κριλ, περιορίζεται σε ένα στενό εποχιακό παράθυρο. Αν οι νεοσσοί εκκολαφθούν εκτός αυτής της περιόδου, οι πιθανότητες επιβίωσής τους μειώνονται δραματικά.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η ταχεία προσαρμογή δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με επιτυχημένη προσαρμογή. Οι πιγκουίνοι αντιδρούν ταυτόχρονα σε πολλαπλούς παράγοντες: άνοδο της θερμοκρασίας, απώλεια θαλάσσιου πάγου, μεταβολές στην υγρασία των εδαφών φωλιάσματος και έντονες διακυμάνσεις στην αφθονία των θηραμάτων.
«Ακόμη και μικρές μετατοπίσεις στους εποχικούς ρυθμούς των πολικών περιοχών μπορούν να προκαλέσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις που επηρεάζουν ολόκληρο το κλιματικό σύστημα», επισημαίνει ο κλιματολόγος Maxim Evgenievich Orlov του Pravda.ru.

Πώς παρακολουθούν οι επιστήμονες τους πιγκουίνους

Κομβικό ρόλο στη μελέτη διαδραμάτισε το πρόγραμμα Penguin Watch. Στο πλαίσιο του έργου, τοποθετήθηκαν 77 αυτοματοποιημένες κάμερες σε 37 αποικίες της Ανταρκτικής και των υποανταρκτικών νησιών. Οι κάμερες καταγράφουν καθημερινά τη δραστηριότητα των πτηνών, ενώ οι αισθητήρες θερμοκρασίας επιτρέπουν τη σύνδεση της συμπεριφοράς τους με τις τοπικές κλιματικές συνθήκες.
«Αυτού του είδους η παρακολούθηση μας επιτρέπει να εντοπίζουμε περιβαλλοντική πίεση πολύ πριν αρχίσουν να καταρρέουν οι πληθυσμοί», εξηγεί ο ιδρυτής του προγράμματος, καθηγητής Tom Hart από το Oxford Brookes University.
Η κλίμακα του έργου αποκαλύπτει ότι το φαινόμενο δεν είναι τοπικό, αλλά ηπειρωτικό.

Άνοδος θερμοκρασίας και άνισος αγώνας επιβίωσης

Τα δεδομένα δείχνουν αύξηση της θερμοκρασίας κατά περίπου 0,3°C ετησίως στις περιοχές παρακολούθησης — τέσσερις φορές ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ανταρκτικής. Και όμως, η θερμοκρασία είναι μόνο ένα κομμάτι του παζλ.
Τα είδη δεν επηρεάζονται το ίδιο. Οι πιγκουίνοι gentoo, με πιο ευέλικτη διατροφή, φαίνεται να προσαρμόζονται ευκολότερα. Αντίθετα, οι chinstrap εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από το κριλ, ενώ οι Adélie χρειάζονται σταθερό θαλάσσιο πάγο για να επιβιώσουν.
«Οι υποπολικές συνθήκες αρχίζουν να ευνοούν τους gentoo, αλλά αποτελούν σοβαρή απειλή για τα αυστηρά πολικά είδη», προειδοποιεί ο Ignacio Juarez Martinez.
Το μήνυμα των επιστημόνων είναι σαφές: οι πιγκουίνοι προσαρμόζονται — αλλά το ερώτημα είναι αν ο χρόνος είναι με το μέρος τους.

www.bankingnews.gr