Η ψηφιακή επιτήρηση δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Γλίστρησε αθόρυβα μέσα στην καθημερινότητα, ντυμένη με τη γλώσσα της ασφάλειας, της ταχύτητας και της εξυπηρέτησης. Κάθε νέα εφαρμογή, κάθε υποχρεωτική πλατφόρμα, παρουσιαζόταν ως λύση σε ένα πρόβλημα που συχνά δεν είχαμε καν ορίσει.
Σήμερα, το ψηφιακό αποτύπωμα δεν είναι απλώς τεχνικός όρος. Είναι το φίλτρο μέσα από το οποίο περνούν οι επιλογές μας, οι συναλλαγές μας, ακόμη και η πρόσβαση σε βασικά δικαιώματα. Αυτό που κάποτε ήταν προαιρετικό, γίνεται σταδιακά προϋπόθεση συμμετοχής στον κοινωνικό βίο.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν χρησιμοποιούμε ψηφιακά εργαλεία. Είναι αν μπορούμε ακόμη να επιλέξουμε πότε δεν θα τα χρησιμοποιήσουμε.
Από την ασφάλεια στον έλεγχο
Η μετάβαση προς την ψηφιακή διακυβέρνηση παρουσιάστηκε ως αναγκαίο βήμα εκσυγχρονισμού. Στην πράξη, όμως, συνοδεύτηκε από τη σταδιακή κατάργηση της εναλλακτικής. Η ψηφιακή ταυτότητα, οι ενιαίες βάσεις δεδομένων και ο Προσωπικός Αριθμός συγκροτούν ένα σύστημα όπου η άρνηση δεν προβλέπεται.
Το ζήτημα της υποχρεωτικότητας αναδεικνύεται έντονα στη δημόσια συζήτηση, καθώς η πρόσβαση σε υπηρεσίες συνδέεται άμεσα με την ψηφιακή ταυτοποίηση. Η ασφάλεια λειτουργεί ως επιχείρημα, αλλά το τίμημα είναι η διαρκής καταγραφή.
Έτσι, ο έλεγχος δεν επιβάλλεται με απαγορεύσεις. Εδραιώνεται μέσω διαδικασιών που παρουσιάζονται ως αυτονόητες και αναπόφευκτες.
Πλατφόρμες, δεδομένα και επιλογές
Η καθημερινή ζωή μεταφέρθηκε σε πλατφόρμες. Επικοινωνία, ψυχαγωγία, πληρωμές και ενημέρωση περνούν μέσα από ψηφιακά οικοσυστήματα που βασίζονται στη συλλογή και ανάλυση δεδομένων. Κάθε κλικ, κάθε προτίμηση, μετατρέπεται σε πληροφορία προς αξιοποίηση. Δεν είναι τυχαίο ότι το 89,2% των ενηλίκων χρησιμοποίησε το διαδίκτυο το πρώτο τρίμηνο του 2025. Η σχεδόν καθολική χρήση δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η επιτήρηση δεν αφορά «τους λίγους», αλλά το σύνολο.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα καλυτερα online casino αποτελούν παράδειγμα ψηφιακής ψυχαγωγίας που χρησιμοποιεί δεδομένα για να προτείνει παιχνίδια σύμφωνα με τις προτιμήσεις των χρηστών, εξασφαλίζοντας παράλληλα ασφάλεια και δίκαιη λειτουργία. Παρόμοια, πλατφόρμες streaming προτείνουν σειρές και ταινίες βάσει προηγούμενων προβολών, εφαρμογές μουσικής δημιουργούν playlists με βάση τις ακουστικές συνήθειες, ενώ εκπαιδευτικές εφαρμογές προσαρμόζουν τα μαθήματα στο επίπεδο και τους στόχους του χρήστη. Η συλλογή και ανάλυση δεδομένων επιτρέπει σε όλες αυτές τις πλατφόρμες να βελτιώνουν συνεχώς την εμπειρία των χρηστών, καθιστώντας την πιο διασκεδαστική, εξατομικευμένη και ασφαλή.
Η κοινωνική αποδοχή της παρακολούθησης
Ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι η τεχνολογία, αλλά η εξοικείωση. Η παρακολούθηση δεν προκαλεί πλέον σοκ. Αντίθετα, συχνά αντιμετωπίζεται ως εύλογο αντάλλαγμα για ευκολία και πρόσβαση.
Οι όροι χρήσης σπάνια διαβάζονται. Τα cookies γίνονται μηχανική αποδοχή. Η ιδιωτικότητα μετατρέπεται σε ατομική ευθύνη, την ώρα που τα συστήματα είναι σχεδιασμένα για μαζική συλλογή δεδομένων. Έτσι, η κανονικότητα μετατοπίζεται χωρίς αντίσταση.
Αυτή η κοινωνική αποδοχή λειτουργεί ως σιωπηρή συναίνεση. Και η συναίνεση, όταν δεν είναι πραγματικά ελεύθερη, παύει να είναι συναίνεση.
Ελευθερία ή άνεση;
Στον πυρήνα της συζήτησης βρίσκεται ένα παλιό δίλημμα με νέα μορφή. Ελευθερία ή άνεση; Η ψηφιακή επιτήρηση υπόσχεται απλοποίηση της ζωής, αλλά απαιτεί διαρκή διαφάνεια του ατόμου προς το σύστημα.
Η ελευθερία, όμως, δεν ορίζεται μόνο από το τι μπορούμε να κάνουμε, αλλά και από το τι μπορούμε να αρνηθούμε. Όταν η άρνηση αποκλείει, τότε η επιλογή είναι προσχηματική.
Το μεγαλύτερο διακύβευμα δεν είναι τεχνολογικό. Είναι υπαρξιακό. Αφορά το αν ο σύγχρονος άνθρωπος θα παραμείνει υποκείμενο με βούληση ή θα περιοριστεί στον ρόλο ενός προβλέψιμου χρήστη μέσα σε έναν απόλυτα καταγεγραμμένο κόσμο.
Στήριξε το έργο μας!
Η σελίδα μας βασίζεται στις δικές σου δωρεές για να παραμένει ανεξάρτητη και να προσφέρει υψηλής ποιότητας εναλλακτικές ειδήσεις. Υποστήριξέ μας σήμερα και βοήθησέ μας να συνεχίσουμε!